'Atma, men musulman': Eýran söweşi wagtynda Somaliniň garakçy hüjümleri | T24

Apreliň çygly agşamynda, agşam namazyndan soň, Santi Sanaýanyň telefony gorkýan habary bilen titreýärdi Adamsynyň nebit tankeri, Eýran söweşiniň güýçlenýän döwründe Eastakyn Gündogarda ýük daşaýardy 2-nji aprelde Birleşen Arap Emirliklerinden ýola çykan kapitan Aşari Samadikun, Hormuz bogazynda ok atmakdan gaça durandan soň garakçylyk suwlaryna girdi Iki çaganyň atasy Samadikun, Indoneziýanyň Sulawesi adasyndaky miweli agaçlardan doly obasyna telefon arkaly jaň edip, maşgalasyny köşeşdirmäge synanyşdy. Hökümet üçin nebit alyp barýandygyny aýtdy we "Hudaýyň rugsady bilen hiç zat bolmaz" diýdi Emma 21-nji aprelde Santä sesli poçta iberdi Somaliniň kenarynda, AK-47 we RPG ýaragly garakçylar Mogadişu şäherine barýan “Honor 25” söwda tankerini gabadylar we 17 ekipa members agzasyny we 18,500 barrel nebit girewine aldy Garakçylyk, bir wagtlar Afrikanyň şahyny basan girdejili we zorlukly garakçylyk pudagynyň gaýtadan dikeldilendigini görkezýär; Santi, garakçylar gämä çykýança adamsynyň özüni gurşap alandygyny bilmeýändigini aýdýar Asariniň garakçylara: "Meni atma, menem musulman" diýendigi habar berildi Santi: "Şondan soň ekipa members agzalarynyň hemmesine ýygnanyşmak tabşyryldy we ähli telefonlar konfiskasiýa edildi" -diýdi Birneme asudalykdan soň Somaliniň kenarlarynda gämi hüjümleri Eýran söweşi sebitdäki durnuksyzlygy güýçlendirýär Armedaragly hüjümçiler “Honor 25” -i alandan iki hepdäniň içinde sement ýükli “Sward” gämisini we BAE-nyň “ekaewrika” nebit tankeri ogurladylar Soňra gämileri Somaliniň garakçylyk merkezi bolan Puntlandyň ýarym awtonom demirgazyk-gündogar sebitine ugrukdyrdylar 10 ýyl gowrak mundan ozal halkara deňiz gözegçilikleri bu howpy ýatyrandan soň ilkinji gezek Somaliniň garakçy toparlary Müsür, Hindistan, Indoneziýa, Päkistan we Siriýa ýaly 10-dan gowrak ýurtdan üç sany söwda gämisini we deňizçini girew aldy Garakçylyga garşy sebitleýin operasiýalara gözegçilik edýän EUB Deňiz Güýçleri (EUNAVFOR) BBC-ä beren beýanatynda "Garakçy toparlary Hormuz bogazyndaky krizisi bikanun işlerini täzeden açmak üçin täze mümkinçilik hökmünde kabul edip biler" -diýdi Afiny Panteion uniwersitetiniň dosenti we Birleşen Milletler Guramasynyň Neşelere garşy göreş we jenaýat gullugynyň (UNODC) Global deňiz jenaýat maksatnamasynyň akademik geňeşçisi Sofiýa Galani Somalide garakçylygyň yzyna gaýdyp gelmeginiň global ýük daşamak üçin “heläkçilikli” boljakdygyny aýtdy: “Gyzyl deňzdäki hutiler tarapyndan abanýan howp we Hormuz bogazynda we onuň töwereginde gämiler bilen ýüzbe-ýüz bolmak howpy bilen bilelikde bu sebitiň hemmesini Arap deňzinden Afrika şahyna çenli howply deňiz gurşawyna öwrüp biler "Bu hökmany suratda ýokary ätiýaçlandyryş töleglerine we ýük daşama çykdajylaryna sebäp bolar, netijede önümiň bahasyna we sarp edijilerine täsir eder." Somaliniň