Azerbaýjan ykdysadyýeti negatiw çäklere geçýär: ýurduň jemi içerki önümi 0,3% azaldy - Döwlet statistika komitetiniň hasabaty we başga hiç zat

Döwlet statistika komitetiniň 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde beren täze maglumatlary howsala düşýär: Azerbaýjanda uzak wagtlap durgunlyk tehniki çökgünlige ýol açdy. Amatly daşky gurşawa garamazdan, esasy makroykdysady görkezijiler negatiw dinamikany görkezýär Eýran krizisiniň fonunda nebit paradoksy Şu ýylyň ýanwar-mart aýlarynda ýurduň jemi içerki önümi 29,7 milliard manat boldy, bu geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 0,3% az Energetika pudagyndaky ýagdaý esasanam gapma-garşylykly görünýär. Nebit we gaz pudagynda goşulan baha 1,2% peseldi (8,5 milliard manata). Bu, Eýranda iki aý dowam eden dartgynlyk sebäpli global energiýa bahalarynyň rekord goýmagy bilen ýüze çykdy. Exporturt eksport girdejileriniň “altyn asyryny” başdan geçirmeli ýaly, ýöne bu önümçiligiň fiziki mukdaryna täsir etmedi Nebit däl pudakda ýagdaý gowy däl: simwoliki 0,2% ösmek aslynda durgunlygy aňladýar Pudak tertibi: senagat we agrosenagat toplumy Umumy sanlar göwnüçökgün görünse-de, işjeňlik belli bir ýerde galýar: Nebit däl senagat: hasabatda seýrek duş gelýän 7,2% ösdi Oba hojalygy: ortaça 1,1% ýokarlandy Söwda: sarp edijileriň işjeňligini goldaýan bölek satuw dolanyşygy 15,9 milliard manata ýetdi Býudjet we howpsuzlyk ulgamy Döwlet maliýeleşdirmesi hem basyş astyndadyr. Býudjet girdejileri 1,4%, çykdajylar 3,7% azaldy. Görnüşinden, hökümet tygşytlylyk tertibine girýär Çalt ýokarlanmagy görkezýän ýeke-täk görkeziji strategiki walýuta ätiýaçlyklarydyr. 85ylyň dowamynda 15,9% köpelip, 85 milliard dollardan geçdi. Nebitiň bahasynyň düýpgöter ýokarlanmagy bize ägirt uly “howpsuzlyk ýassygy” ýygnamaga mümkinçilik berdi, ýöne bu pul ykdysady ösüşiň hereketlendirijisine öwrülmän, ätiýaçlyklarda toplanýar Şahsy girdejiler: inflýasiýa ösüşi iýýär Bir seretseň, aýlyk statistikasy oňyn görünýär: ortaça nominal aýlyk 1099 AZN (+ 5.3%) çenli ýokarlandy. Şeýle-de bolsa, iblis jikme-jiklikde: Birinji çärýekde inflýasiýa 5,7% -e ýetip, zähmet hakynyň ösüşini doly bökdedi. Bu hakyky girdejileriň azalyp başlandygyny aňladýar - adamlar bir ýyl ozalkydan has az haryt satyn alyp bilerler Daşary söwda Daşary söwda dolanyşygynyň görkezijileri (ýanwar-fewral aýlary üçin) iň agyryly görünýär: Jemi dolanyşyk: 23,5% pese gaçdy Eksport: 9,6% azaldy Import: rekord derejede 37,1% pese gaçdy Importyň şeýle ýiti gysylmagy maýa goýum işjeňliginiň çynlakaý azalmagyny we kärhanalaryň satyn alyş güýjüniň peselmegini görkezip biler Azerbaýjanyň pese gaçmagynyň fonunda sebitdäki beýleki ýurtlaryň üstünlikleri aýratyn gapma-garşy görünýär. Bakuwda 0,3% ses alýan bolsa, GDA we Kawkazdaky goňşulary çalt öňe gidişlik görkezýärler: 3. Özbegistan: 7% -den gowrak Netije özüni görkezýär: Azerbaýjanyň ykdysadyýeti, toplanan milliardlarça daşary ýurt walýutasy içerki önümçiligi we özgertmeleri dikeltmek üçin işlemese, ösüş depgini nukdaýnazaryndan sebitde keseki bolmak howpy abanýar