Açyk durmuşyň portreti - şahyr-journalisturnalist Tofig Huseýniň 80 ýyllygy

Men indi ýer bilen gyzyklanamok Çuň derýa, gen jülgesine Men raketalaryň sesini diňlämok Höwesim ýaşy geçdi Bu aýatlar akyl ýaşyndan ulalýan adamyň pikirlerini, durmuşyň kynçylyklaryny başdan geçiren ýüregiň duýgularyny beýan edýär. Bu sözleriň awtory, özboluşly golýazmalary bilen Azerbaýjanyň häzirki zaman edebi gurşawynda tapawutlanýan şahyr we journalisturnalist Tofig Huseýn Käwagt adamyň ömri ýaşan ýyllary bilen däl-de, ýüreginden akýan we aýatlara öwrülýän duýgular bilen ölçelýär. Şeýle adamlaryň ady diňe bir awtoryň goly hökmünde däl, eýsem sözüň gymmatyny saklaýan ýat hökmünde ýaşaýar. Tofig Huseýn hem şol ruçkanyň eýelerinden biridir. Ömrüniň her bölümini döredijilige bagyşlaýan, duýgularyny aýatlarda beýan edýän we ruçkasy bilen okyjynyň ýadynda yz galdyrýan suratkeş. Döredijiligi, adam ýüreginiň näzik duýgularyny, durmuşyň ruhy gymmatlyklaryny we sözleriň güýjüni ýaşaýan ruhy hazyna hökmünde gymmatlaýar Onuň segsen ýyllyk durmuş ýoluna seredenimizde, diňe bir şahyryň we journalisturnalistiň däl, eýsem adamlarda söýgi, rehimdarlyk, hoşniýetlilik we milli-ruhy gymmatlyklary terbiýeleýän intellektualyň keşbini görýäris. Döredijiligi ýyllaryň synagyndan geçdi we okyjylaryň ýüreginde orun aldy we sözleri täze nesillere ýol görkezmegini dowam etdirýär. Bu döredijilik usuly diňe bir edebi işjeňlik däl, eýsem ruhy hyzmatyň mysalydyr Şu gün 80 ýaşyny belleýän Tofig Huseýn henizem durmuşa söýgi bilen ýaşaýan, duýgularyny söz bilen beýan edýän we döredijilik güýjüni tygşytlaýan suratkeş. Durmuş ýoly, döreden eserleri we wagyz eden gymmatlyklary gymmatly miras we geljekki nesiller üçin ajaýyp görelde bolup galýar. Sebäbi hakyky suratkeşiň durmuşy, ýaşan ýyllary bilen däl-de, döredýän ruhy baýlygy bilen ölçelýär Ömri we döredijiligi biri-birini doldurýan Tofig Huseýniň durmuşy, sözlere, gazet sahypalaryna, sebit halkynyň ykbalyna we içinden poeziýa bagyşlanan uzyn we çäklendirilen ýoluň hekaýasydyr. Bu ýol daşarky şöhratdan däl-de, yhlasly zähmetden biridir. Durmuş hekaýasy zähmetiň, kiçigöwünliligiň we ahlak bütewiliginiň hekaýasydyr 1946-njy ýylda Masalli sebitiniň Mammadhanli obasynda dünýä inen Tofig Huseýn ýaşlykdan edebiýata bolan höwesini görkezdi we bu galam wagtyň geçmegi bilen professional döredijilige öwrüldi. Oba gurşawy, topraga baglylyk, adam ykbalynyň ýönekeý, ýöne agyr ýoly onuň ýadynda söz boljak başlangyç yzlary galdyrdy. 