Alymlar dag tokaýlarynyň zyýankeşler bilen ýok edilmeginden alada galýarlar

Almaty tebigy galkany hasaplanýan Ile Alatau tokaýlary howp astyndadyr. Alymlaryň pikiriçe, soňky birnäçe ýylda zyýankeşleriň köpelmegi sebäpli ýüzlerçe gektar sosna agaçlary zaýalandy. Tebigaty söýýänler we tokaýçylar bu meseläni birnäçe ýyl bäri gozgaýarlar. Emma şu wagta çenli gutarnykly çözgüt tapylmady. Controlagdaý gözegçilik astynda saklanmasa, hünärmenler dag tokaýlarynyň ep-esli bölegini ýitirmek howpunyň bardygyny duýdurýarlar Bir seretseň, Ile Alatau tokaýlary kadaly görünýär. Şeýle-de bolsa, hünärmenler agaçlara abanýan howpuň diňe bir otdan däl, eýsem göze görünmeýän zyýan berijilerdenem bolýandygyny aýdýarlar. Käbir mör-möjekler agajyň gabygyna aralaşyp, içki gurluşyna zeper ýetirýär. Netijede, agaç gowşap, ahyrynda ölüp biler Alymlaryň pikiriçe, Ile Alatauda soňky üç ýylda 60-70 ýaşly sosna agaçlary köplenç ölýär. Munuň esasy sebäbi tokaý zyýankeşleriniň köpçülikleýin ýaýramagydyr. Olaryň paýlanyş meýdany ýylsaýyn artýar Nurzhan Muhamadiýew, Zh. Zhiembaewiň adyny göterýän Gazagystanyň Ösümlikleri goramak we karantin gözleg institutynyň müdiri: Hünärmenleriň pikiriçe, zyýankeşleriň käbiri agaçlaryň çotgasyny iýýär we olara zeper ýetirýär, indi bolsa käbirleri topragyň aşagynda ýatyr. Şonuň üçin olara garşy göreş dowam etdirilmelidir. Ile-Alatau döwlet milli tebigy seýilgähiniň çäginde 73 müň gektardan gowrak tokaý bar. Gözegçiler ozal zyýankeşlere garşy göreşmek üçin el sepmäge synanyşdylar. Şeýle-de bolsa, bu usul 25 metr beýiklikdäki sosnalar üçin täsirli däldi Raýhan Muhamedzanowa, RMM "Ile-Alatauy döwlet milli tebigy seýilgähi" bölüminiň müdiri: Seýilgähiň işgärleri birnäçe ýyl bäri jogapkär edaralara hat iberýärler we meseläni gozgaýarlar. "Biz bu meseläni bilýäris" diýýärler Danabek Meirambekuly, Gazagystan Respublikasynyň Ekologiýa we tebigy baýlyklar ministrliginiň komitetiniň baş hünärmeni: Şeýle-de bolsa, hünärmenler bu bejerginiň esasan ýaprakly agaçlary öz içine alýandygyny aýdýarlar. Şeýle-de bolsa, sosna gorag çäreleri ýeterlik däl. Şonuň üçin zyýan berijiler wagtynda çözülmese, olaryň täsiri tutuş tokaý ýerlerine howp abandyrmagyndan howatyr edýärler Kuan Nurakyn, Yerbolat Alibek, KUA, Almaty