uzyn kenar ýakasy 2000-nji ýyllarda garakçylyk bilen manydaşdy Daşary ýurt balykçy gaýyklary eklençlerine howp salýan jenaýat guramalary bu umytsyzlykdan peýdalanyp, gaýyklaryny dakmak we töleg operasiýalaryny geçirmek üçin sebitden goldaw aldylar Halkara deňiz býurosynyň habaryna görä, 2012-nji ýylda hüjümler 237-e ýetdi EUNAVFOR-yň habaryna görä, 2011-nji ýylyň ýanwar aýynda Somali garakçylary 32 gämi we 736 adamy girew aldy Tölenen tölegler gaty uly bolup biler. Bütindünýä bankynyň habaryna görä, 2005-2012-nji ýyllar aralygynda toplanan töleg 413 million dollara ýetdi Bankyň çaklamalaryna görä, bu mesele dünýä ykdysadyýetine ýylda 18 milliard dollar agyr bolup biler Garakçylyk bilen meşgullanýan jenaýat guramalary dowam edýär, ýöne olary saklaýan zat, suw ýollaryna gözegçilik edýän deňiz güýçleriniň goşulyşmak howpydy "-diýdi Bu aralykda, Mahmud garakçylygyň gülläp ösmegine kömek eden şertleriň dowam edýändigini aýdýar Üç ýyl ozal Somaliniň gaýdyp gelmeginiň alamatlary daşary ýurt deňiz güýçleriniň ünsüni Gyzyl deňze urýan Huti hüjümlerine gönükdirende ýüze çykdy Dünýädäki gämi hüjümleriniň aglaba köplügi üçin Somali indi jogapkärçilik çekmeýär. Bu at indi Singapur bogazyna degişlidir, bu ýerde köplenç pes derejeli talaňçylyklar bolýar Şeýle-de bolsa, howpsuzlyk güýçleri Eastakyn Gündogara ýaýrady we garakçylar ýene hüjüm edýärler, Angliýanyň Söwdaçy Deňiz Operasiýalary (UKMTO) Somaliniň töweregindäki howp barada has köp düşünýär. derejesini "agyr" derejesine çykardy Howp demirgazyk tarapa Aden aýlagyna tarap uzalyp gidýän ýaly. Bu, Huti-garakçy hyzmatdaşlygy barada aladalary döredýär MT ekaewrika tankeri, 2-nji maýda irden Yemenemen hökümetiniň gözegçiligi astyndaky Kana portunyň kenaryndan gämi duralgasynda garakçylar tarapyndan ele salnyp, Somala äkidildi Recentlyakynda ýurtdaky garakçylaryň eline düşen azyndan dört gäminiň biri, Eýran tarapyndan goldanýan Hutiler demirgazykdaky uly sebitlere gözegçilik edýän raýat urşuna baş goşdy Sana'a Strategiki barlaglar merkeziniň gözleg koordinatory azeazid Al-Jeddawy: "Bu wakalaryň garakçylyk hadysalary däl-de, has giň we tertipli bir böleginiň bolup biljekdiginiň irki alamatlary bar" -diýdi "Bu koordinasiýa soňra tassyklansa, Eýran bilen baglanyşykly aktýorlar ýa-da Hussiler üçin peýdalar diňe bir maliýe däl-de, strategiki ähmiýete eýe bolar" -diýdi Al-Jeddawy, bu ýagdaýyň Yemenemenden başga deňiz howplaryny giňeltjekdigini, ABŞ-nyň deňiz güýçleriniň sebitdäki ýagdaýyny kynlaşdyrjakdygyny we Eýran portlaryna edilýän basyşy azaldar diýdi "Şeýle hem, dünýädäki iň möhüm deňiz bogazyna ýakyn ýerdäki howpsuzlyk boşluklaryny we bulam-bujarlygy has giň ýaýratmak mümkinçiligini görkezip biler." Eastakyn Gündogardaky durnuksyzlyk diňe bir Somali garakçylarynyň ýyrtyjy bolup biljek potensial gowşaklyklaryny döretmän, eýsem bu meseläni döredýän faktorlary hem ulaldýar BMG Neşe serişdelerine