ADSEA başlygynyň orunbasary: ​​Esasy liniýalar durky täzelener, Bakuwyň we Abşeronyň agyz suwy artdyrylar - Söhbetdeşlik

Azerbaýjan Döwlet Suw Resurslary Guramasynyň (ADSEA) başlygynyň orunbasary Ilham Baýramowyň WUF13 çäginde "APA-Ykdysadyýet" bilen söhbetdeşligi Suw üpjünçiligini gowulandyrmak boýunça işler başlandy - 2026-njy ýylyň “Şäher meýilnamasy we binagärlik ýyly” diýlip yglan edilmegi, durnukly şäher gurşawynda suw baýlyklaryny dolandyrmak çemeleşmesini nädip üýtgedýär? Hususan-da, "Baku şäheriniň döwlet maksatnamasynyň" çäginde suw we lagym infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmak ugrunda haýsy möhüm ädimler ädildi we bu taslamalar şäheriň giňeliş tizligine nähili uýgunlaşdyryldy? Ilki bilen, soňky 45-50 ýylda Baku şäheriniň we Abşeron ýarym adasynyň ilatynyň we ilat sanynyň iki esse artandygyny belläsim gelýär. Elbetde, garaşsyzlyk döwründe köpelýän ilaty agyz suwy bilen üpjün etmek ugrunda möhüm taslamalar, esasanam Milli lider Heýdar Aliýewiň başlangyjy we jenap Prezident Ylham Alyýewiň görkezmesi esasynda durmuşa geçirildi. Bu taslamalar Bakuwyň we Abşeron ýarym adasynyň suw üpjünçiligini güýçlendirmekde möhüm goşant goşdy Galyndylaryň we tupan suwlarynyň infrastrukturasynyň täzelenmegi giňişleýin derňewi, baha bermegi we meýilleşdirmegi talap edýär Bilşiňiz ýaly, Baku şäheriniň Baş meýilnamasy tassyklanylandan soň, ýagyş we galyndy suw infrastrukturasyny, şeýle hem suw çeşmelerini we suw üpjünçiligini ýokarlandyrmak boýunça döwlet maksatnamasy taýýarlanyldy we belläp geçişiňiz ýaly, "Baku şäherindäki we Abşeron ýarym adasynyň suw üpjünçiligini gowulandyrmak boýunça döwlet maksatnamasy we 2026-2035-nji ýyllar üçin Abşeron ýarym adasy" jenap Prezidentiň karary bilen tassyklandy Döwlet maksatnamasynyň çäginde agyz suwy bilen üpjünçiligi gowulandyrmak, galyndylary we ýagyş suwlaryny dolandyrmak infrastrukturasyny güýçlendirmek, şeýle hem tebigy betbagtçylyk töwekgelçiliklerini dolandyrmak we suw pudagynda daşky gurşawyň durnuklylygy göz öňünde tutulýar. Bu ugurda eýýäm işler başlandy Taslamanyň çäginde umumy uzynlygy takmynan 345 kilometre barabar bolan täze kanalizasiýa we ýagyş ýygnaýjylaryň gurluşygy 12 ugurda meýilleşdirilýär. Bu taslamalaryň ýedisiniň durmuşa geçirilmegi eýýäm başlandy we häzirki wagtda işler dowam etdirilýär Şol bir wagtyň özünde Baku şäherinde birnäçe täze suw arassalaýjy zawod toplumlarynyň gurluşygy we durkuny täzelemek meýilleşdirilýär. Şol taslamalaryň biri hem täzeden gurulmagy meýilleşdirilýän Hovsan Aerasiýa zawodydyr Hovsan Aerasiýa zawodynyň durkuny täzelemek üçin tehniki-ykdysady esaslandyryş resminamasyny taýýarlamak üçin Aziýanyň Ösüş Banky bilen bilelikde iş geçirildi. Taslamanyň çäginde desganyň doly durkuny täzelemek meýilleşdirilýär Mundan başga-da, Döwlet maksatnamasynyň çäginde Baku şäherinde we Abşeron ýarym adasynda agyz suwy we lagym ulgamy giňelder. Netijede, suw üpjünçiligi