Arif Rahimzade we Misir Mardanowyň 15-nji iýunda ýatlamalary

1993-nji ýylyň iýun aýyndaky wakalar Azerbaýjanyň häzirki taryhynda öwrülişik nokady hasaplanýar. Politicalurduň syýasy krizisde, harby çaknyşyk we dolandyryş krizisinde bolan döwürde bolup geçen prosesler indiki ösüş tapgyry üçin esas döretdi. APAP weteranlar geňeşiniň başlygy we şol günleriň diri şaýatlary bolan öňki bilim ministri Misir Mardanow Arif Rahimzadeh, Modern.az-a beren beýanatynda 33 ýyl ozal bolup geçen wakalary ýada saldy we Haýdar Aliýewiň Azerbaýjanyň ykbalynda häkimiýete gaýdyp gelmeginiň oýnan roly barada gürrüň berdi APAP Weteranlar Geňeşiniň öňki orunbasary we başlygy Arif Rahimzadeh Modern.az-a beren interwýusynda Azerbaýjanda 1993-nji ýylyň iýun wakalarynyň öňüsyrasynda ýagdaýyň gaty kyndygyny aýtdy: "Maý aýynda güýç APC-iň eline geçdi. Theurtdaky ýagdaý gaty möhüm derejä ýetdi. Şeýle ýagdaý bardy, ýokary wezipesi we girdejisi bolanlardan başga hiç kim häzirki ýagdaýdan kanagatlanmaýardy. Halk we häkimiýetler ýagdaýyň gözegçilik edip bolmajak derejä ýetendigine düşündiler. Şonuň üçin şol wagtky hökümet Haýdar Aliýewe ýüz tutdy Heýdar Alyýew gaty tejribeli we paýhasly syýasatçydy. Bakuwy çagyranlaryň näme isleýändigini gowy bilýärdi. Şol döwürde ýurt krizisinden çykmak üçin tejribesi we guramaçylyk ukyplary gerekdi. Şeýle-de bolsa, olar oňa wezipe bermek islemediler. Ahyrsoňy, Haýdar Alyýew köp sanly ýüzlenmeden soň 9-njy iýunda Bakuda geldi Arif Rahimzadeniň pikiriçe, şol günlerde Prezident bilen Heýdar Alyýewiň arasynda birnäçe ýygnak geçirildi we netijede mejlisiň başlygy wezipesine saýlanmagy barada ylalaşyk gazanyldy: "Hemmeler oňa ses bermäge taýýardy. Hatda onuň göwnüne degen ýa-da jezalandyrylan adamlar. Size bir hakykaty aýdaýyn, şol döwürde prezident edarasynda işleýän we metbugat meselelerine seredýän, Heýdar Alyýewe gowy seredilmejekdigini bilse-de goldaw berjekdigini aýdýan bir adam bardy. Mejlisiň mejlisini çagyrmak üçin gol ýygnadyk. Şeýle-de bolsa, Mejlisiň başlygy üçin geçiriljek saýlawlarda Haýdar Alyýewiň adynyň ses berişlige geçirilmegine-de rugsat bermediler Haýdar Aliýew Sovietokary Sowet ýygnagynda ýurtdaky ýagdaýy jikme-jik seljerdi. Bir tarapdan Ermenistan bilen söweş boldy, beýleki tarapdan Zehrady Huseýnowyň gozgalaňyndan soň ýüze çykan kyn ýagdaý, Talyş-Muganyň wakalary we Şuşanyň basyp alynmagy agdyklyk etdi Ol şol döwürde ýurtda ýüze çykan krizisiň geriminiň gaty uludygyny aýtdy: "Goranmak ministri bolan Rahim Gaziýew parlamentde çykyş etdi we meseläni diňe ses bermek arkaly çözüp bolmajakdygyny aýtdy, sebäbi ýurtda adatdan daşary ýagdaý bardy. Ganja şäherinde Zeridah Huseýnow ýaragly güýçlere ýolbaşçylyk edýärdi we