ABŞ administrasiýasy Ysraýylyň ýadro programmasy baradaky dymmagy bozar

ABŞ-nyň Döwlet sekretary Marko Rubio, demokratlaryň islegi bilen Kongres agzalarynyň Ysraýylyň ýadro programmasy baradaky soraglaryna gizlin ýygnakda jogap bermäge taýýardygyny aýtdy Kongresiň 30 agzasy geçen aý Rubiýora hat ýazyp, Trump administrasiýasyndan Ysraýylyň onlarça ýyllyk ýadro programmasyny aç-açan açmagyny haýyş etdi Ysraýylyň ýadro maksatnamasynyň barlygy giňden kabul edilse-de, ne Ysraýyl, ne-de ABŞ muny resmi taýdan boýun almady Kongresiň demokratik agzalary ABŞ-nyň yzygiderli administrasiýalarynyň näme üçin Ysraýylyň ýadro ýaraglary barada gizlinligini saklaýandyklaryny soradylar Demokratik partiýanyň agzalary Waşingtonyň dosty ýa-da duşmany bolsun, bu garaýşyň başga bir ýurda görkezilmeýändigini aýtdy Kongres agzasy Joaquin Kastronyň tutanýerliligi bilen Rubio bu soraglara aç-açan jogap bermejekdigini, ýöne dünýäniň köpüsiniň Ysraýyly ýadro ýaragy hasaplaýandygyny aýtdy. Daşary işler ministri has köp maglumat berjekdigini, ýöne diňe gizlin ýygnakda boljakdygyny aýtdy Kanun çykaryjylaryň geçen aý ýazan haty Waşingtonda Ysraýylyň ýadro programmasy baradaky ýarym asyrdan gowrak gadaganlygy bozupdy Amerikanyň Birleşen Ştatlary 1950-nji ýyllara degişlidir öýdülýän Ysraýylyň ýadro ýaraglarynyň ösüşini hiç wagt resmi taýdan ykrar etmedi Kongres agzalary ABŞ-nyň aňtaw gullugynyň işgärlerinden Ysraýylyň ýadro ýaragyny ulanmak üçin kesgitlän gyzyl çyzyklary barada soradylar Muňa mysal hökmünde mart aýynda Dimonadaky Ysraýylyň ýadro desgalarynyň golaýynda Eýranyň hüjümine salgylandy Demokratlar, Ysraýylyň ýadro kuwwatynyň ululygynyň we tebigatynyň ABŞ-nyň milli howpsuzlygy üçin möhümdigini, sebäbi Amerikanyň güýçleriniň sebitdäki ýadro deňagramlylygy ugrundaky söweşde Eastakyn Gündogara iberilendigini aýtdy Ysraýyl ýadro ýaragynyň bardygyny resmi taýdan tassyklamady, ýöne möhüm arsenalynyň bardygyna giňden ynanýarlar 1986-njy ýylyň oktýabr aýynda Ysraýylyň ýadro tehnigi Mordekaý Wanunu Iňlis gazetine “Sunday Times” -a Ysraýylyň ozal pikir edişinden has uly we ösen ýadro ýarag programmasynyň bardygyny aýtdy Munuň üçin Ysraýylda 18 ýyl türmede oturdy we 2004-nji ýylda boşadyldy Stokgolm Halkara Parahatçylyk Barlag Institutynyň (SIPRI) pikirine görä Ysraýyl öz arsenalyny döwrebaplaşdyrýar SIPRI-e görä, 2024-nji ýylda Ysraýyl "ýadro ukyply ballistik raketalaryň iceriho maşgalasy bilen baglanyşykly bolup biler" we raketa hereketlendiriş ulgamyny synagdan geçirdi Ysraýyl sebitdäki garşydaşlarynyň ýadro ýaragyna eýe bolmazlygy üçin harby taýdan gatyşdy Eýrana guralan hüjümlerden başga-da, 1981-nji ýylda Yrakdaky ýadro reaktoryny we 2007-nji ýylda Siriýadaky ýadro desgasyny bombalady