Daşary ýurt gatyşmagy Azerbaýjanda dini çydamlylyga garşy synanyşýar

Azerbaýjan respublikasy dünýewi gymmatlyklara esaslanýan demokratik ulgamy döretmek we durnukly ösüş ýolunda kanunyň hökmürowanlygyny üpjün etmek arkaly halkara dünýäsinde aýratyn abraý gazandy. 1918-nji ýylda Azerbaýjan Respublikasyny esaslandyryjylar tarapyndan esaslandyrylan dünýewilik, jemgyýetimiziň häzirki zaman ruhunda kemala gelmeginde möhüm rol oýnaýar. Gündogar ýurtlarynyň we jemgyýetleriniň galkynyşynda çynlakaý päsgelçilik hasaplanýan dini yrymlaryň, adamlaryň pikirlerine we hereketlerine, edaralaryna täsiriniň azalmagy netijesinde Azerbaýjan häzirki wagtda durnuklylyk we ösüş adasyna öwrülýär Countryurdumyzyň halkara guramalarynyň we käbir daşary ýurtlaryň adalatsyz, tarapgöý we tertipli çemeleşmelerinden we kararlaryndan ejir çekendigine garamazdan, Günbatar bilen demokratik integrasiýa ýolundan ýüz öwürmedi. Geosyýasy dartgynlyga, dünýädäki syýasy çaknyşyklara we ykdysady krizislere sebäp bolýan we taryhy köklerden daşlaşmaýan Günbataryň gibrid howplary sebäpli milli bähbitleri goramak aýratyn batyrlyk we ýörelge talap edýär. Adalatsyz gatnaşyklar bilen ýüzbe-ýüz bolandygyna garamazdan, Azerbaýjan Günbatar ýurtlary we guramalary bilen hyzmatdaşlygy hiç wagt bes etmedi we gepleşik penjiresini açyk saklady. Bu, oýlanyşykly, paýhasly daşary syýasatyň netijesi, biziň ýurdumyz şu günlerem halkara çärelerini geçirýär. Azerbaýjanyň deňagramly daşary syýasaty, liberal ykdysady ulgamyň emele gelmegi we dünýewi jemgyýetiň bolmagy teokratik reimesimler tarapyndan siňdirilip bilinmez. Bu makalada teokratik reimesimleriň we radikal dini güýçleriň Azerbaýjanyň dünýewi gymmatlyklaryny pese gaçyrmak we jemgyýetde dini konflikt döretmek synanyşyklary barada söhbet ederis Näme üçin dini howp abanýar? Ilki bilen, biriniň däl, eýsem Azerbaýjanyň birnäçe musulman ýurtlarynyň wagyz-nesihatlaryny dini derejede guramaga we amala aşyrmaga synanyşýandygyny belläliň. Ilatyň sosial taýdan gowşak böleginiň zerurlyklaryndan hyýanatçylykly peýdalanyp, yrymlara, daşary ýurtly dini we syýasy güýçlere meýilli adamlaryň sowatsyzlygyndan peýdalanyp, kök urmaga, işjeňligini artdyrmaga we duýgur pursatlarda kampaniýa başlamaga synanyşmak bilen. Jemgyýetimiziň döredilen gymmatlyk ulgamyny pese gaçyrmaga, jemgyýetçilik pikirini bulaşdyrmaga we içerki dawa-jenjeli güýçlendirmäge synanyşýan güýçler, esasanam biziň ýurdumyzda halkara wakalarynyň öňüsyrasynda çäre görýärler Mysal üçin, 2012-nji ýylda "ovewrowideniýe" aýdym bäsleşiginde, 2015-nji ýylda 1-nji Europeanewropa oýunlarynda we 2025-nji ýylda COP29 sammitinde daşary ýurt gözegçiligindäki güýçler biziň ýurdumyza garşy dini howplaryny artdyrdy. Azerbaýjana garşy toparlar biziň ýurdumyz barada negatiw pikir döretmek üçin galp maglumatlary ýaýratmak arkaly duýgur dini bölümi döwlete öwürmäge synanyşdy. esasynda halkara jemgyýetçilik pikirinde ýalňyş düşünje döretmäge synanyşýan "gözlegleri" çap etmek bilen. Dezinformasiýa ýaýratmak bilen, raýatlaryň döwlet edaralaryna we metbugata bolan ynamyny pese gaçyrýarlar we kabul ederlikli hasaplaýan syýasy guramalaryň peýdasyna jemgyýetçilik pikirini döredýärler. Sosial gapma-garşylyklara sebäp bolup biljek bulam-bujarlygy we dawa döretmäge synanyşýarlar. Mukaddes kitaplaryň we hadyslaryň baplaryny we aýatlaryny gyzyklanmalaryna görä düşündirmek bilen köpçüligiň pikirini bulaşdyrýarlar. Bu güýçler günler we aýlar käbir negatiw wakany gün tertibinde saklaýar, töwereginde aç-açan pikir alyşýar we halka döwlete ynamsyzlyk atmosferasyny döretmäge synanyşýar Häzirki wagtda dini howplaryň gerimi giňeldi. Munuň esasy sebäpleri, esasanam maglumat we kiber ulgamlary ulgamynda täze tehnologiýalaryň ösmegi, gibrid howplar, dünýäniň geosyýasy landşaftyndaky näbellilikler we asimmetrik gapma-garşylyklaryň sanynyň köpelmegi. Halkara hukugynyň işlemezligi, öz gymmatlyklaryny durmuşa geçirmek üçin ägirt güýçler tarapyndan adamzat gymmatlyklarynyň we hukuk ulgamynyň aýak astyna alynmagy radikal dini merkezleriň işi üçin amatly şertleri döredýär we bahana berýär. Dezinformatorlaryň maksady, hakykatda hiç hili ähmiýeti bolmadyk ýalan maglumatlar bilen ownuk problemalary ulaltmak we beýleki tarapyň pikirlerine täsir etmek we halka hakyky ýagdaýa obýektiw baha bermekde kynçylyk döretmekdir. Dezinformasiýa gibrid howplarda giňden ulanylýan gurallaryň biridir. (Seret: https://telegraf.az/news/toplum/488000.html) Dini howplaryň ulanylmagy "duşman güýçlerine" birnäçe "artykmaçlyk" berýär Käbir adamlar, esasanam Gündogar jemgyýeti, musulmanlar mukaddes hasaplaýan dini nyşanlara, dini meselelere garşy örän duýgur. Adaty dini karikatura, tankydy pikir şeýle jemgyýetlerde gapma-garşylyklara we bulam-bujarlyga sebäp bolup biler Dini howplar syýasaty harby amallardan has az maliýe çykdajylaryny talap edýär. Şeýle hem, käbir adamlar has aňsat pul gazanmak üçin şeýle howply sargytlaryň ýerine ýetirilmegine gatnaşmaga razy bolýarlar. Maglumat söweşiniň elementi bolan dini howplar, adamlaryň pikirlerine we özüni alyp barşyna täsir etmek arkaly amala aşyrylýar Theurtda dartgynlylyk döredip, proksi güýçleriň mümkinçiliklerinden peýdalanyp zyýanly ideologiýalary ýaýratmak arkaly öz pozisiýasyny berkitmäge synanyşýarlar Gözegçilikler, dini howplaryň syýasylaşdyrylan dini güýçler tarapyndan taýýarlanýandygyny we ýaşlar tarapyndan amala aşyrylýandygyny görkezýär Dini ideologiýa merkezleri, ýaşlar, suratkeşler, türgenler, syýasatçylar we ş.m. kategoriýadaky adamlar bilen ýakyn hyzmatdaşlyk edýär Mouras tutýanlaryň köpçülikleýin ýygnanyşyklaryny tribunal hökmünde ulanýarlar Döwlet we jemgyýetiň ähli işlerini, üstünliklerini we şowsuzlyklaryny dini eşikde geýip, mezhepleriniň ähmiýetini ulaltmaga synanyşýarlar. Mysal üçin, 44 günlük Watançylyk urşunda Azerbaýjan goşunynyň ýeňşi barada çaklama synanyşyklaryna şaýat bolduk. Bu ýeňşi dini eşikde geýmek, taryhy oryeňişimize kölege salmak synanyşygyndan başga zat däl. Şonuň üçin jemgyýet hökmünde ýeňşimizi