Axios ýazdy: ABŞ-Eýran şertnamasynda Trump gol çekmäge taýýardygyny näme aýtdy? | Daşary ýurt habarlary

Axios ABŞ-Eýran bilen ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň ýakyn wagtda gol çekiljekdigini öňe sürýän özara düşünişmek memorandumy barada jikme-jiklikleri paýlaşdy ABŞ bilen Eýranyň arasynda bolup biljek düşünişmek memorandumy, Eýran öz borçlaryny ýerine ýetirýän bolsa, Hormuz bogazyny haýsydyr bir tranzit tölemezden açmagy we sanksiýalardan ýuwaş-ýuwaşdan boşatmagy talap edýär Düşünişmek memorandumy Liwan ýaly häzirki ot açyşlygy ýene 60 gün uzaldar. Bu döwürde Eýranyň ýadro programmasy bilen baglanyşykly gepleşikler geçiriler Mümkin bolan tekst, Eýranyň baýlaşdyrylan uran ätiýaçlyklaryny nädip dolandyrmalydygy barada umumy esas berýär. Şeýle-de bolsa, Eýranyň ýadro programmasy bilen baglanyşykly anyk ädimler soňrak meýilleşdirilmegi meýilleşdirilýän ikinji, has jikme-jik şertnama bagly bolar Araçy ýurtlaryň diplomaty, Axios-a şertnamanyň tekstiniň soňky wersiýasy barada "ABŞ bilen Eýran şertnamanyň teksti barada ylalaşdylar" -diýdi. Şeýle-de bolsa, şertnamanyň entek gutarnykly syýasy tassyknama mätäçdigini aýtdy Çeşmelere görä, bu şertnama penşenbe güni agşama çenli Eýran tarapynyň ýokary derejeli resmileri tarapyndan tassyklanan hem bolsa, soňky sözüni aýdýan Eýranyň lideri Mojtaba Hameneýi entek resmi tassyklamady öýdülýär Trump şertnamanyň gol çekişlik dabarasynyň hepdäniň ahyrynda geçirilmegine garaşýandygyny aýtdy Eýranyň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Ysmaýyl Bekaýi Tähranyň "entek soňky karary kabul etmeýändigini" aýtdy Ak tam soňky iki aýda birnäçe gezek ylalaşyk baglaşyldy öýdüpdi, ýöne gepleşikler soňky tapgyrda başa barmady. Muňa garamazdan, diplomat tekstiň bu gezek durmuşa geçiriljekdigine umytly garaýandygyny aýtdy Eýran metbugaty, Eýran bilen ABŞ-nyň arasynda 14 maddalyk düşünişmek memorandumynyň taslamasy bilen baglanyşykly täze jikme-jiklikleriň ýüze çykandygyny öňe sürdi we bu meseläniň raketa programmasyny goşmazdan ýadro we ykdysady meseleleriň çäginde amala aşyryljakdygyny öňe sürdi Mehr ýarym resmi habar gullugynyň habaryna görä ABŞ bilen Eýranyň arasynda 14 maddalyk şertnamanyň taslamasy barada täze maglumatlar peýda boldy Şoňa laýyklykda memorandumyň taslamasy Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň sanksiýalary ýatyrmak, Eýranyň töweregindäki güýçlerini yzyna almak, deňiz gabawyny aýyrmak, Hormuz bogazyny açmak, nebit sanksiýalaryny ýatyrmak we doňdurylan Eýranyň gaznalaryny boşatmak baradaky borçnamasyny öz içine alýar ABŞ-nyň Eýranyň ykdysadyýetini täzeden gurmak meýilnamasyny hödürlemelidigi jikme-jik beýan edildi, "Iki ýurduň arasyndaky soňky gepleşikler Eýranyň raketa programmasyny gün tertibine goşmazdan ýadro we ykdysady meseleler boýunça geçirilmeli". beýannamalar goşuldy “Axios” öz habarlarynda soňky wakalara görä ABŞ-nyň howa güýçlerine degişli dört sany C-17 ulag uçarynyň penşenbe güni Europeewropa gidendigini ýazdy. Uçarlaryň Wise-prezident JD Wansyň ýakyn günlerde Genevaenewada geçiriljek gol çekişlik dabarasyna gatnaşmagy üçin zerur enjamlary göterendigi mälim edildi Iki araçy ýurduň diplomatlarynyň we ABŞ işgärleriniň habar bermegine görä, wagtlaýyn şertnama Kataryň araçysy Ali al-Sawadi bilen Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Arakçiniň arasynda birnäçe sagat dowam eden gepleşiklerden soň çarşenbe güni gije düzüldi Çeşmeler Al-Sawadiniň duşuşyklarda Trumpyň wekilleri Stiw Witkoff we Jared Kuşner bilen birnäçe gezek jaň edendigini habar berdi Ylalaşygyň tamamlanandygyny Trumpyň yglan etmegi Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu üçin garaşylmadyk bir zat boldy ABŞ-ly çeşmäniň habaryna görä, Netanýahu soňky günlerde Trump administrasiýasyna ýakyn adamlary çagyryp, bu proses barada maglumat almaga synanyşýar Düşünişmek memorandumyna görä, Eýran ýadro programmasy bilen baglanyşykly käbir möhüm borçnamalary ýerine ýetirer Bularyň arasynda esasy zat, ýadro ýaragyny edinmezlik baradaky ylalaşyk we baýlaşdyrylan uran baradaky jedeli çözmek ABŞ-nyň bir ýokary derejeli resmisiniň aýtmagyna görä, Trump Eýranyň ýokary derejede baýlaşdyrylan urany BMG-nyň inspektorlarynyň gözegçiligi astynda içerde azaltmak üçin açykdyr Şeýle-de bolsa, Eýranyň ýadro programmasy boýunça haýsydyr bir anyk ädim diňe ikinji, has giňişleýin şertnama gol çekilen halatynda amala aşyrylyp bilner Diplomat häzirki şertnamada "ýadro meseleleriniň ähli jikme-jikliklerini öz içine alýandygyny" we "ABŞ-nyň ähli talaplaryna laýyk gelýändigini" öňe sürdi Ylalaşykda Hormuz bogazynyň derrew we erkin açylmagy göz öňünde tutulýar Mundan başga-da, 30 günüň içinde uruşdan öňki gämi gatnaw derejesine gaýdyp gelmek maksat edinilýär. Munuň öwezine ABŞ tarapyndan girizilen deňiz gabawy ýatyrylar ABŞ işgärleri ozal Axios-a bogazyň açylandan soň aýdandygyny aýtdy Eýrana 60 günüň dowamynda nebit satmagyna mümkinçilik berýän wagtlaýyn sanksiýalardan boşadyljakdygyny aýtdy Bu düzgün, Eýranyň ykdysadyýeti üçin möhüm girdeji çeşmesini üpjün eder Sanksiýalary azaltmagyň derejesi Eýranyň başlangyç şertnamany ýerine ýetirmegine we indiki gepleşiklerde "ak ýürekli" hereketine bagly bolar Diplomat "Sanksiýalaryň ýatyrylmagy üçin takyk sene ýok. Bu proses bütinleý şertnamanyň ýerine ýetirilmegine bagly" -diýdi Ylalaşygyň tekstinde daşary ýurtlarda doňdurylan milliardlarça dollarlyk eýran emläginiň ykbaly bilen baglanyşykly jikme-jiklikler barmy ýa-da ýokdugy belli däl