Azerbaýjanda aýallar üçin ýörite obligasiýalar dolanyşyga giriziler

Azerbaýjanda ilkinji gezek aýal-gyzlary goldamak üçin jyns gatnaşyklaryny bermek meýilleşdirilýär Modern.az, munuň Azerbaýjan Respublikasyna maliýe goşulyşmagyny giňeltmek üçin döwlet maksatnamasynda göz öňünde tutulandygyny habar berdi Maksatnama laýyklykda, ýakyn 2 ýylda aýallar üçin maliýe önümleriniň ornaşdyrylmagy we bu ugurda bazar derňewi öňe sürler Bu nokadyň maksatnama girizilmegi tötänden däldir. Bütindünýä bankynyň Fintex (täze maliýe tehnologiýalary) hasabatyna görä, 2025-nji ýylda dünýäde 1,3 milliard ulular resmi maliýe hyzmatlaryndan aýrylýar, olaryň köpüsi aýallar, garyplar, bilim derejesi pes ýa-da oba ýerlerinde ýaşaýanlar Ösýän ýurtlarda bank pudagynyň daşyndaky ilatyň umumy ilatdaky paýy has ýokary. Munuň sebäbi, garyplykdan başga-da, maliýe hyzmatlary gymmat, transport çykdajylary we maliýe elýeterliligi üçin amatsyz şertler Şonuň üçin “Maliýe goşma” maksatnamasynda beýleki sosial synplar bilen birlikde aýallar üçin maliýe gurallaryny aýratyn üpjün etmek meýilleşdirilýär Bu amalyň durmuşa geçirilmegi Azerbaýjanyň Merkezi bankyna ynanyldy, ýöne bu işe Azerbaýjan banklar birleşigi we Baku bir Stockasy hem gatnaşar. Resminama laýyklykda, ilki bilen aýallar üçin zerur bolan maliýe önümleriniň bazar seljermesi geçiriler. Şol bir wagtyň özünde aýal-gyzlaryň maliýe gurallaryny mahabatlandyrmagyň kanuny esaslary gözden geçiriler Netijede, iň soňky maksat azyndan 2 karz guramasy tarapyndan zenan telekeçilere gönükdirilen karz önümlerini hödürlemek. Şeýle hem, azyndan 1 jyns gatnaşygy berler Jyns gatnaşyklary düşünjesiniň dünýäde henizem täze bolandygyna garamazdan, çalt ösýän guraldygyny bellemelidiris. Neşir edilmeginiň esasy maksady aýallaryň ykdysady mümkinçiliklerini ýokarlandyrýan taslamalary maliýeleşdirmek Jyns girewi, emitent tarapyndan berlen obligasiýa, ýagny döwlet, bank ýa-da kompaniýa, beýlekilerden tapawutlanýar, jyns gatnaşyklaryndan toplanan serişdeler diňe aýallaryň ykdysady işjeňligini goldaýan taslamalar üçin ulanylar. Mysal üçin, bu obligasiýany bermekden alnan serişdeleriň üsti bilen zenan telekeçiler üçin karzlar bölünip berler, aýallaryň ýolbaşçylygyndaky KOK-lara goldaw berler, aýallaryň işini artdyrýan taslamalar we aýallaryň maliýe hyzmatlaryna elýeterliligini giňeltjek maksatnamalar durmuşa geçiriler Esasy zat, adatça (diňe Azerbaýjanda däl, eýsem beýleki ýurtlarda-da) aýal telekeçiler erkeklere garanyňda karz almak ähtimallygy az, aýallaryň ýolbaşçylygyndaky kompaniýalar az maýa goýumlaryny çekip biler, aýallaryň zähmet bazaryna gatnaşygy az, ýagny işleýän aýallaryň sany az. Bu ugry goldamak üçin obligasiýalar hem berilýär Birnäçe ýyldan soň ilkinji gezek jyns gatnaşyklary çykaryldy. Adatça, şeýle gurallar birnäçe halkara guramalary - Halkara Maliýe Korporasiýasy (IFC), Aziýanyň Ösüş Banky we başgalar tarapyndan goldanýar. Şeýle obligasiýalar Meksikada, Hindistanda, Indoneziýada we Filippinlerde, şeýle hem Türkiýede çykaryldy Karzlar aýal telekeçilere, daýhanlara we başlangyç kärhanalaryna jyns gatnaşyklaryndan gelýän serişdeleriň hasabyna bölünýär Şol bir wagtyň özünde, jyns obligasiýalarynyň düşewüntliliginiň adaty obligasiýalardan has pesdigini bellemelidiris. Sebäbi olaryň sosial maksady bar. Mysal üçin, adaty obligasiýalaryň ýyllyk girdejisi 6% bolsa, şol şertlerde çykarylan jyns obligasiýalarynyň girdejisi 5-5.5% bolup biler. Sebäbi bu obligasiýalary satyn alýan maýadarlaryň ilkinji maksady girdeji gazanmak däl-de, aýallary goldamak