käbir mezhepler bilen baglanyşdyrmagyň garşysyna prinsipial pozisiýa ýüze çykdy Bu ýerdäki iň howply zat, başga bir dini dünýägaraýyş we durmuş ýörelgesi bolanlary kemsitmek we haýbat atmak. "Meniň ýaly pikir etmeýän we meniň duşmanymdygyna ynanmaýanlara ynanmaýanlar" çemeleşmesi ýurtda radikalizmi güýçlendirýän esasy elementlerden biridir Azerbaýjanda dini howplara garşy iň güýçli gorag, Azerbaýjan Respublikasynyň konstitusiýasydyr. Ene kanunynyň 47-nji maddasynda agzalýar I. Her kimiň pikir we söz azatlygy bar II. Hiç kim öz pikirini ýa-da ynanjyny aýtmaga mejbur bolup bilmez III. Jyns, milli, dini, jemgyýetçilik we beýleki ölçeglere esaslanýan duşmançylygy we duşmançylygy öjükdirmek we wagyz etmek gadagan 48-nji maddada beýan edilýär I. Her kimiň dine bolan garaýşyny özbaşdak kesgitlemäge, islendik dine ýeke ýa-da beýlekiler bilen bilelikde amal etmäge ýa-da haýsydyr bir dine uýmazlyga, dini ynançlaryny beýan etmäge we ýaýratmaga hukugy bar II. Dini dabaralary ýerine ýetirmek, jemgyýetçilik tertibini bozmasa ýa-da jemgyýetçilik ahlagyna ters gelmese mugt; III. Dini ynançlar we ynançlar kanunyň bozulmagyny bahana etmeýär IV. Hiç kim öz dini ynançlaryny we ynançlaryny beýan etmäge (görkezmäge), dini dabaralara gatnaşmaga ýa-da dini dabaralara gatnaşmaga mejbur edilip bilinmez Elbetde, gibrid howplar ideologiki howpsuzlyga ýaramaz täsir edýär. Milli şahsyýetimize, däp-dessurlarymyza we dünýewi gymmatlyklarymyza garşy gelýän radikal we ekstremistik ideologiýalardan daşda durmak üçin köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň we sosial ulgamlaryň mümkinçiliklerinden peýdalanyp, ilatyň arasynda habarlylyk işini güýçlendirmek gerek Bu makala, Azerbaýjan Respublikasynyň hökümete degişli bolmadyk guramalara döwlet goldaw gullugynyň goldawy bilen "isturnalist başlangyçlaryny öňe sürmek" jemgyýetçilik birleşigi tarapyndan amala aşyrylan "Azerbaýjana garşy gibrid söweşe garşy ilatyň hüşgärligini ýokarlandyrmak" taslamasynyň çäginde taýýarlandy. Makalanyň mazmunynda görkezilen pikirler we pikirler awtora degişlidir we Azerbaýjan Respublikasynyň hökümete degişli bolmadyk guramalara döwlet goldaw gullugynyň resmi pozisiýasyny görkezip bilmez Üns berijiler: insurancetiýaçlandyryş ulgamynda täze peýdalar Zakir Hasanow Pakistana gynanç bildirdi Zakir Hasanow goşun işgärlerini gutlady Bakuwyň 6 etrabynda ýollar abatlanar Soldiersaş esgerleriň kasam kabul ediş dabarasy geçirildi - FOTO Milli azat ediş güni Abşeron sebitinde dabaraly ýagdaýda bellendi - FOTO Çopan öz watandaşyny Agdamda atdy - Soň özüni öldürdi Heýdar Alyýewiň Bakuda çakylygy: Azerbaýjanyň has kyn ssenariýadan halas bolmagy Erdogan Azerbaýjany gutlady Möhüm tapgyr başlandy: 4 ýyldyz üçin duýduryş Daşary işler ministrligi ABŞ bilen Eýranyň arasynda gazanylan şertnamany gutlady ABŞ-Eýran şertnamasyna Erdoganyň reaksiýasy: Olara duýduryş berdi Şu günki üstünlikleriň başlangyç nokady - Azerbaýjanyň betbagtçylykdan halas bolmagy Şuşa Jarnamasyna gol çekilenden 5 ýyl geçdi