"Islän rollarymy alyp bilmedim"

Kino sungatyň ähli görnüşleriniň arasynda biziň üçin iň möhümdir ". Sowet Soýuzynda köplenç ulanylýan bu şygar birnäçe ýyldan soň modadan çykdy. Azerbaýjanyň meşhur filminden soň: "Kino bar, gaty erbet zat" diýen söz onuň ýerini aldy. Her gezek kino hakda söhbetdeşlik bolanda ýa-da ýazmaly bolanymda, bu meşhur sözi hökman ýadymda Kino biziň üçin ekranda görýän şekillerimiz we wakalarymyzdyr. Himöne tomaşaçylara görünmeýän başga bir tarapy bar - sahnanyň aňyrsynda galan dünýä köplenç gürleşilmeýär, ýöne ykballaryny ýazýar. Gynansagam, bu dünýädäki hemme zat zehin we zähmet bilen ölçenenok. Käwagt saýlamalar, käwagt gatnaşyklar, käwagt tötänlikler we hatda göze görünmeýän päsgelçilikler, hatda aktýoryň ýoluny üýtgetmese-de, durmuşynda agyryly yzlary galdyryp biler. Kameranyň öňünde şöhle saçýan şekiliň aňyrsynda gutarylmadyk düýşler, garaşýan rollar we aýdylmadyk sözler bolýar. Käwagt adamyň döredijilik ykbaly ýazylmaýar, ýöne kabul edilen kararlar bilen çözülýär. Bularyň hemmesine garamazdan, "sungat gurbanlyk talap edýär" diýen pikir bilen sungat diýilýän dünýäde özüni gurban edenler az däldi Şu günki söhbetdeşi "Crazy Kura" filmindäki Perişde bilen bilelikde, "Turbanyň sesi", "Danteniň ýubileýi", "Düşünmek isleýärin", "Seýilgäh", "Bag möwsümi", "Adam öldürmek güni", "Iň soňky duralga", 86 Dmitrow köçesiniň döreden keşplerini özüne çekdi. Ömrüniň akylly döwründe onuň söhbetdeşi bolmak meniň üçin köp zatdy. Myhmanymyz, hormatly suratkeş, prezidentiň şahsy pensioneri Zemfira Sadygowa we ahyrsoňy merhum Halk Aýdymçysy Yususuf Waliýewiň ömürlik ýoldaşy Azerbaýjanyň güýçli aktýorlaryndan biri "Hiç kimiň maňa gynanmagyny islemedim" Käte kimdir biri "ýagdaýlaryňyz nähili?" Diýip soraýar. soralanda, gowy diýmeli, gowy bolsun diýmeli diýip jogap berýär. Zemfira hanym, dünýäniň bu kyn günlerinde nähili? Ageaşym sebäpli - üç aýyň içinde 87 ýaşymda - öýde, keselim, kinoteatra gitmeýärin. Şeýle-de bolsa, dünýäde bolup geçýän zatlar bilen gyzyklanýaryn, wakalardan habarym bar, ýaýlymlara tomaşa edýärin. Fiziki güýjümiň peselmegi sebäpli başga zat edip bilmesemem zeýrenemok Siz journalistsurnalistler maşgalasynda önüp-ösdüňiz Kakam Emin Sadyk hünäri boýunça journalisturnalist bolsa-da, şahyr we terjimeçi hökmünde tanalýardy. 1920-nji ýyllaryň ahyrynda döredilen "Goldenaş altyn ruçkalar" edebiýat jemgyýetiniň döremegine kakam uly goşant goşdy. 1930-njy ýyllarda "Kommunistik" gazetinde bölüm müdiri we Azerbaýjan radiosynyň baş redaktory bolup işlän Emin Sadyk şol ýyllarda "Hereketim we ýolum" atly goşgular kitabyny neşir etdi. Puşkiniň we Lermontowyň eserlerini rus poeziýasyndan terjime etdi we Gazak şahyry Jambulyň "Batır ötegan" goşgusyny Azerbaýjana terjime etdi. Uruş ýyllarynda we ondan soňky döwürde nomenklaturada işleýän kakam hemişe jogapkärçiligi, dogruçyllygy we wy consciencedany bilen