Azerbaýjanda täze garaşylýan: iň pes aýlyk 700 manat

Habar berlişi ýaly 12-nji maýda Azerbaýjanda hökümet, işewürler we işçiler arasynda adaty ýyllyk şertnama gol çekildi Modern.az, Fed.az-a salgylanyp, Ministrler Kabineti, Azerbaýjanyň Kärdeşler arkalaşyklary konfederasiýasy bilen Azerbaýjanyň Telekeçiler Konfederasiýasynyň arasynda umumy kollektiw şertnamanyň üç ýyl gol çekilendigini habar berdi Agreementokarda agzalan şertnamanyň adatydygyny, agzalan guramalaryň şeýle şertnamalara her 3 ýylda bir gezek gol çekýändigini bellemelidiris we bu has köp tarapyň niýetini görkezýän has simwoliki resminama. Öňki umumy şertnamalarda görkezilen çäreleriň köpüsiniň çözülmänligi ýa-da bölekleýin durmuşa geçirilmegi tötänden däldir Diňe soňky ýyllarda ykdysady galkynyşyň işjeňleşmegi, döwletiň nebit däl pudagyny ösdürmek we işewür goldawy häzirki resminama has çynlakaý garalmagyna umyt döredýär Şuny göz öňünde tutup, FED.az işewürlik we maliýe habarlar portaly resminamadaky käbir gyzykly nokatlary okyjylar, esasanam kiçi we orta telekeçiler üçin aýratyn düşündirer Häzirlikçe, umumy kollektiw şertnamasynda görkezilen hereketleriň biri barada has jikme-jik maglumat berýäris. Resminama, aýlygy ýokarlandyrmak, has takygy, aýlyk hasaplamak bilen baglanyşykly täze mehanizmleriň döredilmegini göz öňünde tutýar. Şeýlelik bilen, "Zähmet hakyny tölemek, girdejileri we ilatyň ýaşaýyş derejesi" atly bölümde taraplaryň iň az sagatlyk aýlyk hakyny durmuşa geçirmegi maksat edinýändikleri görkezilýär. Şeýle hem, iň pes aýlyk hakyny ýokarlandyrmak boýunça işleri dowam etdirmek we iň pes aýlyk hakynyň theewropanyň Sosial Hartiýasynyň talaplaryna laýyklykda ýurt üçin ortaça aýlyk hakyna bolan gatnaşygy sazlamak üçin tagalla etmek meýilleşdirilýär Başga sözler bilen aýdylanda, resminama laýyklykda iň pes aýlyk hakyny Europeanewropa Sosial Hartiýasynyň talaplaryna laýyklaşdyrmak üçin tagalla ediler Socialewropanyň sosial düzgünnamasynda iň pes aýlyk talaby näme? FED.az, Socialewropa Sosial Hartiýasynyň işçileriň adalatly aýlyk almak hukugyny üpjün etmek üçin belli ykdysady ölçegleri kesgitleýändigini ýatladýar. Bu resminama Europeewropa Geňeşi tarapyndan kabul edildi we döwletlere sosial borçnamalary ýükledi. Düzgünnamanyň "Adalatly hak almak hukugy" esasy talapyň 60% düzgüni bolandygyny aýdýar. Theagny, islege görä ýurtda iň pes aýlyk ortaça aýlyk hakynyň 60% -ine çenli ýokarlandyrylmaly. Başgaça aýdylanda, ortaça aýlyk hakynyň ýylsaýyn ýokarlanmagy bilen iň pes aýlyk hem ýokarlanmalydyr we bu deňlik saklanmalydyr. Bu ýerde arassa mukdar, ýagny aýlyk hakynyň sap mukdary barada gürleşýäris Dogry, Düzgünnama laýyklykda käbir ýagdaýlarda, ýagny sosial ýeňillikler güýçli we salgyt az ýurtlarda bu gatnaşygy 50% bolup biler, ýöne az bolmaly däldir Bu düzgüniň ulanylmagy Azerbaýjan üçin nämäni aňladýar? Mälim bolşy ýaly, häzirki wagtda Azerbaýjanda iň pes aýlyk 400 manat, ortaça aýlyk