1967-nji ýylda Azerbaýjan döwlet uniwersitetini gutarandan soň, häzirki Şirwan şäheri Ali Baýramlyna iberilen ýaş hünärmen "Işyk" gazetinde edebiýatçy bolup işe başlady we wagtyň geçmegi bilen bölüm müdiri we jogapkär sekretar wezipesine başlady. Bu diňe bir hünär derejesini ýokarlandyrmak bilen çäklenmän, sebitleýin metbugatyň döremegine üstünlikli we yzygiderli gatnaşmagyň görkezijisi boldy. Galam işi journalurnalistikanyň jogapkärçiligini we raýatyň ornuny birleşdirýän göreldeli döredijilik mekdebi hökmünde döredildi 1990-njy ýylda Ali Baýramliniň şäher geňeşine saýlanmagy, jemgyýetçilik abraýynyň tassyklamasy boldy. 1991-nji ýylda täze döredilen Hajigabul etrabynda "Hajygabul" gazetiniň ilkinji baş redaktory hökmünde alyp barýan işleri sebit metbugatynyň taryhynda ýatdan çykmajak sahypalar. Ondan soňky ýyllarda "Haýat" gazetiniň günorta sebtiniň ýörite habarçysy we 1997-nji ýyldan bäri Mugan-Şirwan sebitindäki "Respublika" gazetiniň ýörite habarçysy bolup işleýän Tofig Huseýn ismurnalistikanyň wepaly işgärleriniň biri hökmünde ykrar edildi. Wakalardan soň ylgamady, wakalara düşünip ýazdy. Galamynda bu habardan öň bir adam bardy. Şonuň üçinem onuň ýazgylary adam ykbalynyň aýnasyna öwrüldi Bu agyr işe we döwlet derejesinde dogruçyl ruçka eýeçiligine baha bermek gijikdirilmedi. 2005-nji ýylda "Ösüş" medalyna, 2013-nji ýylda "Hormatly isturnalist" adyna mynasyp boldy. Onuň üçin bu baýraklar at däl-de, ömürboýy zähmet çekmegiň ykrar edilmegi boldy. Şol bir wagtyň özünde, bu baýraklar döwletiň işine berýän ähmiýetiniň we ismurnalistika hünärine wepalylygynyň ykrar edilmegi boldy Tofig Huseýniň edebi işjeňligi 1964-nji ýylda ASU gazetinde "Leniniň bilim üçin bilim" gazetinde çap edilen "Leafaprak" goşgusy bilen başlandy. Bir ýyldan soň Halil Rza Ulutürk tarapyndan Masalli etrabynyň "Çagyryş" gazetinde "Ugurlu olol" makalasy bilen çap edilen goşgular ýaş şahyryň edebiýat merkezleriniň üns merkezine öwrülmegine sebäp boldy. Şeýlelik bilen, azerbaýjan poeziýasy täze we umytly ýazyjynyň gelmegine şaýat boldy Halyl Rza Ulutürkiň ýaş şahyr baradaky sözleri şu günki güne çenli döredijiliginiň düýp manysyny açýar: "Tofigiň aýatlary nusgawy Azerbaýjan şygryýetiniň, esasanam Samad Wurgunyň poeziýasynyň çuň gatlaklaryndan bir nur saçýar Hakykatdanam, Tofik Huseýniň poeziýasynda nusgawy duýgy häzirki zaman pikirine laýyk gelýär. Goşgularynda ykbalyň sessizligi, gykylyklardan has içki ot bar. Şahyr ulaldygyça sözleri hasam agyrlaşýar, ýöne ak ýürekliligini ýitirmeýär. Şahyrana dünýäsinde adamyň ykbaly, wagty, ýady we ruhy gymmatlyklary esasy mowzuklardyr Höwesim ýaşy geçdi Indi ýer bilen gyzyklanamok Bu aýatlar diňe bir adamyň garramagy hakda däl. Bu, bir döwrüň aýdylmadyk boýun almagy, adamyň öz durmuşy bilen ýüzbe-ýüz bolýan şahyrana beýany. Şahyr indi seslere, tehniki seslere däl-de, sözüň sessiz hakykatlaryna ynanýar. Bu ynam onuň poeziýasynyň esasydyr Gysga, ýöne