Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýewiň Sankt-Peterburg halkara ykdysady forumynda eden çykyşy

Hormatly döwlet we hökümet baştutanlary! Hanymlar we jenaplar! Ilki bilen, Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Alyhezreti Wladimir Putine çakylyk we myhmansöýerlik üçin tüýs ýürekden minnetdarlygymy bildiresim gelýär Şeýle hem H.E.-ni garşylamak isleýärin. Hanym Samia Suluhu Hasan, Tanzaniýanyň prezidenti we H.E. Hytaý Halk Respublikasynyň Wise-prezidenti jenap Han Çeng Otuz ýyllyk taryhynyň dowamynda dünýä gün tertibindäki esasy meseleleri ara alyp maslahatlaşmak üçin iň abraýly we gözlenýän platformalaryň birine öwrülen Sankt-Peterburg halkara ykdysady forumyna gatnaşmak meniň üçin uly mertebedir Özbegistan bilen baglanyşykly aýratyn taryhy, ruhy ýakynlygy we adam ykbaly bolan Russiýanyň medeni paýtagty Sankt-Peterburga gaýdyp gelendigime begenýärin Gaty uruş ýyllarynda köp özbek Leningrady goramaga gatnaşdy, Daşkende ewakuasiýa edilen bir ýarym milliondan gowrak çaga, aýal we garry adam gaçybatalga berdi. Bu ýat umumy ahlak matamyzyň bir bölegi bolup galýar Hormatly foruma gatnaşyjylar! Häzirki wagtda, Newa derýasynyň kenarynda, geçmiş hakda oýlananymyzda, geljegi we dünýä ykdysadyýetiniň täze arhitekturasyny hem ara alyp maslahatlaşýarys Dünýä çuňňur özgerişleri başdan geçirýär. Ulag ugurlary üýtgeýär, täze üpjünçilik zynjyrlary emele gelýär, häzirki zaman tehnologiki platformalar döreýär we pudaklarda emeli intellekt ýerleşdirilýär Energiýa, azyk we sanly howpsuzlyga düýpli baha berilýär. Bäsdeşlik diňe bir bazarlar we tebigy baýlyklar ugrundaky göreşde däl-de, eýsem tehnologiýa, algoritmler, logistika we infrastruktura älemine hem barha aýdyň görünýär Dünýä ykdysadyýetindäki tolgunyşyklaryň arasynda jebisleşdiriji rol oýnaýan we hyzmatdaşlygy, durnuklylygy we özara peýdany ösdürýän döwletler we sebitler barha möhüm bolup başlaýar Müňýyllyklaryň dowamynda Özbegistan Uly küpek ýolunyň merkezinde durýar. Diňe Samarkantdan, Buharadan we Daşkenden geçýän harytlar däldi; pikirler we bilimler, medeni we dini däp-dessurlar hem birleşdi Şonuň üçin biziň üçin açyklyk hiç haçan saýlanmady, möhüm zerurlyk we siwilizasiýa kody. Indi täze mazmun alýar Özbegistan we Merkezi Aziýa ykdysady ösüşiň garaşsyz merkezleri hökmünde ýüze çykýar. Bu ýerde geljekdäki transport, tehnologiki we demografiki konturlar birleşýär. Bu ýerde Demirgazyk bilen Günorta, Günbatar we Gündogaryň esasy aragatnaşyk liniýalarynyň çatrygy emele gelýär Bu ösýän tendensiýany pugta üpjün etmek üçin düýpgöter täze derejäniň birikdirilmegi zerur. Bu diňe bir adaty ulag, logistika we energiýa koridorlaryny baglanyşdyrmak bilen çäklenmän, sanly, töleg we senagat infrastrukturasyny hem öz içine alýar Güýçli, jebisleşdirilen, ykdysady taýdan baglanyşykly, açyk we durnukly Merkezi Aziýa ähli hyzmatdaşlarymyzyň strategiki bähbitlerine hyzmat eder Hanymlar we jenaplar! Özbegistan üçin Russiýa diňe bir sebitdäki goňşy däl. Wagt synagyndan geçen strategiki hyzmatdaşymyz we ýaranymyz Häzirki wagtda