tapawutlanýar. Men journalistsurnalistler maşgalasynda ulaldym, intellektuallar maşgalasynda ulaldym diýmezdim. Kakam oňa işlemäge rugsat bermese-de, ejemiňem ýokary bilimi bardy. Uýam Moskwa Döwlet Uniwersitetini filosofiýa hünäri boýunça gutardy, agam inerener boldy. .Agny intellektuallaryň gurşawynda ýaşadym Emma ene-ataňyz Moskwada okamagyňyza garşy çykdy Sebäbi aktrisa bolmak islegi bilen Bütin Bileleşik Kinematografiýa Institutyna girmek isledim. Ene-atam, hatda Bakuwda-da bilim almagymyň tarapdary däldi. Şuňa meňzeş ýagdaýy görenimden soň, saýlawy ene-atama goýdum we olaryň haýyşy boýunça Azerbaýjan döwlet uniwersitetiniň Ykdysadyýet fakultetine girdim, sebäbi mekdep ýyllarymdan bäri takyk ylymlary gowy öwrenýärdim. Onlyöne men diňe ýarym ýyllap çydap bilýärdim. Birinji semestrden soň, ähli batyrlygymy ýygnap, teatr institutynyň rektory merhum Rahib Huseýnowa geldim. Arzuwymy aýtdym, ýagdaýymy aýtdym. Merhum gaty asylly adamdy. Ol meni üns bilen diňledi we tapawut we başarnyk synaglaryndan geçip, sizi uniwersitetden instituta geçirip biljekdigimizi aýtdy. Şeýlelik bilen, Adil Iskandarow, Mälik Dadaşow, Muklis Janizadeh, Rza Tahmasib ýaly sungat işgärleriniň öňünde ekzamen tabşyrdym we basgançaklarymyzyň seniň ýaly zehinler üçin aglaýandyklaryny biragyzdan aýtdylar. Ine, men institutyň talyby boldum. Elbetde, bu waka öýde tolgunyşyk döretdi, ene-atama gaharym geldi, ýöne gutardy Şonuň üçin sen batyr Men durmuşda güýçli adam. Näçe kynçylyk bar bolsa-da, olary ýeňip bilerin. Durmuşym gaty kyn boldy we bu hakda gürleşmegi halamok. Hiç haçan Hiç haçan hiç kimiň maňa gynanmagyny islemedim, sebäbi elmydama buýsanýardym, özüme ynamly boldum we islän zadymy mümkin boldugyça gazanmaga synanyşdym "Yususif Waliýewe üns bermedikler maňa rol bermän, ony terk edip başladylar" Emma sungata bolan söýgiňiz hem gaty güýçli boldy Bu söýginiň ýaşlygymdan meni gujaklap bilendigini aýdyp bilerin. Italiýanyň howlusy diýilýän öýde ýaşadyk. Garyşyk milletleriň maşgalalary bir uly howluda şeýle bir mylaýym we ak ýürekli ýaşadylar ... Milletler we dini tapawutlar hakda gürleşildi. Üç ýaşymdan goşgulary okaýardym, aýdym aýdýardym, tans etdim we goňşularymyň öňünde gülkünç oýnadym. Ulalanymda näme boljagymy soraýanlara diňe bir jogap - aktrisa bardy. Yearsyllar munuň çaganyň geçip barýan höwesi däldigini görkezdi. Güýçli, zehinli we bilimli mugallymlardan öwrenip bilendigim üçin Hudaýdan gaty hoşal. Meniň pikirimçe, dogabitdi zehin ýürekden söýgi sungaty bilen birlikde hökmany zat. Özümi wasp edýän ýaly ses bermek islämok, geçen ýyl "Almaz" pýesasynda Fatmanisa roluny ýerine ýetiripdim. Spektakly tomaşa eden Mehdi Mammadow, bize öwredendigine garamazdan meni rolda tanamady. Daş-töweregindäki adamlardan sorady, Fatmanisa kim oýnaýar? Zemfira Sadygowa aýdylsa-da, ýadyna düşenok. Soňra meni synpda görkezdiler we munuň Fatmanisany oýnan okuwçydygyny