garşy jenaýat we jenaýat gullugynyň (UNODC) geňeşçisi Galani: "Garakçylyk, ahyrky netijede durnuksyzlygy, garyplygy we erbet dolandyryşy öz içine alýan has çuňňur meseleleriň alamatydyr" Gaýtadan guraklyk, ABŞ-nyň kömeginiň azalmagy we uzaga çeken raýat urşundan soň millionlarça somalili maşgalalaryny eklemek üçin eýýäm kynçylyk çekýärdi. Ondan soňky Eýran urşy, importa garaşly ýurduň azyk we ýangyç elýeterliligini bozup, çykdajylary rekord derejä çykardy ABŞ tarapyndan maliýeleşdirilýän Açlyk irki duýduryş ulgamlary ulgamy duýduryş berdi: "Garyp maşgalalaryň köpüsi öndürijilikli haýwanlaryny satmaga ýa-da ösýän azyk sarp ediş boşlugyny azaltmak üçin ýalbaryp bilerler" Garakçylygyň ýaýran Puntland şäherinde bir howpsuzlyk işgäri BBC-ä beren habaryna görä, gaýtadan dikeldilýän pudagyň "köpleriň pikir edişinden has erbet ýagdaýdady" Officialolbaşçy: "Kenarýaka ýaragly guramalaryň işjeňligi artýar" -diýdi Puntland hökümeti garakçylyga garşy uzak wagtdan bäri güýçli söweş alyp barýandygyny aýtdy we abraýyna ýetirilen zyýany belläp, günäkärleri jogapkärçilige çekjekdigini aýtdy Garakçylar tarapyndan dolandyrylýan ugurlarda henizem töwekgelçilik edýän deňizçilere hüjümleriň öňüni almak üçin ýaragly garawullary ibermek we gämilere hüjüm etmegi kynlaşdyrmak üçin fiziki päsgelçilikler girizmek ýaly howpsuzlyk düzgünlerine eýermek maslahat berilýär Kapitan Aşariniň “MT Honor 25” gämisinde bularyň hiç biri ýok ýalydy Santi Indoneziýadaky öýünden BBC telekanalyna beren interwýusynda "husbandanýoldaşym ýola çykmazdan ozal men ondan ýaragly howpsuzlygyň bardygyny ýa-da ýokdugyny soradym, sebäbi Somaliniň suwlarynyň garakçylyga ýykgyn edýändigini bilýärdim" -diýdi EUNAVFOR tarapyndan neşir edilen gäminiň suratlary goşmaça çäreleri görmezden pes gämisini görkezýär Gämisi zamun alnandan birnäçe gün soň, kapitan Aşari maşgalasyna jaň etmäge rugsat berildi. Tankeriň ot alandygyny maşgalasyna görkezdi we garakçylaryň töleg tölemek üçin iňlisçe gürleýän birini tapmaga synanyşýandygyny düşündirdi Santi: "Şondan soň adamym maňa mundan beýläk habarlaşmaň diýdi ... sebäbi bu şübhe döredip we howp astyndady" MT Honor 25-iň Somali eýesi häzirki wagtda ýurtda gepleşik geçirjekdigini aýtdy Osman Şire Kuud BBC Somalide beren beýanatynda "Maksat zorlugyň ýa-da hökümetiň goşulyşmazdan gäminiň parahatçylykly ýagdaýda boşadylmagyny üpjün etmek" diýdi we hiç hili töleg talap edilmeýändigini aýtdy Häzirki wagtda jemi 12 adam, şol sanda dört indoneziýaly, 10 pakistanly, bir hindi, şri-lankaly we mýanmaýaly adam girew aldy we bu waka bu ýurtlarda seslenme döretdi Müsüriň, Indoneziýanyň we Päkistanyň hökümetleri ekipa .y boşatmak boýunça tagallalaryň dowam edýändigini aýtdy EUNAVFOR gämini gözegçilik astynda saklasa-da, UKMTO ogurlyklaryň hiç birinde şikes ýetmändigini aýtdy Deňizçileriň maşgalalaryna lapykeç garaşmak Ogurlanan pakistanlylar öýlerine iberilen