gatnaşyklarymyz täze döwre gadam basdy. Hyzmatdaşlygymyz köp derejeli we köptaraply boldy Harytlaryň ýönekeý söwdasyndan çylşyrymly senagat zynjyrlaryna, tehnologiki bileleşiklere, bilelikdäki in engineeringenerçilik we lokal önümçilige geçdik. Statistikalarymyza görä, soňky 10 ýylda özara söwda dolanyşygy 4 esse artyp, 4 milliarddan 13 milliard dollara çenli ýokarlandy. Russiýa bilen bilelikdäki taslamalaryň häzirki bukjasy 50 milliard dollardan geçýär Iki ýurduň sebitleriniň arasyndaky söwda we ykdysady hyzmatdaşlyk yzygiderli giňelýär. Esasy hyzmatdaşlarymyz - Moskwa we Sankt-Peterburg, Moskwa we Leningrad sebitleri, Tatarstan we Başkortostan, Krasnoýarsk we Perm Kraý - beýleki rus sebitleri ýaly bu işe işjeň gatnaşýarlar Geçirýän sebitara taslamalarynyň bahasy 5 milliard dollar, turbageçirijide 5 milliard dollar goşmaça maýa goýum bukjasy bar. Hyzmatdaşlyk energiýa, himiýa we nebithimiýa, maşyn gurluşygy, oba hojalygy, logistika, dokma, azyk senagaty we beýleki pudaklary öz içine alýan ähli esasy pudaklary öz içine alýar. Bularyň arasynda Özbegistanyň bäş sebitindäki bilelikdäki senagat seýilgähleri we Daşkendäki demirýol önümçilik topary aýratyn ünsi çekmelidir Energetika pudagyna ünsi jemlemek isleýärin. Maýa goýum taslamalary arkaly, şol sanda rus hyzmatdaşlary bilen gatnaşygy bolan elektrik energiýamyzy bir ýarym esse artdyrdyk - 58-den 87 milliard kilowat-sagada çenli. 2030-njy ýyla çenli nesli 120 milliard kilowat-sagada ýetirmegi meýilleşdirýäris, olaryň 54 göterimi gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerinden gelýär Şeýle hem, Russiýanyň gatnaşmagy bilen baglanyşykly Özbegistanda ilkinji gibrid ýadro desgasynyň işe girizilmegi bilen kuwwatymyz artar Düýn H.E. Jenap Wladimir Putin ikimiz ýadro desgasynyň gurluşygy üçin ilkinji beton guýmak dabarasyna gatnaşdyk Bu täze in engineeringenerçilik mekdebini döretmäge we ösen tehnologiýalary ornaşdyrmaga mümkinçilik berýän uzak möhletli ösüş taslamasydyr Şeýle hem, lukmançylyk, oba hojalygy, senagat we ylym ýaly atom energiýasyny parahatçylykly ulanmagyň beýleki ugurlarynda hyzmatdaşlyk etmek niýetimiz bar Häzirki gurşawda Özbegistan bilen Russiýanyň arasyndaky tehnologiki we senagat hyzmatdaşlygy ikitaraplaýyn derejede çäklenmeli däldir Biz senagat potensialyny, çeşmeleri, bazarlary we tejribäni öz içine alýan hyzmatdaşlygyň has giň ugurlaryna ünsi jemleýäris. Şol sebäpden, “asewraziýa tehnologiki senagatlaşma guşagyny” döretmäge başlaýarys. Bu, senagat hyzmatdaşlygy üçin ýeke-täk sanly platforma bilen birleşdirilen senagat we tehnologiki toparlaryň özara baglanyşykly ulgamy. Tehnologiýany ösdürmekden we işgärleri taýýarlamakdan başlap, senagat önümçiliginiň lokalizasiýasyna we daşary ýurt bazaryna çenli doly aýlawly zynjyrlary döretmek barada gürleşýäris Bu inisiatiwany her ýyl Daşkende geçirilýän eýýäm subut edilen “INNOPROM. Merkezi Aziýa” halkara senagat söwda ýarmarkasy platformasy esasynda durmuşa geçirmegi teklip edýäris. Bu çemeleşme kärhanalara göni hyzmatdaş tapmaga we özara peýdaly gatnaşyklary