üznüksiz tertibe geçer we agyz suwuna bolan islegiň 95% -i kanagatlandyrylar Şol bir wagtyň özünde, Bakuwyň 64 ýaşaýyş meýdanynda merkezleşdirilen kanalizasiýa ulgamyny gurmak, şeýle hem ýagyş suwlaryny dolandyrmak maksady bilen şäheriň 30 esasy köçesinde we şaýollarynda täze kollektorlar gurmak meýilleşdirilýär Döwlet maksatnamasynyň durmuşa geçirilmegi netijesinde, suw çeşmeleriniň optimizasiýasy sebäpli Baku şäheriniň we Abşeron ýarym adasynyň suw üpjünçiligini sekuntda 8,2 kub metr, ölçeg derejesini 100% -e çenli ýokarlandyrmak, şeýle hem suw ýitgilerini 20% -e çenli azaltmak meýilleşdirilýär Suw ýitgilerine garşy göreş strategiýasy işlenip düzüldi Suw ýitgilerini azaltmak we bikanun birikmeleriň öňüni almak Agentligiň gün tertibinde iň möhüm meseleleriň biridir. Bar bolan infrastrukturadaky ýitgileri lokallaşdyrmak we bikanun ulanmaga garşy göreşmek üçin haýsy çäreler görülýär? Bu düýbünden dogry. Suw ýitgilerini azaltmak we suw çeşmelerinden tygşytly peýdalanmak ADSEA-nyň ileri tutulýan işlerinden biridir. Bu ugurda, "Suw baýlyklaryndan tygşytly peýdalanmagyň milli strategiýasy" we 2026-2035-nji ýyllary öz içine alýan Döwlet maksatnamasynda anyk maksatlar we taslamalar kesgitlenildi we durmuşa geçirilmegi dowam edýär Häzirki wagtda ösen ýurtlar bilen deňeşdirilende Azerbaýjanda suw ýitgileriniň derejesi ýokary. Bu ýitgileriň käbiri täjirçilik ýitgileri, ýagny üpjün edilýän suwuň tölenmeli bölegi. Beýleki bölegi köpçülik çeşmelerine we käbir ýerlere mugt suw Beýleki bir bölegi fiziki ýitgiler. Deslapky derňewler fiziki ýitgileriň mukdarynyň täjirçilik ýitgilerinden has köpdügini görkezýär başga-da köp zat bar. Bu ýitgiler suw çeşmelerinden we suw howdanlaryndan esasy liniýalara we ol ýerden ahyrky sarp edijä çenli torlarda ýüze çykýar. Betbagtçylyklar we syzyşlar sebäpli ýüze çykan ýitgileriň paýy hem gaty ýokary Netijede häzirki zaman tehnologiýalarynyň ulanylmagy aýratyn ähmiýete eýe. Bu maksat bilen şäheriň basyş zolaklaryna we awtoulag ýollarynyň ugurlaryna görä ölçenip boljak dolandyryş zolaklaryny döretmek boýunça işler alnyp barylýar Uewropanyň Dikeldiş we Ösüş Banky we Baku, Ganja we Şeki şäherlerinde şeýle zonalaryň döredilmegi, täze tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy we suw ýitgilerine garşy strategiýa taýýarlandy. Bu resminama häzirki wagtda işlenýär. Elbetde, bu ýerde häzirki zaman çemeleşmeleri we tehnologiýalary ulanmak zerurdyr Şu wagta çenli ýerine ýetiren işlerimiziň bir bölegi hökmünde ADSEA suw sarp edijileri we potensial sarp ediş obýektlerini hasaba alýar. Häzirki wagtda 895 müňden gowrak bina hasaba alyndy. Bu binalar hasaba alnanda, binanyň suwdan peýdalanýandygy ýa-da ýokdugy kesgitlenýär, eger şeýle bolsa, abonent statusy ýa-da şertnamasy barmy? Şeýlelik bilen, inwentar çäginde suwy bikanun ulanmak ýagdaýlary ýüze çykarylýar we olara garşy yzygiderli çäreler görülýär. Specialörite işlenip düzülen