Şäherleşme prosesi we Azerbaýjanda ýaşaýyş jaý syýasatynyň täze strategiýalary

Garaşsyzlyk döwründe Azerbaýjan çalt ykdysady ösüş we şäherleşme prosesleri bilen bilelikde ýaşaýyş jaý syýasaty babatynda möhüm üstünlikleri gazandy. Häzirki wagtda ýurduň ilatynyň 55 göteriminden gowragy Günorta Kawkazyň iň ýokary görkezijilerinden biri bolan şäherlerde ýaşaýar. Şeýle-de bolsa, paýtagt Bakuwda we Abşeron ýarym adasynda ilatyň deňeşdirilmedik konsentrasiýasy (häzirki çaklamalara görä bu san 2030-njy ýyla çenli 3-3,5 milliona ýetip biler) takmynan 2,6 million adam ýaşaýyş jaý syýasatynyň esasy kynçylyklaryndan biridir Bu pikirler, Azerbaýjan Tehniki Uniwersitetiniň baş mugallymy Parwin Hajyýewanyň "Azerbaýjanda şäherleşme we şäher meýilnamasy kontekstinde ýaşaýyş jaý syýasaty" atly makalada ýerleşdirildi. AZERTAC makalany hödürleýär Soňky ýyllarda döwlet şäher gurluşygy pudagynda möhüm ädimleri ätdi. 2026-njy ýyldaky maglumata görä, ýurduň 79 şäherinden 68-siniň baş meýilnamasy täzelendi. Hususan-da, 2023-nji ýyla çenli Bakuwyň baş meýilnamasy 2023-nji ýylyň dekabrynda Ministrler Kabineti tarapyndan tassyklanan polientrik (köp merkezli) we ykjam şäher modelini, köpçülikleýin ulag we pyýada elýeterliligini göz öňünde tutýar. Bu meýilnama laýyklykda Bakuwda ýaşaýyş jaý gurluşygy üçin 9000 gektar meýdany bölünip berildi we 2040-njy ýyla çenli goşmaça 143,000 kwartiranyň gerek boljakdygy çaklanylýar Housingaşaýyş jaý syýasatyny durmuşa geçirmekde üç esasy mehanizm tapawutlanýar: Döwlet ýaşaýyş jaý gurluşyk gullugynyň (MIDA) işi, “Kärende-kärende” mehanizmi we ipoteka karz ulgamy. Amatly ýaşaýyş jaýy MIDA tarapyndan döwletiň hasabyna gurulýar we häzirki wagtda 11,000-den gowrak maşgala Agentligiň 19 taslamasy boýunça jaý aldy. "Kärende-eýeçilik" mehanizmi raýatlara 25 ýyllap belli bir aýlyk tölegli kwartira eýeçilik etmäge mümkinçilik berýär we bu guraldan 9300-den gowrak maşgala peýdalandy. 2005-nji ýyldan bäri işleýän ipoteka karz ulgamynyň çäginde 58,400-den gowrak raýat ipoteka karzlaryny aldy we berlen karzlaryň umumy mukdary 3,9 milliard manatdan geçdi Mundan başga-da, göçürilenler we bosgunlar üçin giň ýaşaýyş jaý maksatnamalary (ýurtda 1 milliondan gowrak) durmuşa geçirildi, azat edilen ýerlerde “Uly gaýdyp gelmek” maksatnamasynyň çäginde 85 000-den gowrak adamyň göçürilmegi üpjün edildi Statistik görkezijiler ýaşaýyş jaý gurluşygynyň ösüşini tassyklaýar: 1000 adama kwartiralaryň sany 2,6 esse, umumy meýdany 3,6 esse artdy. 2025-nji ýylda tutuş ýurt boýunça ýaşaýyş jaý bahalarynyň 13,8 göterim ýokarlanmagy hasaba alyndy. Şeýle-de bolsa, bar bolan seljermeler täze gurlan kwartiralaryň ortaça ululygynyň ýaş maşgalalaryň we 25-35 ýaş aralygyndaky adamlaryň hakyky islegine doly laýyk gelmeýändigini görkezýär Gözlegleriň netijesinde, aç-açanlygy ýokarlandyrmak, ýeke-täk maglumatlar binýadyny döretmek, sebit ösüşini höweslendirmek we ýaşyl gurluşyk standartlaryny ulanmak ýaly gysga, orta we uzak möhletleýin perspektiwalarda ýaşaýyş jaý syýasatyny gowulandyrmak boýunça teklipler işlenip düzüldi 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir