ABŞ Grenlandiýada täze bazany açmak üçin Daniýa bilen gepleşik geçirýär

Habar berişlerine görä Amerikanyň Birleşen Ştatlary Grenlandiýadaky harby güýjüni giňeltmek üçin Daniýa bilen gepleşik geçirýär Waşington, Grenlandiýanyň günortasynda, Daniýa bilen baglanyşykly ýarym awtonom sebitde üç sany täze bazany açmagy maksat edinýär Daniýa ozal adada goşmaça Amerikan harby bazalarynyň döredilmegini ara alyp maslahatlaşmak üçin açykdygyny aýtdy Ak tam Grenlandiýa we Daniýa bilen ýokary derejeli gepleşikleriň geçirilýändigini tassyklady, ýöne gepleşikleriň jikme-jiklikleri barada maglumat bermekden saklandy Degişli ýurtlar ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump bilen adany zor bilen basyp aljakdyklary bilen ýüzbe-ýüz boldy Trump ýanwar aýynda Russiýanyň ýa-da Hytaýyň basyp alynmagynyň öňüni almak üçin Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Grenlandiýa “eýeçilik etmelidigini” aýtdy Ol munuň "aňsat ýol" ýa-da "kyn ýol" bolup biljekdigini aýtdy Ak tamyň bir işgäri BBC-ä, Trump administrasiýasynyň gepleşikleriň gidişine gaty optimistik garaýandygyny aýtdy Daniýanyň Daşary işler ministrligi hem ABŞ bilen gepleşikleriň dowam edýändigini tassyklady Ministrligiň metbugat sekretary: "ABŞ bilen dowam edýän diplomatik proses bar. Döwlet Departamenti bu etapda jikme-jik maglumat bermez" -diýdi Gepleşikleri bilýän çeşmäniň habaryna görä, bu üç täze baza ABŞ-nyň territoriýasy hökmünde kesgitlener BBC bilen söhbetdeş bolan resmiler bu bazalaryň Grenlandiýanyň günortasynda ýerleşjekdigini we esasan Atlantik ummanynyň demirgazygynda, Grenlandiýa, Islandiýa bilen Angliýanyň arasyndaky sebitde rus we hytaý deňiz hereketlerine gözegçilik ediljekdigini aýtdy Çeşmeler iki tarapyň entek resmi taýdan hiç zat barada ylalaşmandygyny we bazalaryň soňky sanynyň üýtgäp biljekdigini habar berdi Täze bazalaryň biriniň ABŞ-nyň öňki harby bazasynyň ozal kiçi howa menzilini kabul eden Narsarsuaqda ýerleşjekdigi mälim edildi Hünärmenleriň pikiriçe, beýleki täze harby bazalar Grenlandiýada howa menzilleri ýa-da deňiz portlary ýaly bar bolan infrastrukturasy bolan sebitlerde ýerleşer Doly täze desgalary gurmak däl-de, bar bolan infrastrukturany ösdürmek has tygşytly boljakdygy aýdylýar Gepleşikleriň dowamynda ABŞ-nyň resmileri Grenlandiýanyň ABŞ-nyň gözegçiliginde bolmagy meselesini gozgadylar Trumpyň bu sözleri Daniýa we NATO-nyň agzasy bolan harby bileleşigi tarapyndan kabul edilmedi Trumpyň haýbatlaryna garamazdan, degişli ýurtlar soňky aýlarda ylalaşyk gazanmak üçin işjeň iş alyp barýarlar Gepleşikler Waşingtonda kiçi işçi topary bilen çäklendi ABŞ-nyň Demirgazyk serkerdeliginiň başlygy general Gregori Guillot gepleşikleri mart aýynda Kongrese beren şaýatlygynda beýan etdi Gepleşiklere ýakyn çeşmeler soňky aýlarda yzygiderli ýokary derejeli ýygnaklaryň geçirilendigini we öňegidişligiň bolandygyny görkezýär Gepleşiklere ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň ýokary derejeli işgäri Maýkl Nidham ýolbaşçylyk edýär. Daniýanyň hemişelik döwlet sekretary we baş gepleşikçi Jeppe Tranholm, ABŞ-nyň ilçisi Jesper Møller Sørensen we Waşingtonda Grenlandiýanyň ýokary