hereket meýilnamalarynyň esasynda bikanun ulanyşlar ýüze çykarylýar we hereket edýän kanunçylyga laýyklykda çäreler görülýär. Zyýan hasaplanýar, jerime salynýar we zerur bolsa suw üpjünçiligi togtadylýar. Zyýanyň mukdary köp bolsa, kanuna laýyklykda jenaýat işi gozgalýar Şol bir wagtyň özünde, biziň problemalarymyzyň biri, ADSEA-nyň eýeçiligindäki agyz suw üpjünçiligi ulgamy bolmadyk, ýöne hakykatda suw ulanyjylary bolan käbir desgalaryň köp ýyllap hasabatsyz galmagydyr. Bu täjirçilik ýitgileriniň köpelmegine we umumy suw balansyny dogry hasaplamakda kynçylyklara sebäp bolýar. Şonuň üçin häzirki inwentar işleriniň bir bölegi hökmünde ähli sarp edijileri bir ulgamda hasaba almak, akylly hasaplaýjylary ulanmak we sanly gözegçilik ulgamlaryny giňeltmek ugrunda işler dowam etdirilýär Anotherene bir möhüm mesele, ýagyş suwlaryny dolandyrmak. Bakuwda we Abşeron ýarym adasynda intensiw şäherleşme netijesinde tebigy suw akymlarynyň üýtgemegi käbir sebitlerde suw joşma howpuny ýokarlandyrýar. Mentionedokarda belläp geçişimiz ýaly, Döwlet maksatnamasynyň çäginde bu töwekgelçilikleri azaltmak üçin täze kollektor liniýalarynyň gurulmagy, bar bolan zeýkeş ulgamlarynyň durkunyň täzelenmegi we ýagyş suwlaryny aýratyn dolandyrmak düşünjesi ulanylar Umuman alanyňda, maksat Bakuwda we Abşeron ýarym adasynda häzirki zaman, yzygiderli we howanyň üýtgemegine uýgunlaşdyrylan suw we lagym infrastrukturasyny döretmekden ybarat. Bu hem ilata üznüksiz we ýokary hilli agyz suwy bilen üpjün etmek, daşky gurşawyň howpsuzlygyny güýçlendirmek üçin hyzmat eder 13 hyzmat "MyGov" -a birleşdirildi Elektron suw atlasynyň ulanylmagy suw çeşmelerini dolandyrmakda aç-açanlygy we çeýeligi nädip ýokarlandyrýar we karar bermek işinde bu ulgam işiňizi nä derejede optimallaşdyrýar? Umuman, sanly üýtgeşme ADSEA-nyň esasy ileri tutulýan işlerinden biridir. Sanlaşdyrmak we sanly üýtgetmek üçin hereket meýilnamamyz bar we şol meýilnama laýyklykda işlerimizi dowam etdirýäris Elbetde, bu çäreler ýurduň sanly ösüş düşünjesine we döwlet maksatnamalaryna laýyklykda degişli döwlet edaralary bilen bilelikde durmuşa geçirilýär. Sanly özgertme taslamalarynyň çäginde "Elektron suw atlasy" we elektron suw dolandyryş maglumat ulgamyny döretmek boýunça işler alnyp barylýar "Elektron suw atlasy" döredilmegi, ADSEA, Ekologiýa we tebigy baýlyklar ministrligi, Oba hojalygy ministrligi, Ylym we bilim ministrligi we beýleki degişli guramalar bilen bilelikde suw baýlyklaryny tygşytly peýdalanmak boýunça milli strategiýa laýyklykda amala aşyrylýar Bu, ýurtdaky ilkinji taslama bolar. Ulgam elektron platforma we geografiki maglumat ulgamy tehnologiýasyna esaslanýar. Bu ýerde suw bilen baglanyşykly ähli maglumatlar, ýerasty we ýerüsti suw baýlyklary, derýalar, tebigy köller, suw howdanlary, ýerasty suw infrastrukturasy, suw joşmagy töwekgelçiligi zolaklary, suwuň hili baradaky maglumatlar, ähli suw üpjünçiligi