Bahar Sancar: Günortadaky syýasaty üýtgetmek, "Kipr" -iň üýtgemeýän hakykaty

Günorta Kiprde geçirilen parlament saýlawlary diňe Kipriň grek içerki syýasaty nukdaýnazaryndan däl, eýsem Kipr meselesiniň geljegi nukdaýnazaryndan ünsli okalmaly möhüm habarlar berdi Saýlaw gutusyndan çykýan stoluň üstünden seredenimizde, merkezi sag DISY-nyň birinji partiýadygyny, çepçi AKEL-iň ikinji orunda durýandygyny we faşistik ELAM-yň taryhynda iň güýçli netijelere ýetip, çynlakaý ösüş gazanandygyny görýäris Mundan başga-da, täze syýasy guramalaryň parlamente girmegi Kipr Gresiýasynyň syýasatynda däp bolan deňagramlylygyň çaýkanyp başlandygyny görkezýär Şeýle-de bolsa, TRNC üçin hakykatdanam möhüm zat sanlar däl-de, bu sanlaryň syýasy meýilleri Sebäbi Kipr meselesinde ençeme ýyl bäri "ylalaşyp bolmaýan partiýa türkler" diýen habary halkara halkyna bermäge synanyşýan Kipr Gresiýasynyň syýasaty şu gün has milletçi we has ýiti çykyşlaryň güýçlenýän döwrüne gadam basdy Esasanam ELAM-yň ýokarlanmagy tötänlik däl… ELAM, kökleri grek milletçiligine esaslanýan, Türkiýä garşy ritorikasy bilen tanalýan we "Kiprdäki iki halkyň syýasy deňligini" goldamaýan syýasy ugry aňladýar Şeýle partiýanyň seslerini artdyrmagy, Günortadaky jemgyýetiň ep-esli böleginiň çözgüt däl-de, "şertsiz Gresiýanyň özygtyýarlylygy" düşünjesini görkezýändigini görkezýär Bularyň hemmesi TRNC üçin nämäni aňladýar? Ilki bilen Günorta Kiprde ýüze çykan syýasy ýagdaýyň federasiýa tezisiniň kabul edilip bilinmejekdigini aç-açan boýun almaly Bir tarapdan, Prezident Tufan Erhürman TRNK-de işe başlansoň, gepleşik etabynyň gaýtadan ara alnyp maslahatlaşylýan döwri bardy, beýleki tarapdan, Günortadaky faşistik liniýanyň güýçlenmegi çözgüt üçin esaslaryň pikir ýaly giň däldigini görkezýär Kipr Gresiýasynyň syýasatynda ençeme ýyl bäri üýtgemedik esasy çemeleşme bar: ýeke özygtyýarlylyk, ýeke-täk halkara şahsyýet, ýeke raýatlyk Başgaça aýdylanda, türk tarapynyň "syýasy deňligini" kabul etmeýän we olary "azlyk" hökmünde görýän düşünje Saýlaw netijeleri, bu çemeleşmäniň çynlakaý sosial goldaw almagyny dowam etdirýändigini görkezýär Şonuň üçin TRNC üçin çykaryljak netijä gelinýär Kipr türk halky öz geljegini diňe Kipr grek syýasatynda bolup biljek üýtgeşmeler bilen baglanyşdyryp bilmez Ykdysadyýetini güýçlendirmeli, halkara görnükliligini ýokarlandyrmaly, täze diplomatik başlangyçlary, esasanam Türk döwletleri guramasy bilen dowam etdirmeli we özygtyýarly deňlige esaslanýan tezislerini has berk goramaly Günortadaky saýlawlar grek tarapynda üýtgeýän partiýalaryň bolup biljekdigini, liderleriň üýtgäp biljekdigini ýene bir gezek görkezdi, ýöne Kipr türk halkyny azlyk derejesine çykarmak baradaky esasy syýasy düşünişme üýtgemedi we mundan beýläk üýtgemez Şol sebäpli, HHR-iň geljegi beýlekileriň syýasy saýlawlary bilen däl-de, eýsem Türkiýe Respublikasynyň üýtgewsiz goldawy, öz institusional güýji we öz islegi bilen emele geler