aýtdylar. Mehdi Mammadowyň garşydaşy bolup, uýamyň kandidaturasyny goraýan wagty geldi. Goragdan soň garyndaşlary we garyndaşlary ýygnanyşmak üçin ýygnandylar. Mehdi Mammadow meni ol ýerde gördi we goragçynyň aýal doganydygymy bilip, ýerinden turdy we bu çykyşy ýada saldy. Ol meniň hakda aýdanda: "Şeýle medeniýetli, erudit, utanjaň okuwçynyň Fatmanisiň şeýle keşbini döredip biljekdigine gözüme ynanmadym. Bu keşbi düýpgöter üýtgetdi" -diýdi. Meniň üçin bu öwgüden ýokary zat ýok Teatr institutyny gutaranyňyzdan soň, ýaş tomaşaçylar teatryna bellenmek bilen geldiňiz, ýöne iki ýyllap köpçülikleýin sahna gatnaşdyňyz Munuň sebäbi adamym, Halk aýdymçysy, teatr aktýory Yususif Waliýewdi. Yusufusup gaty dogruçyl, zähmetsöýer adamdy. Teatrda ony halamaýardylar, sebäbi adalatsyzlyga garşy durmaýan, hiç zatdan gorkman hemmelere hakykaty aýdýan adamdy. Teatra gelenimden soň durmuş gurduk. Yusufusifi teatrda görmedikler nähilidir bir rol bermän ondan dynyp başladylar. Twoöne iki ýyl soň "Soňky hat" pýesasyndaky başga bir aktrisanyň ýerine belledim. Iusif ikimiz ol ýerde kaka we gyz rollaryny ýerine ýetirdik. Repetisiýa etmän sahna çyksam-da, pýesanyň sözlerini ýatdan bilýärdim. Sahna çykanymda, ilkinji eşiden zadym zaldan haýran galdyryjy ses boldy we şol pursat özümi bagtyň belentligindedir öýdüpdim Elbetde, tomaşaçylar siziň gözelligiňize biperwaý garap bilmediler Göçme manyda däl ýaly, ilkinji seredişde ýaly, ýöne meniň oýnan rolumam rol oýnady "Ene-atam Yususif Waliýewiň nikasy bilen razylaşmadylar" Youusif Waliýew bilen siziň bilen ýigrimi iki ýaşyny duýmazlyk diňe batyrgaýlyk däldi Bu tapawudy diňe söýgi görüp bilmedi. 1965, ýaňy teatra geldim, henizem hiç kimi tanamok. Teatr "Komsomol" pýesasy bilen Kurdamire gezelenç etdi. Yusufusifiň bu oýunda oýnan jenap Geraýyň keşbinde ilkinji gezek gördüm we ilkinji gezek oňa aşyk boldum. Ertesi gün onuň bilen duşuşdyk. Topar bilen bilelikde ertirlik naharyna gitdik, duşuşdyk we gürleşdik. Öýde ne ene-atam, ne-de aýal doganym bu nikalaşmaga razy bolmadylar. Şikaýatlara we myş-myşlara garamazdan, iki ýyl soň durmuş gurduk. Gaty jikme-jik maglumat bermek islämok. Şeýle bir pursat boldy welin, aragatnaşykymyzy kesdim, ejemi we oglumy alyp, ereerewan teatryna gitdim. Men ol ýerde üç aý boldum, şol döwürde Yusufusufyň üznüksiz hatlaryny okanymda gözýaşymy saklap bilmedim. Bu romantik adam meni gaty gowy görýärdi. Soň re directorissýor Şamil Mahmudbeýowyň üsti bilen Yusufusif meni yzyna almagy başardy, menem gaýdyp geldim. Munuň sebäbini bilýärsiňmi? Sebäbi birek-birege bolan söýgimiz çäksizdi. Şondan soň ifusif teatrdaky işime garşy çykdy we men radioga geldim "Adyňyz üçin men buýsanjymy we özümi hiç kime bermedim" Aöne birnäçe ýyldan soň kinostudiýa geldiň ... Sungata bolan söýgini ýeňip bilmediň 1974-nji ýylda aýak basan bu ýerim diňe bir soňky iş ýerim bolman, eýsem köp adalatsyzlyga