Bakuwda galstuk gurjakdygyny we Bakuwda wekilleri asjakdygyny aýtdy Şeýle şertlerde PFLP-den hiç kim Ganja baryp bilmedi. Täze Azerbaýjan partiýasynyň wekilleri hökmünde Abulfaz Elçibe ýüz tutduk we onuň razylygy bilen ýagdaýy öwrenmek üçin Ganja gitdik. Emma gaýdyp gelenimizden soň, olar biziň aýdanlarymyza ynanmadylar we bizi günäkärlediler " Arif Rahimzade, Haýdar Aliýewiň Ganja saparyndan soň ýagdaýyň üýtgäp başlandygyny aýtdy: "Ganja gaýdyp geleninden soň, Haýdar Aliýew 15-nji iýunda mejlisiň başlygy wezipesine saýlandy. Şondan soň Azerbaýjanyň galkynyş tapgyry başlandy. Bikanun ýaragly toparlar ýatyryldy, yzygiderli goşun döredildi. Soňra ot açyşlyk baglaşyldy, nebit şertnamalary baglaşyldy we ýurduň ösüş tapgyry başlandy Heýdar Alyýew häkimiýet başynda bolan döwründe birnäçe howplara we hatda janyna kast etmek synanyşyklaryna sezewar boldy. Şeýle-de bolsa, halkymyza we döwletimize beren iň uly sowgady, ýazan syýasy ugrunyň dowamlylygyny üpjün etmekdi. Soňra Ylham Alyýewiň häkimiýet başyna gelmegi bilen ykdysady ösüş çaltlaşdy, Azerbaýjanyň halkara abraýy ýokarlandy we biziň ýurdumyz BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň agzasy saýlandy 44 günlük Watançylyk urşunda gazanylan ýeňiş şol syýasatyň netijesidir. Häzirki wagtda Azerbaýjan has güýçli we täsirli döwlet " Öňki bilim ministri, APAP weteranlar geňeşiniň agzasy Misir Mardanow özüniň 1993-nji ýyldaky wakalara göni şaýatdygyny aýtdy: "Şol wagt men Baku döwlet uniwersitetinde wise-rektor bolup işleýärdim. Veryagdaý gaty dartgynlydy. Islendik pursatda raýat urşy howpy abanýardy. Zebrad Huseýnowyň ýaragly toparlary Nawaý postuna ýetipdi. Beýleki tarapdan, Talyş-Mugan respublikasy ýurduň günortasynda yglan edildi Misir Mardanow sözlerine görä, Heýdar Alyýewiň Bakuda gaýdyp gelmeginde halk we häkimiýetler çykalga gördüler: "Theurduň kyn ýagdaýyny göz öňünde tutup, bu jogapkärçiligi öz üstüne aldy. Ganja baryp, ýagdaý bilen tanyşdy, soňra parlamentde jikme-jik maglumat berdi we 15-nji iýunda mejlisiň başlygy wezipesine saýlandy." Misir Mardanow, indiki prosesleriň Azerbaýjanyň ykbalynda aýgytly rol oýnandygyny aýtdy: "Iki günden soň Abulfaz Elçibeý ata-baba öýüne - Kaleki şäherine gitdi. Soňra referendum geçirildi we Heýdar Alyýew prezident saýlandy. Men şol referenduma gatnaşanlaryň biridi. Şol döwürde Haýdar Aliýew häkimiýete gaýdyp gelmedik bolsa, şu günki Azerbaýjan garaşsyz bir döwlet gurmazdy Milli lider Heýdar Alyýewiň kesgitlän syýasy ugry we bu syýasaty üstünlikli dowam etdiren Prezident Ylham Alyýewiň alyp barýan işleri, şu gün Azerbaýjanyň we Azerbaýjanyň halkynyň gazanan üstünlikleriniň esasyny düzýär. Her kim muny bilmeli we ýatdan çykarmaly däldir "