ýola goýmaga mümkinçilik berer Hanymlar we jenaplar! Sanlaşdyrma, şübhesiz, ykdysadyýetiň täze diline öwrülýändigi üçin hyzmatdaşlygyň geljegi uly ugrydyr Roadsollary, turbageçirijileri we elektrik liniýalaryny aňladýan infrastruktura häzirki wagtda ilkinji nobatda sanly platformalara girýär. Iş, logistika, töleg hyzmatlary we täze eksport mümkinçiliklerinden ybarat tutuş ekosistemany emele getirýärler Özbek kärhanalary sanly çözgütleri işjeň ösdürýärler we dürli ýurtlar bilen tehnologiki hyzmatdaşlyga açyk. Mysal üçin, satuwlarymyzyň mukdary Russiýanyň bazarlary we sanly hyzmatlary arkaly soňky birnäçe ýylda üç ýarym esse artyp, 1,5 milliard dollardan geçdi Hyzmatdaşlygymyzy çuňlaşdyrmak üçin Bilelikdäki sanly ekosistemany döretmegi teklip edýäris. Ilki başda sanly söwda we şäher hyzmatlary üçin düzgünleri deňleşdirmek, özbek we rus markalaryny özara platformalarda hasam öňe sürmek, bitewi sanly iş profilini döretmek we intellektual esasly önümleri ösdürmek bolup biler. Bu kärhanalar üçin täze bazarlary açar we raýatlara goşmaça girdeji mümkinçilikleri döreder Şol bir wagtyň özünde, sanlaşdyrma ugrunda şahsyýetiň ähli özgerişleriň özenidigini ýatdan çykarmaly däldiris; Häzirki wagtda Özbegistan dünýäniň iň ýaş ýurtlaryndan biri, ilatynyň ýarysyndan gowragy ýaşlar. Bu diňe bir statistika däl. Ösüş üçin çeşme. Täze isleg döredýär. Bu biziň geljegimiz Biziň wezipämiz diňe bir ýaşlara häzirki zaman bilimleri bermek däl. Şeýle hem ýaşlaryň ösen başarnyklary özleşdirip we mümkinçiliklerine düşünip biljek gurşawy döretmek möhümdir. Bilim we hünär taýýarlygyndaky hyzmatdaşlyk bu ýerde aýratyn rol oýnaýar Özbegistanda daşary ýurt uniwersitetleriniň 32 şahamçasy ýerleşýär, olaryň 15-si rus. Bu daşary ýurtdaky rus uniwersitetleriniň iň uly ulgamy Şol bir wagtyň özünde, hünär okuwy, esasanam tejribe gönükdirilen okuw meýilnamalaryny durmuşa geçirmäge aýratyn ähmiýet bermek bilen uly ähmiýete eýe. Almalyk we Daşkende ilkinji bilelikdäki in engineeringenerçilik mekdepleriniň açylmagy ýaly üstünlikli mysallarymyz bar Onlaýn okuw hyzmatlary, bu ugurda hyzmatdaşlygyň täsirli mehanizmi bolup biler, sebäbi olar hatda iň uzak sebitlerde-de ýaşlara zerur bilimleri almaga mümkinçilik berer. Bu zähmet hereketiniň modelini düýpgöter üýtgeder we guramasyny hil taýdan täze derejä çykarar Şunuň bilen baglylykda, adam kapitalyny ösdürmek üçin bilelikdäki onlaýn platforma döretmegi teklip edýäris. Platforma bilim, hünär taýýarlygy we zähmet bazary bilen baglanyşar Ulgam bilim programmalaryny, dili birleşdirip bilerdi we IT kurslary, ýaş telekeçilere goldaw we iş berijilere giriş Bu, ýaşlarymyza täze ykdysadyýete aýdyň ýol açar. Kärhanalar üçin, taýýarlykly hünärmenler toparyna girmegi teklip eder. Uniwersitetler we kollejler hakyky bazar islegi bilen baglanyşykdan peýdalanarlar. Özbegistan we Russiýa üçin bu iň gymmatly baýlygymyza - halkymyza uzak möhletleýin maýa goýumyny görkezýär Eger H.E. Jenap Wladimir Putin bu başlangyjy goldaýar, degişli ministrliklere platformany haýal etmän açmagy