aýlygy 1151 manat (2026-njy ýylyň aprel aýyna çenli). Monthlyewropa Sosial Hartiýasy ortaça aýlyk hakynyň bu derejesine ulanylsa, ýurtda iň pes aýlyk 1151 manatdan, ýagny 691 manatdan 60% bolmaly. Bu 291 manat ýa-da häzirki derejeden 73% köp Döwlet edaralary we wezipeli adamlar tarapyndan köplenç seslenýän sana salgylansak, ýurtda iň pes aýlyk hakynyň ýokarlanmagy gönüden-göni 700,000 adama ulanylyp bilner. Mundan başga-da, esasanam sebitlerde işleýänleriň köpüsi iň pes aýlyk derejesine ýakyn aýlyk alýarlar Bu nukdaýnazardan iň pes aýlyk hakynyň ýokarlanmagy, döwlet we hususy pudaklarda işleýän takmynan bir million adamyň aýlygynyň ýokarlanmagyna sebäp bolup biler. Takmynan hasaplamalara seretsek, bu aýlyk aýlyk gaznasynyň 200 million manata, ýyllyk takmynan 2,5 milliard manat köpelmegini aňladýar. Bu häzirki döwürden 10% az, bu derejä ýetmek üçin köp pul gerek Şol sebäpli, umumy kollektiw şertnamasynda iň pes aýlyk hakyny Europeanewropa düzgünnamasynyň talaplaryna "uýgunlaşdyrmak" däl-de, has seresaplylyk bilen "tagallalar ediler". Ylalaşyga gol çeken 3-den 2-si - hökümet we işewürler - bu ýerdäki borçnamany maliýeleşdirýän taraplar we pagtany ýokarlandyrmak diňe çykdajylaryny ýokarlandyrmagy aňladýar. Häzirki ykdysady ýagdaýy, esasanam dünýädäki nebitiň bahasynyň arzanlamagyny (Eýran konflikti - FED.az fonunda nebit wagtlaýynça 100 dollardan ýokary), şeýle hem ýurtda nebit önümçiliginiň kem-kemden azalmagyny we býudjet üçin dürli sebitlerden gelýän durnukly girdeji çeşmeleriniň entek doly emele gelmändigini, hökümetiň häzirki döwürdäki iň pes aýlygy Çynlakaý meýilnama düzjekdigine ynam ýok. Soňky ýyllarda ilkinji gezek iň pes aýlyk hakynyň 2026-njy ýylyň başynda ýokarlanmadygy tötänden däldir we bu geň galdyryjy däldi Şol sebäpli umumy kollektiw şertnamasynda göz öňünde tutulandygyna garamazdan bu ädimiň ýakyn wagtda durmuşa geçiriljekdigi şübheli. Theeri gelende aýtsak, Europeewropadaky ýurtlaryň hemmesi 60% düzgüne eýermeýär. Mysal üçin, Fransiýa we Portugaliýa ýaly käbir ýurtlar bu standarty saklamaga synanyşsa-da, Gündogar Europeanewropa we GDA ýurtlarynda bu gatnaşyk adatça 35-45% töweregi üýtgeýär - Azerbaýjanda häzirki wagtda bu görkeziji 35%. Ylalaşykdaky "tapgyrlaýyn ösüş" jümlesi, döwletiň birbada däl-de, birnäçe ýylyň dowamynda 60% -e ýetmegi maksat edinýändigini aňladýar Theeri gelende aýtsak, Socialewropa Sosial Hartiýasynyň zähmet haklary baradaky talaplary ol ýerde gutarmaýar. Mysal üçin, Düzgünnama iň pes aýlyk hakynyň diňe bir adamyň biologiki barlygyny (iýmit we ýaşaýyş jaýy) däl-de, eýsem jemgyýete goşulmagyny, medeni zerurlyklaryny we maşgala agzalarynyň hyzmatyny üpjün edýän derejede bolmalydygyny talap edýär. Anotherene bir talap, iň pes aýlyk hakynyň yzygiderli täzelenmegi, ýagny inflýasiýa we ýaşaýyş aýlygy bilen sazlanmalydyr, bu mukdaryň satyn alyş güýji peselmezligi üçin yzygiderli indekslener (adatça ýylda bir gezek)