duçar bolup, arzuwlarymy ýüregimde galdyran dünýämdi. Şol wagt kinostudiýanyň ýolbaşçylary aktrisa hökmünde öňe gitmäge, filmlerde çykyş etmäge mümkinçilik bermedi. Karýeramdaky iň gowy zatlar öňünde galkan çekdiler. Filmlerinde meni ajaýyp keşp hökmünde gören reorsissýorlar maňa görünmäge rugsat bermediler. "Onuň potensialy az", "Geljegi bu häsiýetde göremzok", "Ol başaryp bilmeýär" ýaly bahana bilen meniň adymy sanawdan aýyrdylar. Re directorissýor Zemfira Sadygowany bu häsiýetde görýändigimizi öňe sürdi, ýöne ýolbaşçylar onuň aýdanlaryny goldady. Karýeramda elli töweregi filmde çykyş etdim diýip bilersiňiz. Hawa, gördüm, ýöne meni şol filmleriň haýsydyr birinde gördüňmi? Döredijilik mümkinçiliklerim bolsa-da, isleýän rollarymyza girip bilmedigim gynandyrýar. Özümiň ýerine ýetiren filmlerime biperwaý garadym diýen düşünje almaň. Men hakykatdanam janymy kiçijik bir rolda goýýaryn. Bröne has ýiti suratlar döredip bilerdim Munuň sebäbi Yususuf Waliýew bilen Zemfira Sadygowa jübütlere göriplik duýgusy bolup biler Belki ... personalöne şahsy gatnaşyklar, adamlaryň birek-birege garşylygy, göriplik, gabanjaňlyk döredijilik adamynyň mümkinçiliklerini duruzyp bilmez we etmeli däldir. Hawa, ifusif Waliýewi häsiýeti sebäpli söýüp bolmaýardy, ýöne ahyrsoňy ol hudo .nikdi. On ýyllap işlän teatrynda hudo? Nik rol bermezligiň ady näme? Bir hudo 61nik 61 ýaşynda Halk Aýdymçysy diýlip atlandyrylsa, nähili bagtly bolup biler? Bir hudo? Nik näçe wagtlap çydap bilmez? Hiç haçan öz adymdan gürlemekden çekinmeli däldim, abraýly durmuşda ýaşadym. 40 ýaşymda aýalymy ýitirdim, ömründe ýa-da ondan soňky ädimlerimiň hemmesini öz üstüme aldym. Şu güne çenli maşgalamyň we çagalarymyň adyna zyýan ýetirjek hereketlerimi hiç kim aýdyp bilmez. Bu ýaşda Hormatly Aýdymçynyň ady bilen ýaşaýaryn. Adyňyz üçin, buýsanjymy, şahsyýetimi, şahsyýetimi hiç kime bermedim. Halk suratkeşi bolmasa-da, men halk suratkeşi. Men muny 85 ýaşymda tomaşaçylaryň el çarpyşmalarynda gördüm. Bu meniň üçin ýeterlik Tomaşaçylar Zemfira Sadygowany esasan Perişde roly üçin ýada salýarlar. Jahandar Aganyň perişdesi "Deli Kura" meniň ýerine ýetiren üçünji filmim. Re Directorissýor Huseýin Seýidzade meni "Lander, deňiz, ot, asman" filminde gördi. Meýilnama "Crazy Kur" filmini döretmekdi. Bir gün biz şol studiýa awtobusynda onuň bilen kinostudiýa gelýärdik. Fallykylansoň, meniň ýanyma gelip: "Yusufusif Waliýewiň aýalymy?" Hawa diýip jogap berdim. Soň bolsa öz pikirini aýtdy we sizi Anjeliň keşbi üçin surata düşürmek isleýärin. Menem öz pikirimi aýtdym, surata düşürmekden az netije alyp boljakdygyny aýtdym. Meni surata düşürmek pikiriňiz bar bolsa, kino synagyna giriň. Ol ýerde meniň daş keşbimi we aktýorlyk ukyplarymy aýdyň görüp bilersiňiz we netijä gelip bilersiňiz. Re directorissýor meniň teklibimi kabul etdi, synag synagyna geldim. Adil Iskenderowyň gatnaşmagynda birnäçe