25ewropa 2025-nji ýylda howa krizisini başdan geçirer

"Climateewropanyň howa ýagdaýy 2025" (ESOTC 2025) hasabaty, Orta aralyk howa çaklamalary merkezi (ECMWF) we Bütindünýä Meteorologiýa Guramasy (WMO) tarapyndan neşir edildi Neşir edilen hasabatda tutuş kontinentde temperaturanyň ortaça ýokarydygy mälim edildi Takmynan 100 alymyň goşandy bilen taýýarlanan hasabatda Europeanewropa yklymynyň dünýäde iň çalt gyzýan sebit bolmagyny dowam etdirýändigi aýdylýar 139 milliard tonna ICE ýitgileri Hasabat Europeewropanyň azyndan 95 göteriminde ýyllyk temperaturanyň ortaça ýokarydygyny mälim etdi we yklymyň ähli buzluk sebitlerinde arassa köpçülikleýin ýitginiň bolandygyny görkezdi Hasabatda ýazgylar saklanyp başlany bäri Islandiýada ikinji uly buzluk ýitgisiniň ýüze çykandygy nygtaldy we Grenlandiýa buz buzunyň 139 milliard tonna buz ýitirilendigi, bu Europeanewropa Alp daglaryndaky ähli buzluklaryň umumy mukdaryndan takmynan 1,5 esse köpdügine ünsi çekdi Şeýle hem Europeewropada möwsümiň ahyrynda gar örtüginiň sebit we massa boýunça rekord derejesinde üçünji iň pes derejä düşendigi habar berildi Deňizdäki wagtlaýyn ýazgy Hasabatda Europeanewropa deňizlerinde temperatura rekordynyň bozulandygy we sebitiň ýyllyk deňiz üstündäki temperaturasynyň iň ýokary derejä ýetendigi bellenildi Europeewropadaky derýalaryň 70 göteriminiň akymynyň ortaça pesdigini ýada salýan hasabatda, 2025-nji ýylda topragyň çyglylygy taýdan 1992-nji ýyldan bäri iň gurak üç ýylyň biri boljakdygy aýdylýar Hasabatda yssy we gurak howa şertleriniň tokaý ýangynlarynyň köpelendigi, takmynan 1 million 34 müň gektar ýeriň ýakylmagyna sebäp bolandygy we bu iň ýokary derejedigi bellenildi Fireangyn bilen baglanyşykly zyňyndylarda Europeewropada rekord goýlandygyny ýatladýan hasabatda umumy zyňyndylaryň takmynan ýarysynyň Ispaniýadan gelendigi aýdylýar Hasabatda "Europeewropada çalt ýylylyk gar we buz örtügini azaldar, howply ýokary temperatura, guraklyk, yssy tolkunlar we ummanyň temperaturasy Arktikadan Ortaýer deňzine çenli sebitlere täsir edýär" diýilýär "Europeewropa, dünýäniň beýleki bölekleri bilen bir hatarda, yssy tolkunlardan başlap, weýrançylykly ýangynlara we dowam edýän biodürlüligiň ýitmegine, Europeewropadaky jemgyýetler we ekosistemalar üçin gury ýere we deňze täsirleri artdyrýar." baha berildi