Akikatchy Gyrgyzystanda aliment ýygnamak meselesini yglan etdi

Akikatchi Jamila Dhamanbaewa Gyrgyzystanda aliment ýygnamak bilen baglanyşykly ulgamlaýyn kynçylyklary yglan etdi we Ministrler Kabinetine çagalaryň hukuklaryny goramak üçin giňişleýin çäreleri görmegi teklip etdi. Onuň baha bermegine görä, häzirki mehanizm bergidarlara ene-atanyň jogapkärçiliginden gaçmaga mümkinçilik berýär 2024-nji ýylda Akikatchy instituty aliment almak üçin 30 haýyş aldy, 2025-nji ýylda eýýäm 56. Ombudsmeniň kömegi bilen dört raýatyň peýdasyna 200 müňden gowrak som yzyna alyndy, başga bir bergidar ene-atanyň jogapkärçiliginden gaçmak üçin jenaýat jogapkärçiligine çekildi 2025-nji ýylda institut aliment ýygnamak baradaky kazyýet kararlarynyň ýerine ýetirilişine gözegçilik etdi. Gözlegde Baş prokuratura we Milli statistika komitetiniň ýanyndaky Kazyýet kazyýetiniň maglumatlary, şeýle hem kazylaryň, Içeri işler ministrliginiň wekilleriniň, bu meselä duçar bolan aklawçylaryň we aýallaryň söhbetdeşlikleri we gözlegleri ulanyldy Akikatchi instituty tarapyndan geçirilen kazylar 2024-nji ýylda gözden geçirilen kazyýet işleriniň 70% -iniň aliment ýygnamak bilen baglanyşyklydygyny habar berdiler. Ombudsmeniň edarasy munuň ene-atanyň borçlarynyň meýletin ýerine ýetirilendigini görkezýär diýip hasaplaýar Esasy mesele kararlaryň ýerine ýetirilmegi. Akiykatchy-a ýüz tutanlaryň hemmesiniň eýýäm kazyýet karary bardy, ýöne şikaýat edilýänçä ýerine ýetirilmedi. Anketa gatnaşan 20-den gowrak kazy, kararlaryň takmynan 60% -iniň ýerine ýetirilmeýändigini we hakyky tölegleriň diňe 10% -inde tölenýändigini boýun aldy Institutda akiykatchy işgärleri kollektorlaryň kararlaryň ýerine ýetirilmegine birnäçe ýyl garaşýandyklaryny, kazylar bolsa bergidarlaryň emlägini döredip bilmejekdiklerini aýdýarlar. 2025-nji ýylda çaganyň 18 ýaşyna ýetendigi sebäpli 1,543 kesel bes edildi Karz berijiler seýrek ýagdaýda jenaýat jogapkärçiligine çekilýär. 2025-nji ýylda bergileriň aliment tölemeýändigi barada hukuk goraýjy edaralara 604 material iberildi. 368 material boýunça jenaýat işi gozgaldy, ýene 236-sy ret edildi Anketa gatnaşan hukuk goraýjy edaralaryň işgärleri daşary ýurda syýahat etmegi, ýaşaýan ýeri barada iň täze maglumatyň ýoklugyny we telefon belgileriniň ýygy-ýygydan çalşylmagyny bergileri tapmakda esasy kynçylyk hökmünde görkezdiler. Häzirki wagtda aliment töleglerinden gaçmak üçin 1,205 raýat gözlenýän sanawda ýerleşdirildi