tabşyrarys Hyzmatdaşlygymyzyň ynsanperwer binýady hökmünde syýahatçylygy aýratyn bellemek isleýärin. Bu pudak ynam ykdysadyýetini ösdürmek üçin iň amatlydyr Adamlar Özbegistana gelenlerinde diňe ýadygärlikleri we şäherleri däl, eýsem medeniýeti, myhmansöýerligi, iş gurşawyny we telekeçilik mümkinçiliklerini hem başdan geçirýärler 2025-nji ýylda bir milliona golaý rus myhmanlaryny myhman aldyk we bu ýyl has-da garşy almaga taýýar Bu maksat bilen syýahatçylyk infrastrukturamyzy we döredijilik ykdysadyýetimizi ösdürýäris. 2030-njy ýyla çenli döredijilik ykdysadyýeti jemi içerki önümiň bäş göterimini emele getirer we şeýlelik bilen ösüşiň esasy hereketlendirijilerinden birine öwrüler Hyzmatdaşlygymyzyň medeni we ynsanperwerlik ugruny güýçlendirmek üçin “Samarkantdan Sankt-Peterburga çenli” döredijilik-syýahatçylyk koridor taslamasyny durmuşa geçirmegi teklip edýäris. Bu başlangyç bilelikdäki sungat we film festiwallaryny, muzeý sergilerini, aşpezlik hepdelerini we aýdym-saz çärelerini guramagy öz içine alýar Düýn Özbegistanyň medeni we çeperçilik taslamalary Mariinskiý teatrynda we Döwlet Ermitaj muzeýinde açyldy Forumyň hormatly gatnaşyjylary! 2026-njy ýyl biziň ýurdumyz üçin aýratyn ähmiýete eýe. Ulgamlaýyn özgertmelerimizde möhüm sepgitlere ýakynlaşýarys On ýyl mundan ozal açyklyga, öz içine alyjylyga we pragmatizme esaslanýan Täze Özbegistanyň gurluşygyna başladyk. Yllaryň dowamynda amatly iş gurşawyny, durnukly senagat bazasyny we täze infrastrukturany goşmak bilen uzak möhletli ösüş üçin berk binýady gurduk Ykdysadyýetimiz 50 milliard dollardan 147 milliard dollara çenli ösdi we şu ýyl 8 göterimden gowrak ösüşi çaklaýarys. Özgertmeler döwründe biz 150 milliard dollardan gowrak daşary ýurt maýa goýumlaryny çekdik we müňlerçe häzirki zaman kärhanalaryny döretdik. Harytlaryň we hyzmatlaryň eksporty üç esse diýen ýaly artdy Häzirki wagtda global durnuksyzlygyň içinde Özbegistan durnukly ösüşi görkezmegini dowam etdirýär. Ykdysadyýetimiz diwersifikasiýalaşýar, içerki bazar giňelýär we häzirki zaman tehnologiýalaryna, infrastruktura we ýokary hilli iş ýerlerine isleg artýar Özbegistanyň esasy güýçlerinden biri ýaş, dinamik we çalt ösýän ilat. Bu telekeçiligi, tehnologiýany, hyzmatlary we pudagy ösdürmek üçin uzak möhletli binýady üpjün edýär Şeýle-de bolsa, diňe demografiýa üstünlik gazanmagy kepillendirmeýär. Bu potensial, başarnyk we öndürijilik we ýokary bahaly önümleri we tehnologiýalary döretmek ukybyny görkezip, güýçli intellektual çeşmä öwrülmelidir Özgertmeleriň başyndan bäri bazaryň netijeliligini we jemgyýetçilik jogapkärçiligini birleşdirmäge borçlanýarys. Bu özbek ykdysady ösüş modeliniň kesgitleýji aýratynlygy Ösüş diňe çalt bolmaly däldir. Şeýle hem, dowamly, öz içine alyjy we adamlaryň durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen bolmaly Diňe soňky bäş ýylda ilatyň umumy girdejisi 2,5 esse ýokarlandy Esasy ölçeglerimiz, durmuşyň ýokary hili, adam mertebesi we her bir adamyň mümkinçiligini açmakdyr Özbegistan 2030 Ösüş Strategiýasy bu maksada ýetmek üçin döredildi. Biziň maksadymyz, şu güne çenli ilatyň girdejilerini ortaça derejeden ýokarlandyrmak, ähli pudaklary tehnologiki we innowasiýa ösüş modeline geçirmek we ykdysadyýetiň göwrümini ýene 1,5 esse ýokarlandyrmak - 240 milliard dollardan geçmek Hormatly foruma gatnaşyjylar! Global maýa goýumlary üçin ähli zerur şertleri yzygiderli döredýäris. Amatly iş gurşawyny döredýäris, bazar institutlaryny gowulandyrýarys we bäsdeşlik derejesini we önümçilik potensialyny ýokarlandyrýarys Bu ýere gelen maýadarlary täze senagat gymmaty zynjyrlaryny döretmäge çagyrýarys Biziň ileri tutýan ugurlarymyz, başarnyklary, önümçiligi we gözleg işlerini çuňňur lokallaşdyrmak, şeýle hem häzirki zaman in engineeringenerçilik we täze eksport ýollaryny ösdürmekdir Bu, häzirki wagtda täze ykdysadyýetiň emele gelýän pudaklarynda möhümdir: senagat gaýtadan işlemek, oba hojalygy, biohimiýa, robot, sanly çözgütler, emeli intellekt we infrastruktura taslamalary Energetika, awiasiýa, bilim we geologiýa ýaly dürli pudaklarda döwlet-hususy hyzmatdaşlygyň üsti bilen hyzmatdaşlygyň uly mümkinçiliklerini görýäris Gyzyklanýan hyzmatdaşlara ösýän içerki bazara we goňşy ýurtlara we sebitlere göni elýeterliligi hödürleýäris Özbegistan dünýä işewür toparlary üçin ygtybarly we öňünden aýdyp boljak ýurt Ykdysadyýetimiziň açyklygyň iň ýokary derejesine tarap ugurlary öňdebaryjy reýting agentlikleri tarapyndan obýektiw tassyklanýar. Diňe şu ýyl biziň ýurdumyz Ykdysady azatlyk indeksinde ýene 14 orny eýeledi Soňky ýyllarda 16 milliard dollarlyk özbaşdak we korporatiw obligasiýalary halkara bazarlaryna ýerleşdirdik. Geçen aý London bir Stockasy Özbegistanyň Milli maýa goýum gaznasynda esasy döwlet kompaniýalarynyň emläklerini birleşdirýän paýnamalaryň ilkinji köpçülige hödürlenmegini kabul etdi Maýa bazaryny has-da ösdürmek we iň oňat ülňülere laýyklykda işleýän durnukly maliýe we maýa goýum platformasyny döretmek üçin Daşkent halkara maliýe merkezini döretmäge başladyk Merkeziň ýörite hukuk we salgyt düzgüni maýadarlara iş alyp barmak üçin amatly gurallar we ygtybarly kepillikler berer Pursatdan peýdalanyp, hemmäňizi 16-18-nji iýunda geçiriljek Daşkent halkara maýa goýum forumyna çagyrýaryn we Täze Özbegistanyň mümkinçilikleri we geljegi barada ilkinji gezek tejribe toplamaga mümkinçilik döreder Hanymlar we jenaplar! Bu ýylky forumyň mowzugy “Pragmatiki gepleşik - durnukly geljege barýan ýol” simwolikdir. Hakykatdanam, açyk we hormat goýýan gepleşik häzirki wagtda durnukly ösüşiň esasy şertine öwrüldi Ynam, hyzmatdaşlyga taýynlyk we bilelikde çözgüt tapmaga ygrarly ýerlerde täze mümkinçilikler ýüze çykýar. Özbegistan bilen Russiýanyň arasyndaky hyzmatdaşlyk bu hili gatnaşyklaryň esasy mysalydyr H.E.-ä tüýs ýürekden minnetdarlygymy bildiresim gelýär. Russiýa Federasiýasynyň prezidenti jenap Wladimir Putin, bu esasy halkara foruma çagyrylmagy we Täze Özbegistanyň ösüş ileri tutulýan ugurlaryny hödürlemek mümkinçiligi üçin Sözümiň ahyrynda, gatnaşyjylaryň hemmesine öndürijilikli iş we manyly pikir alyşmagy arzuw edýärin