infrastrukturasy, gidrografiýa we gidroekologiki töwekgelçilikler bir giňişlik maglumat ulgamyna birleşdiriler Ulgam statiki atlas däl-de, yzygiderli täzelenýän sanly platforma hökmünde işlär. Maglumat bazasyna täze maglumat goşmak ediler we maglumatlaryň ýerlikliligi üpjün ediler. Maglumatlar ýygnanandan soň dürli elektron hyzmatlary dörediler we döwlet edaralary, ylmy gözleg edaralary, bilim edaralary we talyplar bu platformany ulanyp bilerler Bu platforma amaly, aç-açanlyk we karar bermek nukdaýnazaryndan aýratyn ähmiýete eýe. Suw çeşmelerini dolandyrmak, töwekgelçiligi bahalandyrmak we amaly karar bermek üçin möhüm maglumat binýady bolar Şol bir wagtyň özünde, "Elektron suw atlasy" elektron suw dolandyryş maglumat ulgamy bilen birleşdirmek boýunça işler alnyp barylýar. Iki taslama üçin döwlet edaralary bilen prosesler başlandy Sanly üýtgeşmeleriň çäginde döredilen elektron hyzmatlarynyň elýeterliligini ýokarlandyrmak üçin tagalla edilýär. Häzirki wagtda ADSEA tarapyndan hödürlenýän 14 elektron hyzmatyň 13-si eýýäm "MyGov" platformasyna birleşdirildi we şol platforma arkaly raýatlara hödürlenýär Bu örän möhüm ugur. Maksat, edara gelmezden hödürlenýän hyzmatlary ulanmak bilen baglanyşykly raýatlaryň soraglaryna düşündiriş bermek we çözgüt tapmak Mundan başga-da, maglumat howpsuzlygyny üpjün etmek ugrunda işler dowam etdirilýär. SCADA we geografiki maglumat ulgamlary möhüm maglumat çeşmeleri hasaplanýar we olary goramak aýratyn möhümdir Koordinata esaslanýan maglumatlar binýady döredilýär "Akylly şäher" düşünjesiniň çäginde suw üpjünçilik ulgamynyň doly awtomatlaşdyrylmagy haýsy etapda? Bu ugurda SCADA ulgamlaryny giňeltmegiň täsiri nähili? Mentionedokarda belläp geçişiňiz ýaly, SCADA ulgamlaryny ornaşdyrmak we giňeltmek suw üpjünçiligi we hapa suwlary dolandyrmakda giňden ulanylýan tehnologiýa bolup, esasy maksatlarymyzyň biri SCADA ulgamlaryny tutuş ýurt boýunça ornaşdyrmakdyr. Şeýle-de bolsa, bu proses kem-kemden amala aşyrylmalydyr. Sebäbi SCADA ulgamlarynyň ulanylmagy bu taslamalaryň soňky tapgyrydyr SCADA we beýleki awtomatiki dolandyryş çözgütleri ornaşdyrylmazdan ozal esasy etap, suw üpjünçiligi, galyndylar we ýagyş suwlary infrastrukturasy üçin bitewi geografiki maglumat ulgamyna esaslanýan maglumatlar binýadyny döretmekdir. Bu ugurda köp wagt bäri işleýäris Häzirki wagtda takmynan 27 müň kilometr suw üpjünçilik liniýalarynda, 11 müň kilometr galyndy suw infrastrukturasynda, 50 müň kilometrden gowrak açyk we ýapyk suwaryş kanallarynda, şeýle hem suw howdanlary, nasos stansiýalary, bejeriş we beýleki gidrotehniki desgalarda koordinata esaslanýan maglumatlar binýady döredilýär Bu işler käbir sebitlerde 80-90% derejesinde tamamlandy. Sebäbi SCADA ulgamlary, gidrawliki modelleme çözgütleri we beýleki awtomatiki dolandyryş tehnologiýalary bu bazany döretmezden ulanylyp bilinmez. Bular maglumatlara esaslanýan tehnologiýalar we ilki bilen takyk maglumat bazasy