Europeewropa howsala düşýär: 2025-nji ýyldaky hasabatda gorkunç surat ýüze çykdy!

Dünýäniň iň çalt ýylylyk sebiti bolan Europeewropa, 2025-nji ýylda howa krizisiniň agyr bahasyny tölär. Brýusselde orta aralyk howa çaklamalary merkezi (ECMWF) we Bütindünýä Meteorologiýa Guramasy (WMO) bilen bilelikde taýýarlanan "Europeanewropanyň howa ýagdaýy 2025" (ESOTC 2025) hasabaty, takmynan 100 alymyň goşandy bilen çap edildi. Maglumatlara görä, geçen ýyl kontinentiň azyndan 95 göteriminde ýyllyk temperatura dünýädäki ortaça derejeden ýokary bolup, täze rekordlara ýetdi Higherokary temperatura yklymyň ähli buzluk sebitlerinde arassa köpçülikleýin ýitgi döredýär. Recordazgylar başlaly bäri Islandiýa ikinji uly buzluk ýitgisini başdan geçirdi. Grenlandiýanyň buz örtügi bir ýylda 139 milliard tonna buz ýitirdi Bu uly eremegiň ululygy Europeanewropa Alp daglaryndaky ähli buzluklaryň umumy göwrüminden takmynan 1,5 esse köpdür. Beýleki tarapdan, tutuş kontinentde möwsümiň ahyrynda gar örtügi sebit we massa boýunça ölçenen iň pes üçünji derejä çenli azaldy Gury ýerdäki ýokary temperatura deňizlere-de täsir etdi we Europeanewropa deňizlerinde ýyllyk ýerüsti temperatura iň ýokary derejä ýetip, rekord goýdy. Suw baýlyklarynyň krizisi süýji suwlarda-da öz beýanyny tapdy. Kontinentdäki derýalaryň 70 göteriminde suw akymy ortaça pesliginde galsa-da, topragyň çyglylygy baradaky maglumatlara görä, 2025-nji ýyl 1992-nji ýyldan bäri hasaba alnan üç gurak ýylyň biri hökmünde hasaba alyndy Yssy we gurak howa şertleri sebäpli dörän tokaý ýangynlary tutuş kontinentde weýran boldy. Esangynlaryň netijesinde takmynan 1 million 34 müň gektar ýer kül bolup ýakyldy we bu meýdanyň ululygy ähli döwürleriň iň ýokary derejesi hökmünde kesgitlenildi. Burnanan tokaýlar zyňyndy ýazgylaryny getirdi. Fireangyn bilen baglanyşykly zyňyndylaryň takmynan ýarysynyň diňe Ispaniýadan gelip çykandygy anyklandy Howa krizisiniň häzirki ýagdaýyny jemleýän hasabatda ýagdaýyň jemgyýetlere we ekosistemalara täsiri bellendi we aşakdaky beýannamalar edildi: "Europeewropada çalt ýylylyk gar we buz örtügini azaldýar, howply ýokary temperatura, guraklyk, yssy tolkunlar we ummanyň temperaturasy Arktikadan Ortaýer deňzine çenli täsir edýär. Europeewropa dünýäniň beýleki bölekleri bilen birlikde gury ýere we deňze täsir edýär, yssy tolkunlardan başlap, tokaý ýangynlaryna we dowam edýän biodürlüligiň ýitmegine, jemgyýetler we ekosistemalar üçin netijeler." Çeşme: Anadolu gullugy