BMG-nyň suw meýilnamasy - Azerbaýjan Täjigistan bilen hyzmatdaşlygy güýçlendirýär

BAKU, Azerbaýjan, 7-nji maý. Suw çeşmeleri boýunça 4-nji ýokary derejeli halkara konferensiýa 2026-njy ýylyň 25–28-nji maýynda Duşanbe şäherinde geçiriler we BMG-nyň “Durnukly ösüş üçin suw” (2018–2028) başlangyjy we Abu Dabide geçiriljek BMG Suw forumyna taýýarlyk platformasy hökmünde hyzmat eder Bu konferensiýa, 2018, 2022 we 2024-nji ýyllarda geçirilen konferensiýalary öz içine alýan Duşanbe suw prosesiniň dowamyny görkezýär we häzirki BMG Suw onýyllygyny bu ugurda geljekde global kararlar kabul etmek bilen wagtlaýyn forum hökmünde işleýär Şol sebäpli Azerbaýjanyň halkara suw meýilnamasyna gatnaşygy yzygiderli giňelýär. Täjigistan Respublikasynyň Azerbaýjandaky adatdan daşary we doly ygtyýarly ilçisi Ilhom Abdurakhmon iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň yzygiderli güýçli we birek-biregi güýçlendirýändigini aýtdy "Täjigistan üçin, Azerbaýjanyň Täjigistanyň suw başlangyçlaryny goldaýan ýurtlaryň arasynda yzygiderli bolmagy aýratyn bir mertebedir. Bu dowamly hyzmatdaşlyk Täjigistany suw ýetmezçiligi, buzlaryň eremegi we daşky gurşawyň durnuklylygy ýaly möhüm meseleleri çözmek üçin halkara jemgyýetçiligini çagyryp," Suw prosesi "lideriniň hataryna goşdy Ilçi, Halkara suw onýyllygynyň Täjigistanyň ýolbaşçylygyndaky Halkara süýji suw ýyly (2003), Ömrüň suwy onýyllygy (2005–2015) we Halkara suw hyzmatdaşlygy ýyly (2013) ýaly Täjigistanyň ýolbaşçylygyndaky birnäçe başlangyçlaryň dowamydygyny aýtdy. Şeýle hem, BMG-nyň 2023-nji ýyldaky Nýu-Yorkorkda geçirilen Suw konferensiýasynyň ähmiýeti, 840-dan gowrak meýletin borçnamany öz içine alýan Suw hereketiniň gün tertibi bilen tamamlandy Mundan başga-da, suw meýilnamasy diňe bir Täjigistan üçin halkara syýasy ähmiýete eýe bolman, eýsem merkezi ykdysady roly hem eýeleýär. Countryurtda esasan buzluklardan, derýalardan, köllerden, suw howdanlaryndan we ýerasty suwlardan ybarat bol suw baýlyklary bar. Ortaça ýyllyk derýa akymlary takmynan 64 km³ bolup, Aral deňziniň basseýnindäki ýerüsti akymlaryň 55% -den gowragy Täjigistanda ýüze çykýar Energetika pudagynda suw ulgam emele getirýän çeşmäni emele getirýär: ýurduň elektrik energiýasynyň 95% -den gowragy gidroelektrostansiýalar tarapyndan öndürilýär. Netijede, gidroenergetika diňe bir milli energiýa balansynyň diregi hökmünde däl, eýsem ykdysady durnuklylygy üpjün etmekde we eksport mümkinçiligini ýokarlandyrmakda möhüm faktor bolup hyzmat edýär Oba hojalygy, suw çeşmeleriniň aýgytly rol oýnaýan ýene bir möhüm pudagydyr. Suwarymly oba hojalygy oba hojalygynyň önümçiliginiň 80% töweregini tutýar we oba ilatynyň ep-esli bölegi üçin iş syýasaty bolup, suw syýasaty bilen azyk howpsuzlygynyň arasynda göni baglanyşyk döredýär Şeýlelik bilen, Täjigistan üçin suw syýasaty halkara diplomatiýanyň guraly we içerki ykdysady ösüşiň, iş üpjünçiliginiň we energiýanyň durnuklylygynyň esasy hereketlendiriji hökmünde hyzmat edýär 2026-njy ýyldaky konferensiýanyň çäginde 46 ýurduň we 39 halkara guramanyň we maliýe guramalarynyň wekillerinden, şeýle hem ýokary derejeli hökümet işgärleri we BMG ulgamynyň wekilleri bilen 2500-den gowrak delegatyň gatnaşmagyna garaşylýar Maksatnama umumy mejlisleri, dokuz tematiki sessiýany, panel çekişmelerini we halkara sergini öz içine alýar. Aziýa we Pacificuwaş umman ýurtlaryna Abu Dabide geçiriljek 2026-njy ýyldaky Suw konferensiýasynyň öňüsyrasynda Aziýa we Pacificuwaş umman ýurtlaryna öz pozisiýalaryny deňleşdirmäge mümkinçilik berýän ESCAP ýygnagy arkaly sebit utgaşdyrylyşyna aýratyn üns berler Şeýle hem gün tertibinde üç netije resminamasynyň kabul edilmegi bar: jemleýji beýannama, egindeş başlyklaryň gysgaça mazmuny we Duşanbe prosesiniň Abu-Dabide BMG forumyna taýýarlyk görmegine goşan goşandy baradaky resminama. Ikinjisi, sebitleýin we global meýilnamalaryň arasynda köpri resminamasy hökmünde görülýär Has giňişleýin kontekstde, suw meýilnamasynyň ösüşi serhetüsti çeşmeleri dolandyrmagyň barha artýan ähmiýetini we klimat faktorlarynyň halkara syýasatynda barha artýan roluny görkezýär. Täze dörän hyzmatdaşlygyň arhitekturasy syýasy, tehniki we maliýe mehanizmlerini birleşdirip, köp gatlakly bolup galýar Mümkin geljek ssenariýler, halkara suw borçnamalaryny mundan beýläk-de institusionallaşdyrmak, ýurtlar we sebitler arasynda amaly hyzmatdaşlygy giňeltmek, başlangyçlaryň esasan meýletin tebigaty, şeýle hem çemeleşmeleriň bölünmegi ýaly ugurlary öz içine alýar. milli we sebit ähmiýetlerine baglydyr Şeýlelik bilen, Duşanbe konferensiýasy 2026 halkara suw hyzmatdaşlygynyň häzirki tapgyryny BMG derejesinde geljekdäki global kararlar bilen baglanyşdyrýan wagtlaýyn platforma bolup hyzmat edýär