Otizmden ejir çekýän çagalaryň sanynyň köpelýändigi habar berildi

Jogorku Keneşiň "Ala-Too" toparynyň orunbasary, 11-nji iýunda geçirilen mejlisinde maýyp çagalar meselesi barada pikir alyşdy. Duşuşykda çykyş eden Saglyk ministriniň orunbasary Bakytbek Kadyraliýewiň sözlerine görä, soňky ýyllarda Gyrgyzystanda autizmden ejir çekýän çagalaryň sany artýar. Maglumatlaryna görä, häzirki wagtda 380 çaga hasaba alyndy. "Gynansagam, autizmden ejir çekýän çagalaryň sany ýylsaýyn artýar. 2024-nji ýylda 4 çaga hasaba alyndy we 2025-nji ýylda 6 çaga autizm diagnozy bilen hasaba alyndy". Şol bir wagtyň özünde, Down sindromy we serebral ysmazlygy bolan çagalaryň sanynyň azalandygy bellendi. Hünärmen, Gyrgyzystanda şeýle çagalary dikeltmek üçin tagalla edilýändigini aýtdy. Maglumatlaryna görä, Bişkekde we Tokmokda öňki ýetimler öýleriniň esasynda reabilitasiýa merkezleri döredilipdir. Şeýle hem Çui şäherinde 580 çaga we olara ýoldaş adamlary kabul etjek uly reabilitasiýa merkeziniň gurulýandygy aýdylýar Gyrgyzystanda "Näsaglar bileleşiginiň" başlygy Aýsuluu Aýtymbetowa, maýyp çaganyň ejesi, autizm, Down sindromy, serebral ysmazlygy we beýleki maýyp çagalaryň takyk sany barada maglumatyň ýoklugyny tankytlady: "Şu gün agzalan maýyp çagalaryň sany 37,637 adam. 2023-nji ýylyň ahyrynda hasaba alyndy. Şondan bäri bir ýyl maglumat ýok. Milli statistika komitetinden, Saglygy goraýyş ministrliginden we Zähmet, durmuş üpjünçiligi we migrasiýa ministrliginden indiki ýyllarda maýyp çagalaryň takyk sany barada maglumat ýokmy? Aýtymbetowa, maýyp çagalary hasaba almagyň kyndygyny, MSEC-den geçmek üçin iki-üç aýyň gerekdigini belläp, autizm we Down sindromy ýaly genetiki maýyp çagalara 18 ýaşa çenli degişli status berilmegini isledi. Çagalaryň kanuna laýyklykda öz içine alyjy bilim almaga hukugynyň bardygyna garamazdan, bu hukugyň çäklidigi, köpüsiniň bu öýde bilim almaýandygy ýa-da ýokdugy aýdylýar. Şeýle hem hünärmen mugallymlaryň ýetmezçiligi aýdylýar. Maýyp çagalar barada doly we takyk maglumatlary täzelemegi, öz içine alyjy bilim kanunynyň işlemegini üpjün etmegi, sebitlerde reabilitasiýa merkezlerini açmagyny isledi we döwlet edaralaryny we häkimiýetlerini maýyp çagalara jemgyýetiň we ýurduň geljegi hökmünde üns bermäge çagyrdy. Duşuşykda maýyp çagalary bolan maşgalalara Döwlet ipoteka kompaniýasynyň üsti bilen jaý almagy üçin şertler berilmegi haýyş edildi. Şahsy kömekçilerden ipoteka kompaniýasynyň üsti bilen jaý satyn almak, şahsy kömekden başga-da goşmaça işe rugsat bermek, maýyp çagalara berilýän kömek puluny ýokarlandyrmak haýyş edildi Duşuşykda berlen maglumata görä, 2010-njy ýylda Gyrgyzystanda 22,000 maýyp çaga hasaba alyndy we 2023-nji ýylda olaryň sany 37,637-e ýeter. (ZKo)