derejeli diplomaty Jeýkob Isbosethsen hem jaň edýärler Çeşmelere görä, toparlar ýanwar aýynyň ortalaryndan bäri azyndan bäş gezek duşuşdylar Sişenbe güni Kopengagende geçirilen demokratiýa sammitinde eden çykyşynda Grenlandiýanyň premýer-ministri Jens-Frederik Nielsen ABŞ bilen gepleşiklerde "käbir ugurlarda dogry ädim ädilendigini" aýtdy Nielsen gepleşikleriň "dowam edýändigini" we jikme-jik maglumat berip bilmejekdigini aýtdy ABŞ-nyň häzirki wagtda Sowuk uruş döwründe 17-den başlap, Grenlandiýada bir harby bazasy bar Pituffik kosmodromy Grenlandiýanyň demirgazyk-günbatarynda ýerleşýär Demirgazyk Amerikanyň Aerokosmos Goranyş Serkerdeligi (NORAD) üçin raketa atyşlaryna we synaglaryna gözegçilik edýär, ýöne deňizdäki hereketlere gözegçilik etmek üçin düzülenok Closedapyk gapylaryň aňyrsynda gepleşik geçirýänler ABŞ bilen Daniýanyň arasynda onlarça ýyl bäri bar bolan howpsuzlyk şertnamasy boýunça ylalaşyga gelmäge synanyşdylar 1951-nji ýyldaky şertnama Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna Grenlandiýadaky harby amallaryny giňeltmek üçin giň mümkinçilik berýär Arktikanyň howpsuzlyk hünärmenleriniň pikiriçe, ABŞ-nyň bu territoriýa islendik giňelmegi Daniýa hökümetiniň tassyklamagyny talap edýär; Şeýle-de bolsa, Daniýa ABŞ-nyň harby çärelerini taryhy taýdan goldaýar we ABŞ-nyň barlygyny giňeltmek baradaky haýyşyny hiç haçan ret etmedi Dünýäniň bu künjegindäki harby işler boýunça hünärmenler BBC-ä Waşingtonyň bu ýurtdaky bähbitlerini NATO-nyň ýarany Grenlandiýa howp salmazdan gorap biljekdigini aýtdy. görkezdi "Näme isleýän bolsaňyz, aňsatlyk bilen gepleşik geçirip boljak bir zat bolsa, näme üçin ýaranyna harby hereket ýa-da çozuş bilen haýbat atarsyňyz?" ABŞ-nyň goranmak boýunça ýokary derejeli resmisi aýtdy. diýdi 2020-nji we 2024-nji ýyllar aralygynda Demirgazyk serkerdeligine we Demirgazyk Amerikanyň Aerokosmos Goranyş Serkerdeligine ýolbaşçylyk eden pensiýa çykan general Glen WanHerk BBC-ä beren beýanatynda "Hytaý we Russiýa adatça ABŞ we ýaranlarymyz tarapyndan galan boşluklary doldurýar" -diýdi Trump, prezidentliginiň ilkinji möhletinde ABŞ-nyň Grenlandiýa has köp girmegine gyzyklanma bildirdi Şeýle-de bolsa, ikinji möhletiniň başynda adany ABŞ-nyň territoriýasyna öwürmek isleýändigini aç-açan beýan edeninde, bu NATO bilen Trump administrasiýasynyň arasyndaky dartgynlygy ýüze çykaran diplomatik krizise sebäp boldy Sişenbe güni Kopengagende eden çykyşynda Grenlandiýanyň premýer-ministri Nielsen: "Meniň pikirimçe, häzirki gepleşikler metbugat arkaly berlen beýanatlardan has gowy pursat" Geljek hepde Grenlandiýada geçiriljek iş sammitinde Trumpyň ýörite wekili Landri bilen duşuşarmy ýa-da bolmazmy diýen soraga Nielsen bilmeýändigini aýtdy Nielsen sözüni şeýle dowam etdirdi: "Açyk ara alyp maslahatlaşyp bileris we ýygnanyp bileris, ýöne başda aýdyşymyz ýaly, birek-birege hormat goýlar. Biz boýun egýän tarap däl. Satmak islemeýäris we bu ýygnagyň beýany bolar." Waşingtonda Grenlandiýanyň hökümet wekilleri esasy gepleşikler barada maglumat bermekden saklandy ABŞ-nyň Döwlet departamenti hem düşündiriş bermedi Hasabatda Kopengagende Adrienne Mýurre goşant goşdy