Azerbaýjan-Italiýa gatnaşyklary strategiki hyzmatdaşlygyň derejesinden has ýokary pikire çenli ösýär

Italiýa Respublikasynyň Ministrler Geňeşiniň başlygy Jorjio Meloniniň Azerbaýjana eden sapary diňe bir diplomatik waka däl, eýsem ýurtlarymyzyň arasyndaky gatnaşyklaryň täze tapgyra geçmeginiň aýdyň görkezijisidir. Azerbaýjan bilen Italiýanyň arasyndaky gatnaşyklar köp ýyllaryň dowamynda emele geldi we häzirki wagtda strategiki hyzmatdaşlyk derejesine ýetdi. 2014 we 2020-nji ýyllarda gol çekilen strategiki hyzmatdaşlyk jarnamalary bu gatnaşyklaryň kanuny we syýasy esasyny düzýär. Prezident Ylham Alyýewiň belleýşi ýaly, bu resminamalarda görkezilen düzgünler hakyky durmuşda eýýäm tassyklanýar Deputat Sahin Seýidzade bu sözleri AZERTAC-a beren beýanatynda aýtdy Italiýanyň Azerbaýjanyň Europeanewropa giňişliginde ilkinji we iň ygtybarly strategiki hyzmatdaşlaryndan biri hökmünde çykyş edýändigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda Jorjio Meloniniň Azerbaýjana sapary aýratyn möhümdir. Soňky ýyllarda döwlet baştutanlarynyň arasynda gyzgalaňly gepleşik geçirildi. Prezident Ylham Alyýewiň 2020-nji ýylda Italiýa eden sapary, Kopengagendäki aragatnaşyklar ýaly dürli halkara platformalarynda geçirilen duşuşyklar we ahyrynda Jorjio Meloniniň 2026-njy ýylda Bakuwda eden sapary bu gatnaşyklaryň yzygiderli we yzygiderli ösýändigini subut edýär. Energetika pudagy Azerbaýjan-Italiýa gatnaşyklarynda aýratyn orun tutýar. Azerbaýjan Europeewropanyň energiýa howpsuzlygynda möhüm rol oýnaýan esasy ýurtlardan biridir. Italiýa Azerbaýjanyň energiýa çeşmeleriniň esasy eksport bazarlaryndan biridir. Prezident Ylham Alyýewiň beýanyna görä, Italiýa Azerbaýjanyň birinji söwda hyzmatdaşydyr we söwda dolanyşygy 12 milliard dollara golaýdyr. Bu görkeziji iki ýurduň arasyndaky ykdysady gatnaşyklaryň näderejede giňdigini görkezýär. Tebigy gaz pudagyndaky hyzmatdaşlyk aýratyn bellärliklidir. Azerbaýjan tarapyndan eksport edilýän gazyň ep-esli bölegi Italiýa bazaryna gidýär. Bu amal Günorta gaz koridorynyň çäginde amala aşyrylýar. Azerbaýjan gazy, bu koridoryň esasy böleklerinden biri bolan TAP taslamasy arkaly Europeanewropa bazarlaryna eltilýär. Soňky ýyllaryň statistikasyna görä, Azerbaýjan Italiýa milliardlarça kub metr gaz eksport etdi we bu mukdar jemi 50 milliard kub metre ýetdi. Bu, Azerbaýjanyň Europeanewropanyň energiýa bazaryndaky ornuny hasam güýçlendirýär. Şol bir wagtyň özünde, nebit pudagynda Azerbaýjan Italiýany esasy üpjün edijilerden biri we bu ugurda ikinji ýerde durýar. Bu hakykat, energiýa hyzmatdaşlygynyň köptaraply häsiýetiniň bardygyny görkezýär Deputat ykdysady gatnaşyklaryň diňe bir energiýa pudagy bilen çäklenmeýändigini aýtdy. Azerbaýjanyň Döwlet nebit gaznasy tarapyndan Italiýanyň ykdysadyýetine goýlan maýa goýumlary bu hyzmatdaşlygyň özara häsiýetiniň bardygyny görkezýär. Soňky ýyllarda bu maýa goýumlarynyň mukdary 3 milliard dollara golaýlady. Häzirki wagtda Azerbaýjanda işleýän 130-a golaý italýan kompaniýasy dürli ugurlarda üstünlikli işleýär. Bu kompaniýalar gurluşyk, senagat, oba hojalygy, energiýa we beýleki pudaklarda möhüm taslamalary durmuşa geçirýärler. Basyp alyşdan azat bolan Garabag we Gündogar Zangezur sebitlerinde italýan kompaniýalarynyň gatnaşmagy aýratyn bellärliklidir. Bu ýerde 20-den gowrak taslamanyň durmuşa geçirilmegine gatnaşýarlar. Bu hakykat, Italiýanyň Azerbaýjanyň konfliktden soňky dikeldiş işinde işjeň rol oýnaýandygyny görkezýär. Şol bir wagtyň özünde, Mingachewirde we beýleki senagat merkezlerinde durmuşa geçirilýän taslamalarda italýan kompaniýalary möhüm rol oýnaýar. Zafar muzeýleriniň dizaýnyna gatnaşmagy tehnologiki we medeni hyzmatdaşlygyň mysalydyr. Soňky ýyllarda Azerbaýjan bilen Italiýanyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň täze ugurlaryndan biri harby-tehniki ugur. Bu ugurdaky hyzmatdaşlyk giňelýär we anyk taslamalar bilen bilelikde alnyp barylýar S.Seýidzade, Italiýanyň Azerbaýjanyň Europeanewropa Bileleşigi bilen gatnaşyklarynda möhüm rol oýnaýan ýurtlardan biridigini aýtdy. Bu ýurt Azerbaýjanyň Europeanewropa gurluşlary bilen hyzmatdaşlygynyň giňelmegini goldaýar. Italiýanyň deňagramly we pragmatiki syýasaty Azerbaýjan üçin amatly hyzmatdaşlyk gurşawyny döredýär. Bu nukdaýnazardan Jorjio Meloniniň sapary diňe bir ikitaraplaýyn däl, eýsem köptaraplaýyn hyzmatdaşlyk taýdan hem möhümdir. Umuman aýdanyňda, Azerbaýjan bilen Italiýanyň arasyndaky hyzmatdaşlyk köptaraply we üznüksizdir. Syýasy, ykdysady, energiýa, harby we gumanitar ugurlary öz içine alýan bu gatnaşyklar iki ýurduň milli bähbitlerine hyzmat edýär. Şeýlelik bilen, Prezident Ylham Alyýewiň aýdanlaryndan görnüşi ýaly, Azerbaýjan-Italiýa gatnaşyklary strategiki hyzmatdaşlyk däl has ýokary basgançaga tarap ösýär. Jorjio Meloniniň Azerbaýjana eden sapary bu gatnaşyklaryň geljekdäki ösüşine täze itergi berjek möhüm waka hökmünde taryha girer. Häzirki wagtda Italiýa Azerbaýjanyň Europeanewropa Bileleşiginiň iň ýakyn hyzmatdaşlaryndan biri bolmagynda galýar we özara hyzmatdaşlyk täze ugurlarda giňelmegini dowam etdirýär. Häzirki dinamika Azerbaýjan-Italiýa gatnaşyklarynyň geljekde hasam güýçlenjekdigini we strategiki ähmiýetini saklajakdygyny görkezýär 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir