Erkinlik Germaniýada "çäkli" kategoriýa girdi | T24

Raýat jemgyýeti Atlasyň pikiriçe, Germaniýa erkinligiň "çäkli" ýurtlar kategoriýasyna girýär. Türkiýe azatlygyň "basylýan" ýurtlar kategoriýasyna girýär Germaniýada ýerleşýän "Dünýä üçin çörek" (Brot für die Welt) raýat jemgyýeti atlasy atly ýyllyk hasabatyny köpçülige paýlaşdy. Guramanyň prezidenti Dagmar Pruin Berlinde geçirilen metbugat ýygnagynda "dünýädäki adamlaryň aglaba köplügi elini galdyryp we erkin gürläp bilmeýär" -diýdi. "Käbir gepleşikleriň hatda Germaniýada-da aň-düşünje bilen basylýandygyny" aýdyp, Pruin mysal hökmünde "sag tarapdaky ideologiýanyň abraýdan düşürilmegi baradaky tankytlary" mysal getirdi “Raýat jemgyýeti atlasy” atly hasabat her ýyl global açlyga garşy göreşýän we ösýän ýurtlarda durnukly ösüşi öňe sürýän “Bread for the World” tarapyndan neşir edilýär we Germaniýadaky protestant ybadathanalary tarapyndan goldanýar Bu ýylky hasabat barha global hadysa öwrülen dezinformasiýa gönükdirildi Raýat jemgyýeti guramalarynyň global tendensiýalaryny, nägilelik hereketlerini we metbugat azatlygyny öwrenýän 2026-njy ýyldaky hasabatyna görä, dünýä ilatynyň diňe 3,4 göterimi hakykatdanam açyk jemgyýetde ýaşaýar. Beýleki tarapdan, 30,7 göterimi doly ýapyk we awtoritar şertlerde ýaşaýar Guramanyň adam hukuklary boýunça hünärmeni Silke Pfeiffer "Şu ýyl" çäklendirilen açyk "toparlara bölünen jemgyýetleriň paýynda 7 göterim ösüş boldy" -diýdi. Pfeiffer "Bu kategoriýa ABŞ, Fransiýa, Italiýa we hawa Germaniýa ýaly demokratik diýýän global demirgazyk ýurtlarynyň köpüsini öz içine alýar" -diýdi Hasabatda aýdylmagyna görä, bir ýurtda hökümete degişli bolmadyk guramalar we aktiwistler güýçli basyş astynda bolsa, wagtal-wagtal protestler güýçli basylyp ýatyrylsa we garşydaş pikirler senzura edilse, bu ýurt "çäkli" kategoriýada hasaplanýar Pfeiffer polisiýanyň zorlugynyň we protestler wagtynda tussag edilmeginiň Germaniýanyň reýtingdäki ornunda möhüm rol oýnandygyny aýtdy Bu ýagdaýyň, esasanam parahat ilat bilen raýdaşlyk demonstrasiýalaryna we Gazadaky howanyň nägileligine täsir edýändigini mälim eden Pfeiffer, şeýle hem ýurtda anti-krizme, jynsparazlyga, jynsparazlyga we antisemitizm ýaly diskriminasiýa ýagdaýlarynyň artýandygyny aýtdy Hasabatda jemgyýetiň azatlyk derejesi bäşlige bölünýär: "açyk", "çäklendirilen", "çäklendirilen", "repressiw" we "ýapyk". Türkiye, beýleki tarapdan, "repressiýa edilen" jemgyýet kategoriýasyna girýär. Bu kategoriýa aktiwistleriň we hökümete dahylsyz guramalaryň gözegçilik edilýän we gadagan edilýän we demonstrasiýalar zor bilen basylýan ýurtlary öz içine alýar. Bu kategoriýadaky ýurtlarda metbugat we internet basyş astynda Şeýle hem hasabatda emeli intellekt döwründe global dezinformasiýanyň ýokarlanandygy görkezildi. Hasabata görä, Germaniýa hem bu ösüşden uzakda däl Örgü, Almanya'nın da aralarında bulunduğu 15 ülkede her yaş grubundan 15 bin kişiyle yapılan Ernst & Young apapay Zeka Algy Endeksi'ne atıfla, insanların yüzde 75'inin ýapay zekadan yanlış bilgi alma konusunda endişe ýaklaşık üçte birinin bu bilgileri araştırdığını belirtti Hasabatda AI bilen işleýän dezinformasiýa kampaniýalarynyň esasy mowzuklary immigrasiýa, esasanam jenaýatyň derejesi - LGBT + jemgyýeti we howanyň üýtgemegi bilen baglanyşyklydy 2021-nji ýylda Germaniýada ýaşaýanlaryň 23 göterimi howanyň üýtgemegine adam işjeňligi däl-de, tebigy sikller sebäp boldy diýip pikir etdiler. Geçen ýyl bu görkeziji 33 göterime çenli ýokarlandy Rateewropa Bileleşiginde (EUB) bu görkeziji bäş ýyl ozal 25 göterimden 2025-nji ýylda 35 göterime çenli ýokarlandy Hasabatdaky netijelere salgylanyp, “Dünýä üçin çörek” theB-ni aktiwistler we hökümete dahylsyz guramalar üçin goragy güýçlendirmäge çagyrdy. Mundan başga-da, DigitalB sanly hyzmatlar kanunynyň (DSA) has netijeli durmuşa geçirilmegi talap edildi Görkezilýän kanun, Meta we Google ýaly kompaniýalary öz platformalarynda dezinformasiýa we ýigrenji sözler üçin jogapkärçilige çekýär. Şeýle-de bolsa, kanuny boşluklar we düşnüksiz beýannamalar sebäpli tehnologiýa ägirtleriniň bu ugurda iň az tagalla etmegi mümkin Kukiler, web sahypasyndan iberilen we ulanyjynyň web brauzeri tarapyndan ulanyjynyň göz aýlaýarka ulanyjynyň kompýuterinde saklanýan ownuk maglumatlar bölekleridir. Brauzeriňiz her habary gutapjyk diýilýän kiçijik faýlda saklaýar. Serwerden başga bir sahypa haýyş edeniňizde, brauzeriňiz gutapjygy serwere iberýär. Gutapjyklar, web sahypalary üçin maglumatlary ýatda saklamak ýa-da ulanyjylaryň brauzer işjeňligini ýazdyrmak üçin ygtybarly mehanizm hökmünde döredildi Bu Kukiler web sahypasynyň işlemegi üçin zerurdyr we ulgamlarymyzda öçürilip bilinmez. Bular, adatça, diňe amallaryňyzy gaýtadan işlemek üçin döredilýär. Bu amallar, gizlinlik islegleriňizi düzmek, hasabyňyza girmek ýa-da anketany doldurmak ýaly hyzmat islegleriňizi öz içine alýar. Bu gutapjyklar barada blokirlemek ýa-da duýduryş bermek üçin brauzeriňizi sazlap bilersiňiz, emma şeýle etseňiz sahypanyň käbir bölekleri işlemän biler Bu gutapjyklar, sahypamyzyň işleýşini ölçäp we gowulandyryp biler ýaly, sahypa girýänleriň we traffik çeşmeleriniň sanyny sanamaga mümkinçilik berýär. Haýsy sahypalara iň az girilýändigini we girýänleriň sahypa nädip girýändigini öwrenmäge kömek edýär. Bu gutapjyklar tarapyndan toplanan ähli maglumatlar jemlenendir we şonuň üçin anonimdir. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, sahypamyza haçan gireniňizi bilmeris Bu gutapjyklar, wideo we göni söhbetdeşlik ýaly ösen işlemegi we şahsylaşdyrmagy hödürlemäge mümkinçilik berýär. Bular biziň ýa-da sahypalarymyzda ulanýan hyzmatlarymyzy üçünji tarap üpjün edijiler tarapyndan kesgitlenip bilner. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu funksiýalaryň hemmesi ýa-da käbiri dogry işlemän biler Bu gutapjyklar, mahabat hyzmatdaşlarymyz tarapyndan sahypamyzda goýuldy. Bular, gyzyklanma bildirýän profiliňizi döretmek we beýleki sahypalarda degişli mahabaty görkezmek üçin degişli kompaniýalar tarapyndan ulanylyp bilner. Brauzeriňizi we enjamyňyzy özboluşly kesgitlemek arkaly işleýärler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, dürli saýtlarda şahsylaşdyrylan mahabat tejribesini hödürläp bilmeris Bellik: Kukiler syýasatyna garamazdan mahabatlar görkezilýär Bu gutapjyklar, mazmunymyzy dostlaryňyz we toruňyz bilen paýlaşmak üçin sahypamyzda ýerleşdirilen dürli sosial media hyzmatlary tarapyndan döredilýär. Beýleki sahypalary ulananyňyzda we gyzyklanma profiliňizi döredeniňizde brauzeriňizi yzarlap bilerler. Bu, girýän beýleki sahypalaryňyzdaky mazmuna we habarlara täsir edip biler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu paýlaşma gurallaryny ulanyp ýa-da görüp bilmersiňiz