döredilmeli Şol bir wagtyň özünde, bu işleri halkara ülňülerine laýyklykda durmuşa geçirmek üçin Europeanewropanyň Dikeldiş we Ösüş Banky bilen bilelikdäki taslamalar durmuşa geçirilýär. Taslamanyň çäginde SCADA, IoT we duýgur çözgütler üçin strategiýa we hereket meýilnamasy işlenip düzüldi. Bu amal ösen ýurtlaryň tejribesi we halkara hünärmenleriniň gatnaşmagy bilen amala aşyrylýar Häzirki wagtda durmuşa geçirilýän taslamalarda SCADA ulgamlarynyň ornaşdyrylmagy dizaýn etabynda göz öňünde tutulýar. Bilşiňiz ýaly ýurtda täze suw howdanlary, esasy suwaryş kanallary we agyz suw liniýalary gurulýar. SCADA çözgütleriniň şol taslamalaryň hemmesinde ulanylmagyna garaşylýar we bu mesele ýörite gözegçilik astynda saklanýar Bu prosesiň soňky tapgyrlaryndan biri, metr ulgamlaryny doly elektronlaşdyrmakdyr. Häzirki wagtda esasan mehaniki we akylly hasaplaýjylar ulanylýar. Bar bolan metrleriň köpüsiniň möhleti gutardy. Tehniki pasportlara görä, olaryň peýdaly ömri takmynan 10 ýyl, ýöne häzirki wagtda 12-15 ýyl ulanylýan metrler bar. Akylly hasaplaýjylar käbir "akylly dolandyryş" mümkinçiligini üpjün etse-de, eýýäm uzakdan okap we dolandyryp boljak metrleriň täze nesline geçýäris Bu hasaplaýjylar ýörite tehniki talaplarymyza esaslanyp öndürildi, maglumat ulgamlary bilen integrasiýa tamamlandy we häzirki wagtda synag tapgyrynda Umuman aýdanyňda, maksat suw çeşmesinden ahyrky sarp edijä çenli ähli suw üpjünçilik ulgamyny doly awtomatlaşdyrmakdyr. Bu ulgam arkaly basyşy dolandyrmak, heläkçiliklere gyssagly gatyşmak, ýitgileri azaltmak we ulgamy has netijeli dolandyrmak mümkin bolar Agny geler Maksatlara goşmaça, häzirki durmuşa geçirilýän taslamalarda SCADA ulgamlaryny ornaşdyrmak esasy ileri tutulýan ugurlarymyzyň biridir we bu ugurda işler dowam etdirilýär. Bu meseläniň düýbi infrastruktura dizaýn etabynda goýuldy we ähli täze taslamalarda awtomatiki dolandyryş çözgütleri öňünden seredilýär SCADA we awtomatiki dolandyryş ulgamlary we akylly suw dolandyryş çözgütleri Garabagda we Gündogar Zangezurda durmuşa geçirilýän iri göwrümli suw üpjünçiligi infrastruktura taslamalarynda gönüden-göni ulanylýar. Mundan başga-da, geljekde bu ulgamlary tutuş ýurt boýunça giňeltmek maksady bilen halkara guramalary bilen bilelikdäki strategiýa işlenip düzüldi Häzirki wagtda 500,000-den gowrak abonent metrleriniň ýaşaýyş jaýlarynda ýerleşýändigini belläsim gelýär, işgärler tarapyndan bu hasaplaýjylary okamak we hasap-faktura wagtynda käbir kynçylyklar ýüze çykýar. Şol sebäpli metr okaýyşlaryny okamak we hasap-faktura döretmek üçin ýörite elektron hyzmaty döredildi Bu ulgamda emeli intellekt çözgütleri hem ulanylýar. Şeýlelik bilen, jübi telefonyny ölçeýjä ýakynlaşdyrmak bilen, görkeziji awtomatiki usulda okalýar we adamyň mobil programmasynda ýa-da bank kartasynyň degişli bölüminde hasap-faktura derrew döredilýär Maksat bu ulgamyň ulanylyşyny giňeltmek, işgärleriň öýlerine metr okamak