aktrisa synag synagyna gatnaşdy. Atyşykdan soň, Çeperçilik geňeşi meni Anjeliň roly üçin biragyzdan tassyklady Melak filmde seýrek duşsa-da, häsiýetli keşp hökmünde ýatda saklanýar Akyl diýilýän düşünje bar we munuň üçin bilim almaly däl. Melak daýhan gyz bolsa-da, güýçli, özüne ynamly, owadan aýaldy. Jahandar gaty häsiýetli adamyň ünsüni we söýgüsini özüne çeken bolsa, Malagyň içinde güýçli akyl bardy. Bu roly gaty gowy ýerine ýetirenim üçin, 1970-nji ýylda Minsk festiwalynda "Iň gowy zenan keşbi üçin" baýragyna mynasyp boldum Yususif Waliýew bilen Jahandar Aganyň arasynda käbir meňzeşlik "Bu wakadan soň Adil Iskenderow bilen Yususifiň arasynda nägilelik ýüze çykdy" Söhbetdeşligiňizden sungat jemgyýetindäki Yusufusif Waliýewiň arasyndaky gatnaşyk maşgalaňyza ruhlandyrmaýar diýip düşündim. Gybat bilen hem gabat gelen bolsaňyz gerek Elbetde şeýle boldy ... Kino studiýasynda kimdir biri derejesiniň ýoklugyny görkezdi, Yusufusuf meniň üçin ony ýenjdi. Ifusif Adil Iskenderow bilen ýakyn gatnaşykda boldy. Söhbetdeşlik onuň gulagyna ýetende, Yusufusup bilen onuň arasynda nägilelik ýüze çykdy. Gybatyň soňuna çykmak üçin pasportymy alyp, jenap Adiliň ýanyna bardym. Men saňa kimiň näme diýendigini bilmeýändigimi aýtdym, ýöne resminama bilen durmuş gurandygymyzy özüň görmegiňi isledim. Köpüsi ýaş, görmegeý aýalyň has uly erkek bilen durmuş gurmagyna ynanmady, käbirleri bolsa gözüni aýyrmady. Ony gören we başdan geçiren adalatsyzlyklar ony keselleşdirdi. Durmuşda üýtgeşik bir öwrüm bar. Ifusif Waliýew Nowruz baýramynda dünýä indi we baýramyň öňüsyrasynda aradan çykdy. Ol şol gün keselhanada boldy. Men ony 15-nji martda görmäge geldim, ifusif diýdim, sen hassahanada, hatda baýramçylyk süýjülerini hem bişirip bilemok. Garşylyk baýramçylyga hökman taýýarlanmalydygyny aýtdy. Sözüme gaýdyp gelmedim, nahar bişirdim we aýyň 17-sinde dynç alyş bölümi bilen hassahana geldim. Ol ýerinden turdy-da, meni gujaklady we aglady. Şoňa çenli Yusufusifiň aglaýanyny görmedim. Gyzymyz hem töweregimizde aýlanýardy. Näme üçin aglaýandygyny näçe sorasam-da, hiç zat diýmedi. Ertesi gün irden ýene hassahana geldim, sebäbi maslahat bolmalydy, lukmanlaryň kararyny bilmeli boldum. Iöne men baranymda, Yusufusup gitdi. Bir gün öň meni gujaklap aglanda, onuň maşgalasy bilen soňky hoşlaşykdygyna düşündim we muny diňe bilýärdi. Yusufusifiň meni aladalandyrýandygyny hem bilýärin Işiňiziň esasy pursaty, filmlerde köplenç ene hökmünde keşpleriňizdir Dogry bellediňiz ... Umuman aýdanymda, maňa hemişe buýsançly, asuda, kiçigöwünli, edepli, akylly rollar, şol sanda ene rollary berildi. Özümem durmuşda gaty konserwatiw ene boldum. Thehtimal, reorsissýorlar bu keşbe has laýykdygymy duýdular. Emma bu eneler düýbünden başga keşpler we men olary döredip bildim. "Düşünmek isleýärin" filmindäki Farida asuda we çuňňur içki dünýäsi bilen tapawutlanýar. Farida daşardan ýönekeý