çuňňur şahyrana eserleri bu içki kämilligiň dowamy: Dünýäde agaçlar gaty köp Men gaýgy agajynyň bagçysy boldum Tofig Huseýiniň şygryýetinde durmuşyň we ynsan umytlarynyň gapdalyndan ýöräp barýar. Onuň aýatlary ykbalyň agyr synaglaryndan öň döwülmeýän we durmuş ýüküni mertebe bilen göterýän adamyň keşbini görkezýär. Bu goşgularda duýgy ykbala boýun bolmak däl-de, düşünmek bilen ýaşamak, agyryny gizlemän, ýoluňy dowam etdirmekdir. Hut şu päsgelçilik, yhlas we içki güýç onuň poeziýasyna aýratyn täsir edýär Öýjükli web gördüm Şahyr bu ýerde durmuşyň gödek hakykatyny açýar. Örümçiniň webi ykbalyň göze görünmeýän duzagydyr. Ary zähmetsöýer, arassa, imanly adamdyr. Arynyň özüni halas edip bilmezligi, käwagt adamyň arassalygy bilenem özüni halas edip bilmeýändigini görkezýär. "Çuňňur gör" jümlesi şahyryň dünýäni iň agyr görýän görnüşidir. Bu baky ölmek gorkusynyň şahyrana görnüşidir Ölüm dogry diýýärler Meniň öňümde hiç zat ýok Men gaçmaga rugsat ediň Bu ýerde şahyr ölümden gaça durmaýar. "Hiç zat" düşünjesi bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Bu aýatlarda gorky ýok, çuňňur filosofiki rahatlyk. Ölüm dogry, ýöne adam üçin iň kyn zat manysyzlyk duýgusydyr Gar diýeliň, men uçar Men ölüme uçaryn Men eýýäm içimde buz bölegi Hudaý, meni gar etme Bu goşguda içerki sowuklyk we daşarky gatylyk tapawutlanýar. Şahyr Hudaýdan gudrat soramaýar, rehim isleýär. Içindäki ýüküň ýeterlik derejede agyrdygyny boýun alýar. Bu boýun almak haýyş däl, adamyň hakykatyny kabul etmegi Bu dört aýat, bütin durmuşyň jemidir. Arza ýok, talap ýok. Bu diňe bir hakykat. Bu sessiz dogruçyllyk Tofik Huseýniň poeziýasynyň iň güýçli tarapy. Şahyryň durmuş we döredijilik pelsepesi bu ýönekeý, ýöne çuňňur hakykatlara esaslanýar Tofig Huseýin sekiz goşgy kitabynyň we isticurnalistik makalalaryň, dokumental hekaýanyň awtory. "Saňa ynanýaryn", "Seniň ýagşylygyň", "Gündizine düşýän adam", "Saýlanan eserler" ýaly kitaplarynda söz dünýäsini tutuşlygyna görmek bolýar. Öýlenen, iki çagasy we üç agtygy bar. Bu üznüksizlik, poeziýasynda duýulýan durmuş ynamynyň sessiz çeşmelerinden biridir. Maşgala gymmatlyklaryna ygrarlylyk, eserinde gumanistik ruhuň esasy çeşmelerinden biri hasaplanýar Häzirki wagtda Tofig Huseýn ismurnalistikamyzyň görnükli wekili hökmünde hem, höwes döwrüni ýaşap, sözlerini poeziýada aýdýan şahyr hökmünde ýatda saklanýar. Sesi döretmeýär, okyjynyň aňynda yz galdyrýar. Belki, bu hakyky sözüň güýji. Sesiňi çykarman ýaşamagyň we ýazmagyň mümkindigini subut edýän ruçka eýelerinden biridir. Bu, segsen ýyllyk durmuşyň iň uly girdejisi, sözüne wepaly ýaşamak - adamlaryň ýatlamalarynda hormat bilen ýatda galmak, okyjylaryň ýüreginde yşyk bolup ýaşamak