üçin zerurlyklaryny aradan aýyrmak we amalyň doly sanlylaşdyrylmagyny üpjün etmekdir. Munuň bilen her bir raýat ulanýan agyz suwy üçin görkezijini tabşyryp biler we hasap-faktura awtomatiki usulda amala aşyrylyp bilner Şol bir wagtyň özünde, lagym ulgamlaryna we lagym liniýalaryna zyňylýan galyndylardan seresap bolmak möhümdir. Lagym liniýalaryny arassalamakda öý däl dürli galyndylar we daşary ýurt zatlary tapylýar. Bu ulgamyň işleýşini çäklendirýär, goşmaça çykdajylary we çynlakaý problemalary döredýär Şonuň üçin bu ugurda, durmuşyň çeşmesi bolan suwy tygşytly we tygşytly peýdalanmak ugrunda bilim işlerini geçirmek möhümdir SCADA ulgamlaryny ornaşdyrmak esasy ileri tutulýan ugurlardan biridir SCADA ulgamy, suw çeşmelerinden başlap, ahyrky sarp edijä çenli ähli proseslere awtomatiki gözegçilik edýär. Ol suw howdanlaryny, nasos stansiýalaryny, arassalaýjy desgalary, ölçeg stansiýalaryny we beýleki infrastruktura elementlerini öz içine alýar. Şol obýektlerdäki ähli maglumatlary bir maglumat ulgamynda ýygnamak we dolandyrmak meýilleşdirilýär Şol sebäpli meselä çylşyrymly çemeleşilýär we häzirki zaman awtomatlaşdyrylan ulgamlar täze taslamalarda we bar bolan ammarlarda, nasos stansiýalarynda we beýleki desgalarda, şeýle hem soňky sarp edijiniň derejesinde amala aşyrylýar Howanyň üýtgemeginiň fonunda ýüze çykýan global töwekgelçilikleri göz öňünde tutup, suw çeşmelerini diwersifikasiýa etmek ugrunda işler alnyp barylýar. Bakuwda we birnäçe ýyllap dowam edýän Abşeron ýarym adasynda suw üpjünçiligini, ýagyş suwlaryny we galyndy suw ulgamlaryny gowulandyrmak boýunça Döwlet maksatnamasynda anyk maksatlar kesgitlenildi Bu çäkde täze suw çeşmeleriniň döredilmegi we bar bolan esasy suw liniýalarynyň täzelenmegi göz öňünde tutulýar. Mysal üçin, Oguz-Gabala suw liniýasynyň we beýleki esasy liniýalaryň durkunyň täzelenmegi meýilleşdirilýär, netijede Bakuw we Abşeron ýarym adasyna berilýän agyz suwunyň mukdary köpeler Bulardan başga-da, bilşiňiz ýaly suwy süýjediji taslamanyň durmuşa geçirilmegi halkara kompaniýalarynyň gatnaşmagynda döwlet-hususy hyzmatdaşlyk ýörelgesi esasynda başlandy. Taslamanyň çäginde ýylda 100 million kub metr agyz suwy öndürmek we tora geçirmek meýilleşdirilýär Şol bir wagtyň özünde süýjediji zawoddan Jeýranbatan suw arassalaýyş zawody toplumyna çenli esasy suw liniýasynyň dizaýny başlandy. Bu taslamanyň durmuşa geçirilmegi netijesinde Bakuwda we onuň töweregindäki ýerlerde agyz suwunyň üpjünçiligini takmynan 25% artdyrmak mümkin bolar Mundan başga-da, alternatiw suw çeşmelerini döretmek, suwy gaýtadan işlemek we gaýtadan ulanmak ugrunda taslamalar durmuşa geçirilýär Bakuda berilýän agyz suwunyň mukdary köpeler Howanyň üýtgemeginiň fonunda ýüze çykýan guraklyk töwekgelçiligi sebäpli alternatiw suw çeşmeleriniň - galyndy suwlaryň gaýtadan işlenmegi, deňiz suwlarynyň süýjedilmegi şäher meýilnamalaşdyryş strategiýasyna birleşdirilmegi haýsy