ýaly görünýär, ýöne içinde gizlin aladalar bar. Durmuşyň özüne atýan soraglaryna howlukmaç jogap bermeýär we tomaşaçyda köp pikirlenýän, içini synlaýan we ýaşaýan adamyň täsirini berýär. "Bag möwsümi" filmindäki Agabaji daşardan berk we talap ediji täsir edýär, ýöne içinde maşgala alada we duýgudaşlyk duýgusy bar. Ene şekilleriniň haýsysynyň häsiýetime has ýakyndygyny sorasaňyz, Faridanyň keşbi bilen özümiň arasyndaky laýyklygy görýärin diýerin Jogaplaryňyzdan sungatyňyzyň merkezi bolsaňyz-da, arz-şikaýatlaryňyzyň ýokdugy duýulýar. Başgaça aýdylanda, kinoteatr Zemfira Sadygowadan has köp aldy Kino däl, töweregimdäki sungata päsgel berenler meniň janymy aldylar we güýjümi böwetlediler. Bu päsgelçilikler bolmadyk bolsa, köp filmde çykyş edip bilerdim. Husbandanýoldaşymy ýitirenimde, gyzymyz sekiz ýaşyndady. Aýaly bolmasa, çagany mertebe bilen terbiýelemek meniň egnimde boldy. Sungatda ösmegim üçin köp teklipler bardy. Şeýle-de bolsa, ulalan gurşawym, terbiýäm, ahlagym we buýsanjym ýalňyş ädim ätmäge ýol bermezdi. Hormatly atlary nädip we nädip alandyklaryny bilemok. Kinoda näme gazanan bolsam-da, gaşymyň deriniň, öz zehinimiň we ussatlygymyň kömegi bilen gazandym. Şonuň üçin şikaýatym kino hakda däl-de, sungatymdaky päsgelçilikler, meni her ädimde ýüz öwürýänler hakda Zehinli adamlaryň ýolunyň päsgelçiliksiz bolmagyny arzuw edýärin " Şeýle-de bolsa, iki sany güýçli suratkeşiň yzyna eýerijiler ýokdy Ol biziň yzymyzdan bolmasa-da, gyzymyz Bahar sungatyň başga bir ugrunda üstünlikli ösýär. Tingiwopisden uzakda bolan adam, uly zarbadan soň surat çekip başlady. Pandemiýada doganyny ýitirdi we birnäçe ýyl bäri içinde ýaşaýan zehin durmuşyny bir böküşde üýtgetdi. Abstrakt reanrda işleýän Bahar Yusufusif eýýäm aýratyn sergileri bilen tanalýar. Islendik sungatda bilim almak gowy, ýöne käwagt zehin bilimsiz hem öz ýoluny tapýar. Zehinli adamlaryň ýolunyň päsgelçiliklerden azat bolmagyny isleýärin Netijede, azerbaýjan sungatynyň bu güni Men gaty kanagatlanamzok ... Häzirki wagtda kino düşürilenok, adamlar seriallar bilen aldanyp bilmeýärler. Kino medeniýet, kino milletiň ýüzi, ruhy görkezijisidir. Zehinli ýaşlarymyz bar, kinoteatrymyzy dowam etdirmek üçin olary ulanmalydyrys. Şu günki ýaýlymlardan, alyp baryjylaryň ýaýlym medeniýetinden we maşgala-öý gepleşikleriniň ara alnyp maslahatlaşylmagyna nägile. Medeniýetimizde we sungatymyzda köp negatiwlerimiz bar. Bulary çözmeli SOZARDI: Durmuş käwagt adamy isleýän iň ýokary derejesine ýetirmese-de, başdan geçirenlerine düşünmegi öwredýär. Sungat şuňa meňzeýär - islän zadyna ýetip bilmeýän hudo .nigi şekillendirýär, oňa sabyr, çydamlylyk we içki dünýäsini goraýar. Şeýdip, gazandy we utuldy. Käte ýitiren zatlary hudo .nigi hasam ulaldýar. Netijede, diňe bir ýatda galan rollar däl. Bu ýatdan çykmajak rollaryň aňyrsynda adamyň özi, ýaşaýan durmuşy we ýüreginde saklaýan hakykatlar bar