ABŞ-nyň Döwlet sekretary Rubio: Eýrana Hormuz bogazyna gözegçilik edip bilmez

ABŞ-nyň Döwlet sekretary Marko Rubio Hormuz bogazy bilen baglanyşykly halkara hukugynyň "düşnüklidigini" we "hiç bir ýurduň" halkara suw ýoluna gözegçilik edip bilmejekdigini aýtdy Rubio Ak tamda geçirilen metbugat ýygnagynda Eýrana bu suw ýolundan kimiň peýdalanyp biljekdigini kesgitlemäge ýol berilmejekdigini, muny "düýbünden bikanun" we "kabul ederliksiz" jenaýat diýip atlandyrdy Rubio: "Bir zat edilmeli" -diýdi Şol sebäpli ministr ABŞ goşunynyň "Taslama azatlygy" atly goranyş operasiýasyny giňeldýändigini we söwda gämilerini bogazdan geçmek üçin ugradýandygyny habar berdi Eýran, Hormuz bogazyny gämilere ýapmagy dowam etdirjekdiklerini habar berdi ABŞ bilen Eýranyň adyndan Pakistanda geçirilen gepleşiklere ýolbaşçylyk eden Mejlisiň başlygy Muhammet Bakir Qalibaf, Hormuzdaky ýagdaýy dowam etdirmek isleýändiklerini aýtdy Kalibaf 5-nji maýda sişenbe güni öz hasabynda beýanat berdi: "Häzirki ýagdaýyň dowam etmeginiň Amerika üçin çydap bolmajakdygyny gowy bilýäris. Biz ýaňy başladyk" ABŞ-nyň Hormuz bogazynda alyp barýan işleriniň diňe "goranyş maksatly" bolandygyny aýdan Rubio: "Ilki atylmasa, ot açmarys. Diňe hüjüm edilse jogap bereris" -diýdi Şeýle hem, Eýran bogazda ABŞ gämilerine hüjüm etse, Waşington jogap bermekden çekinmejekdigini aýtdy: "Bizi atan bolsalar, ot açarys we öldüriji netijelilik bilen ederis" ABŞ we Ysraýyl 28-nji fewralda hüjüm edensoň, Eýran Bosfor bogazynyň üsti bilen gatnawy berk çäklendirdi ABŞ Eýran portlaryna gabaw girizýär Bu bolsa nebitiň dünýä derejesinde ýokarlanmagyna sebäp boldy Metbugat ýygnagynyň başynda Rubio Hormuz bogazynda galan gämileriň Eýran re regimeimi tarapyndan "ölmelidigini" aýtdy Bu konflikte gönüden-göni gatnaşmaýan ýurtlaryň diňe bir ýüklerini däl, eýsem raýatlarynyň janyny hem ýitirmek howpunyň bardygyny aýtdy Rubio azyk we suw üpjünçiliginiň azalmagy barada alada bildirip: "Olar bu garakçylygyň kömegi bilen" "Iň azyndan 10 deňizçiniň eýýäm ömrüni ýitirendigini" mälim eden Rubio, käbir ýurtlaryň baýdaklaryny uçýan gämileriň howpsuz geçmegi üçin ABŞ-dan kömek sorandygyny aýtdy Marko Rubio Eýranyň paýhasly karar bermeginiň we "täzeden gurulmagyna, gülläp ösmegine we durnuklylygyna" alyp barýan diplomatik ýoly saýlamagynyň möhümdigini aýtdy "Eýran gepleşik stoluna gelmeli we şertleri kabul etmeli" Rubio: "Otherwiseogsam, izolýasiýa, ykdysady çökgünlik we ahyrky netijede doly ýeňliş bolar" -diýdi. Eýranyň dogry karara geljekdigine umyt bildirdi we "hakykatdanam Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň kararyny barlamaly däl" -diýdi Trump azatlyk taslamasyny 4-nji maýda durmuşa geçirjekdiklerini habar berdi Erkinlik taslamasy, ABŞ-nyň harby-deňiz goragy astynda Hormuz bogazynda galan söwda gämilerini aýyrmak baradaky meýilnamasynyň ady Goranmak ministri Hegseth Pentagonda eden çykyşynda Taslama azatlygynyň "wagtlaýyn" bolandygyny we maksadynyň "bigünä söwda ýüklerini Eýranyň agressiýasyndan goramak" bolandygyny aýtdy Hegseth, "geçelgäniň açykdygyny" we eýranlylary "utandyrýandygyny" görkezýän ABŞ baýdakly iki gäminiň bogazdan geçendigini öňe sürdi Gämi ägirdi Maersk ABŞ-nyň baýdakly söwda gämilerinden biriniň ABŞ-nyň goşuny bilen bilelikde Bosfordan gidendigini tassyklady Eýran administrasiýasy ABŞ-nyň harby gämisiniň nyşana alnandygyny we Birleşen Arap Emirlikleriniň (BAE) tankerini urandygyny habar berdi Beýleki tarapdan, BAE-nyň çägindäki iň uly nebit desgasynyň Eýrana zarba urandygyny mälim etdi. Eýran Bu ösüş Donald Trumpyň ýedi eýranly "tizlik gämisine urlandygyny" aýtdy. Eýran muny ret etdi