etapda? Döwlet maksatnamasynyň çäginde, takmynan 100 ýyl ozal gurlan “Şollar” liniýasynyň we çeşme desgalarynyň durkunyň täzelenmegi meýilleşdirilýär, netijede şol ugurlar boýunça Bakuwda we Abşeronda ýarym adasyna berilýän suwuň mukdary artar. Mundan başga-da, ýokarda agzalan süýjediji taslama alternatiw suw çeşmesi hökmünde durmuşa geçirilýär. Bu, halkara kompaniýa bilen döwlet-hususy hyzmatdaşlyk ýörelgesine esaslanýan taslama Mundan başga-da, alternatiw suw çeşmelerini döretmek, galyndy suwlary gaýtadan ulanmak we gaýtadan ulanmak bilen baglanyşykly taslamalarymyz bar. Milli suw strategiýasynda kesgitlenen esasy maksatlaryň biri Aziýanyň Ösüş Banky bilen Hovsan bejeriş zawodynyň durkuny täzelemek taslamasy boýunça bilelikdäki iş başlandy. Taslamanyň durmuşa geçirilmegi netijesinde, hapa suwlary gaýtadan işlemekden soň, şol sanda oba hojalygynda we senagatda gaýtadan ulanmak mümkin bolar. Häzirki wagtda bu suwlar arassalaýyş desgalarynyň toplumynda arassalanýar we deňze goýberilýär Hapa suwlary arassalamak we gaýtadan ulanmak ugrundaky taslamalar beýleki şäherlerde we sebitlerde meýilleşdirilýär Metr okalyşy bilen baglanyşykly elektron hyzmat döredildi "Şäher meýilnamasy we binagärlik ýyly" döwründe suw baýlyklaryny tygşytlamak boýunça haýsy bilim kampaniýalary göz öňünde tutulýar we bu işde raýatlaryň roly nähili? "Şäher meýilnamasy we binagärlik ýyly" çäginde bu ugurdaky hereketler meýilnamasy tassyklandy we ädimme-ädim durmuşa geçirilýär. Taslamalar degişli uniwersitetler, gözleg institutlary, jemgyýetçilik guramalary we halkara hyzmatdaşlar bilen bilelikde amala aşyrylýar Sosial media kampaniýalary, Azerbaýjanda okaýan ýerli we daşary ýurtly talyplar bilen taslamalar durmuşa geçirilýär. Hususan-da, Azerbaýjan döwlet nebit we senagat uniwersiteti bilen bilelikde bu ugurda dürli başlangyçlar amala aşyryldy "Durnukly şäherleriň suw howpsuzlygy", "Içimlik suw üpjünçiligini we suwaryş ulgamlaryny durnukly dolandyrmak" temalarynda çäreler geçirildi, Azerbaýjanda okaýan daşary ýurtly talyplar we myhmanlar üçin Howsan okuw we innowasiýa merkezine, şeýle hem Jeyranbatan Ultrafiltrasiýa suw arassalaýyş toplumyna ekskursiýalar guraldy Mundan başga-da, WUF13-iň çäginde "Howanyň üýtgemegi we şäher suw ekosistemalary" boýunça tegelek stol geçirildi we "Häzirki zaman şäherleri we suw dolandyryşy" çäreleri geçirildi. Şol bir wagtyň özünde Birleşen Milletler Guramasynyň Okuw we gözleg instituty (UNITAR), Global suw akademiýasy (UGWA) we Suw we meliorasiýa ylmy gözleg instituty (SMETİ) bilelikdäki guramasy tarapyndan "Suw akylly şäherler: mümkinçilikleri ösdürip şäher durnuklylygyny güýçlendirmek" atly çäre geçirildi Jemgyýetiň gatnaşmagynyň we jemgyýetçilik maglumatlarynyň aýratyn möhümdigini bellemek isleýärin. Suwuň tygşytly ulanylmagy bilen baglanyşykly üznüksiz bilim işleri alnyp barylýar. Şunuň bilen baglylykda wideoklipler taýýarlandy we metbugatda ýaýradyldy