habarlarda azyk ýetmezçiligi we zorluk howpy barada gürrüň berdiler Sulawesi şäherinde kapitan Aşariniň kakasy oglunyň bardygyny aýtdy Maý aýynyň ahyrynda Gurban baýramynyň dolanyp gelmegi üçin doga edýär Syamsuddin Dg Ngawing: "Hudaý islese, biz ony şatlyk bilen garşylamaga ýygnanarys" -diýdi Gutapjyklar, web sahypasyndan iberilen we ulanyjynyň brauzerinde ulanyjynyň web brauzeri tarapyndan ulanyjynyň kompýuterinde saklanýan ownuk böleklerdir. Brauzeriňiz her habary gutapjyk diýilýän kiçijik faýlda saklaýar. Serwerden başga bir sahypa haýyş edeniňizde, brauzeriňiz gutapjygy serwere iberýär. Gutapjyklar, web sahypalary üçin maglumatlary ýatda saklamak ýa-da ulanyjylaryň brauzer işjeňligini ýazdyrmak üçin ygtybarly mehanizm hökmünde döredildi Bu gutapjyklar web sahypasynyň işlemegi üçin zerurdyr we ulgamlarymyzda öçürilip bilinmez. Bular, adatça, diňe amallaryňyzy gaýtadan işlemek üçin döredilýär. Bu amallar, gizlinlik islegleriňizi düzmek, hasabyňyza girmek ýa-da anketany doldurmak ýaly hyzmat islegleriňizi öz içine alýar. Brauzeriňizi bu gutapjyklar barada blokirlemek ýa-da duýduryş bermek üçin sazlap bilersiňiz, emma şeýle etseňiz sahypanyň käbir bölekleri işlemän biler Bu gutapjyklar, sahypamyzyň işleýşini ölçäp we gowulandyryp biler ýaly, sahypa girýänleriň we traffik çeşmeleriniň sanyny sanamaga mümkinçilik berýär. Haýsy sahypalara iň az girilýändigini we girýänleriň sahypa nädip girýändigini öwrenmäge kömek edýär. Bu gutapjyklar tarapyndan toplanan ähli maglumatlar jemlenendir we şonuň üçin anonimdir. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, sahypamyza haçan gireniňizi bilmeris Bu gutapjyklar, wideo we göni söhbetdeşlik ýaly ösen işlemegi we şahsylaşdyrmagy hödürlemäge mümkinçilik berýär. Bular biziň ýa-da sahypalarymyzda ulanýan hyzmatlarymyzy üçünji tarap üpjün edijiler tarapyndan kesgitlenip bilner. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu funksiýalaryň hemmesi ýa-da käbiri dogry işlemän biler Bu gutapjyklar, mahabat hyzmatdaşlarymyz tarapyndan sahypamyzda goýuldy. Bular, gyzyklanma bildirýän profiliňizi döretmek we beýleki sahypalarda degişli mahabaty görkezmek üçin degişli kompaniýalar tarapyndan ulanylyp bilner. Brauzeriňizi we enjamyňyzy özboluşly kesgitlemek arkaly işleýärler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, dürli saýtlarda şahsylaşdyrylan mahabat tejribesini hödürläp bilmeris Bellik: Kukiler syýasatyna garamazdan mahabatlar görkezilýär Bu gutapjyklar, mazmunymyzy dostlaryňyz we toruňyz bilen paýlaşmak üçin sahypamyzda ýerleşdirilen dürli sosial media hyzmatlary tarapyndan döredilýär. Beýleki sahypalary ulananyňyzda we gyzyklanma profiliňizi döredeniňizde brauzeriňizi yzarlap bilerler. Bu, girýän beýleki sahypalaryňyzdaky mazmuna we habarlara täsir edip biler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu paýlaşma gurallaryny ulanyp ýa-da görüp bilmersiňiz