Ot açyşlygyň ýagdaýy - Asym Akansoý

Geljek döwürde Kipr meselesinde bolup biljek wakalar bilen baglanyşykly soňky beýanatlar täze we güýçli syýasy dinamikanyň zerurlygyny ýene bir gezek açýar. Bu dinamik, gepleşik prosesine manyly goşant goşup, jemgyýetleriň barha artýan umytlaryna jogap bermelidir. Sebäbi iki tarapdaky häzirki ýagdaýyň çäginde galmak bilen öňe gitmek mümkin däl. Berlen şertlere esaslanyp syýasaty döretmäge synanyşmak hökmany suratda şol şertleri döredýän status-kony köpeltmäge hyzmat edýär. Şol sebäpli Kipr türk jemgyýetiniň özboluşly we artykmaç çözgüt mümkinçiligini dogry okamak, mobilizlemek we netijeli utgaşdyrmak möhümdir Iki tarapdanam agdyklyk edýän çemeleşme, bar bolan syýasy we institusional pozisiýalary gorap saklamak arkaly çözgüt gazanyp bolar diýen çaklama esaslanýar. Şeýle-de bolsa, taraplar döwlet mehanizmleriniň ýagdaýy we bu gurluşlar tarapyndan gazanyljak girdejiler nukdaýnazaryndan çözgüt perspektiwasyny kesgitlemegi dowam etdirseler, hemişelik we öndürijilikli bir ýere ýetmek mümkin bolmaz. Aslynda, iki jemgyýetiň arasyndaky gepleşik we hyzmatdaşlygyň ugurlarynyň islenýän derejede ösmändigi şu hakykaty tassyklaýar Bu nokatda, resmi çarçuwany emele getirýän Ynam Gurluşyk Çäreleriniň garaşylýan netijeleri berip bilmeýändigine ünsi jemlemeli. Sebäbi çözgüt üçin täze paradigmanyň nämä mätäçdigi baradaky sorag köplenç bu şowsuzlygyň sebäplerinde gizlenýär Taraplary hereketsiz saklaýan esasy faktor, dürli maksatlar üçin ynam döretmek çäreleriniň gurallaşdyrylmagydyr. Bir tarap bu mehanizmleri halkara we syýasy statusyny ýokarlandyrmagyň serişdesi hökmünde köpden bäri görüp gelse-de, beýleki tarap ýüze çykyp biljek täze statusyň alynmagynyň öňüni almak üçin prosesiň gidişinden uzaklaşdy. Bu düşünişmek bilen ne ynam döretmek, ne-de durnukly hyzmatdaşlygy ösdürmek mümkin däl Maksat hakykatdanam jemgyýetleriň arasyndaky gatnaşyklary gowulaşdyrmak we umumy durmuşyň medeniýetini güýçlendirmek bolsa, döwlete degişli däl guramalaryň arasyndaky hyzmatdaşlygy höweslendirmek üçin köp sanly täze taslama we başlangyç durmuşa geçirilip bilner. Munuň üçin zerur zat maddy we ahlak höweslendiriş mehanizmlerini döretmekdir. Şu güne çenli döredilen köp sanly bilermen komitetiniň we tehniki iş toparynyň häzirki görnüşinde anyk netijeleri bermegiň däl-de, simwoliki wezipäni ýerine ýetirýändigi düşnüklidir Bu gulpy döwmegiň iň real usuly, taraplaryň ynamy berkitmek çärelerini hem öz içine alýan giňişleýin "Strategiki Çarçuwaly Ylalaşyk" barada ylalaşmagydyr Meniň pikirimçe, beýle strategiki ylalaşyk bolmasa manyly ösüş mümkin däl. Soralýan çarçuwa; Bu döwürde gazanylan şertnamalary, 2014-nji ýylyň 11-nji fewralyndaky Anastasiadis-Eroğlu bilelikdäki beýany, 2017-nji ýylyň Guterres çarçuwasy we şoňa esaslanýan ýol kartasy bolmaly. Mundan başga-da, ynamy berkitmek üçin anyk, täsirli we ölçenip boljak ädimler şertnamanyň aýrylmaz bölegi bolmaly Edil şonuň ýaly-da, Kipr türk tarapy tarapyndan öňe sürlen dört elementli metodologiýa we howpsuzlyk we kepilliklere dürli çemeleşmeler ünsli ara alnyp maslahatlaşylmaly esasy mowzuklaryň arasynda bolmaly. Elbetde, howpsuzlyk meselesine üns berilmez. Syýasat hakykatdan kesilen optimizmiň üstünde gurlup bilinmez. Şeýle-de bolsa, iň bolmanda howpsuzlyk ýaly möhüm bir mesele, iki esaslandyryjy döwlete we syýasy deňlige esaslanýan täze gurluşyň durnukly we funksional dolandyryş modeline eýe bolmagydyr Hiç kim näme diýse-de, Kipr grekleri we Kipr türkleri üçin indi dowam edip bilmeýän bu uzak möhletli "ýaraşyk ýagdaýy" gutardy. Häzirki wagtda zerur zat häzirki ýagdaýy goramak we dolandyrmak däl; Bu adalatly, deň we hemişelik federal düzgüniň gurulmagyna gönükdirilen batyrgaý we işjeň syýasy erkiň görkezilmegi