Azerbaýjanyň milli bergisi näçe? - AÇYLAN

Azerbaýjanyň döwlet karzy 2026-njy ýylyň 1-nji iýunynda 24,1 milliard manata çenli azaldy Modern.az-yň habaryna görä, muny Milli Mejlisiň Ykdysady syýasat, senagat we telekeçilik komitetiniň şu günki mejlisinde ara alnyp maslahatlaşylan "Azerbaýjan respublikasynyň 2025-nji ýyl döwlet býudjetiniň ýerine ýetirilişi barada" kanun taslamasynyň ara alnyp maslahatlaşylanda Maliýe ministri Sahil Babaýew aýtdy Ministr 2026-njy ýylyň 1-nji ýanwaryna çenli döwlet karzynyň 26 milliard manat ýa-da jemi içerki önümiň 20,1 göterim derejesinde bolandygyny aýtdy. Bu görkeziji 2025-nji ýylyň başyndakydan 1,6 göterim az Sahil Babaýew döwlet karzynyň mukdarynyň azalmagyny dowam etdirýändigini aýtdy: "2026-njy ýylyň 1-nji iýunyna çenli milli bergi 24,1 milliard manata ýa-da jemi içerki önümiň 18,4 göterimine deňdir. Bu görkeziji Azerbaýjanyň döwlet karzynyň jemi içerki önüme iň pes gatnaşygy bolan ýurtlardan biridigini görkezýär." Ministriň sözlerine görä, 2026-njy ýylyň 1-nji ýanwaryna çenli karz bukjasy içerki döwlet karzy 17,8 milliard manatdan we daşary ýurt döwlet karzy 8,2 milliard manatdan ybarat. Şu ýylyň 1-nji iýunyna çenli içerki döwlet karzy 16,2 milliard manata, daşary ýurt karzy 7,9 milliard manata çenli azaldy Maliýe ministri döwlet karzynyň daşary ýurt töwekgelçiligine duýgurlygynyň hem azalandygyny aýtdy "Obýektleriň ortaça möhleti ýylyň dowamynda 2,2 esse ýokarlandy we 3,3 ýyla ýetdi. Häzirki wagtda bu görkeziji 3,83 ýyl. Şol bir wagtyň özünde portfeldäki 5 ýyllyk we uzak möhletli obligasiýalaryň paýy 0,6 göterimden 49 göterime çenli ýokarlandy" Sahil Babaýew Azerbaýjanyň strategiki walýuta ätiýaçlyklarynyň hem köpelendigine ünsi çekdi Ministriň sözlerine görä, 2026-njy ýylyň 1-nji iýunyna çenli strategiki walýuta ätiýaçlyklarynyň mukdary 88,4 milliard dollara ýetdi Ministr "Bu serişdeler daşary ýurt döwletiniň bergisinden 19,2 esse köp. Bu ýurduň maliýe durnuklylygynyň möhüm görkezijilerinden biridir" -diýdi S.Babaýew 2025-nji ýylda Azerbaýjanyň Döwlet nebit gaznasyndan döwlet býudjetine 8,5 milliard dollar pul geçirilendigini we bu görkezijiniň çaklama derejesinde durmuşa geçirilendigini aýtdy "Orta möhletde biziň maksadymyz býudjetiň nebit girdejilerine garaşlylygyny azaltmak. Şol çäkde 2029-njy ýyla çenli geçirimleri 6 milliard dollara çenli azaltmak meýilleşdirilýär" -diýdi Ministr geçen ýyl döwlet býudjetiniň profisit bilen ýerine ýetirilendigini we çaklamadan ýokary girdejiniň oňyn býudjet balansyny döretmäge mümkinçilik berendigini aýtdy Onuň sözlerine görä, nebit däl girdejilerden häzirki çykdajylary maliýeleşdirmegiň derejesi eýýäm 92 göterime ýetdi we 2029-njy ýylda bu görkezijini 100 göterime çenli ýokarlandyrmagy maksat edinýär