Altyn Ordanyň yzlary: Bir galyndy - Bir döwür

Altyn Orda asewraziýanyň taryhynda iň uly döwletleriň biridir. XIII-XV asyrlarda giň sährany dolandyran bu imperiýa diňe bir harby güýji bilen däl, eýsem dolandyryş ulgamy bilenem tapawutlanypdyr. Häzirki wagtda şol döwrüň subutnamalary Almatydaky Gazagystan Respublikasynyň Merkezi Döwlet muzeýiniň gaznasynda saklanýar. Bular birnäçe asyr dowam eden taryhy kümüş we mis tenge. Bir seretseň, diňe metal zatlara meňzeýän bolsa-da, tutuş bir döwrüň aýdyň subutnamasydyr. Her teňňe söwda gatnaşyklaryny we şol döwrüň güýç gurluşynyň üýtgemelerini görkezýär. Asasulan Beltenow, Gazagystan Respublikasynyň Merkezi Döwlet muzeýiniň bölüminiň müdiri: Bu teňňeleriň hemmesi gaty gymmatly. Bu teňňelerde Altyn Orda döwrüniň 18 hanasynyň ady bar. Hanlaryň üýtgemegi, teňňeleriň çap edilmegi, pul ýasaýjynyň ady, köşkler we neşir edilen şäher sebäpli ýyl we imitasiýa diýýäris. Edil şonuň ýaly maglumatlar üýtgeýärdi. Häzirki wagtda Merkezi döwlet muzeýinde Altyn Orda döwrüne degişli 200-e golaý eser bar. Olaryň her biri şol döwrüň ykdysady gurluşyny we medeni derejesini açýar. Taryhçylaryň pikiriçe, şeýle maglumatlar Altyn Ordanyň diňe bir harby bolman, eýsem siwilizasiýa taýdan güýçli döwletdigini subut edýär. Kanat Uskenbaý, taryhçy: Altyn Ordanyň siwilizasiýasy, ýagny siwilizasiýa şol döwürde gaty ösüpdir. Sebäbi imperiýa döwründe Aziýa bilen Europeewropanyň arasynda, Eastakyn Gündogar bilen Hytaýyň arasynda söwda gatnaşyklary ýola goýlupdyr. Bir tenge diňe bir galyndy däl, tutuş bir döwrüň syýasy we medeni tebigatyny kesgitleýän taryhy şaýatlykdyr. Şeýle gymmatly miraslaryň üsti bilen Altyn Ordanyň asewraziýa giňişligindäki täsiri we siwilizasiýasynyň derejesi häzirki nesle ýetýär