90-dan ýokary

Şeýle hem häsiýet mekdebi bolan hünärler bar. Nebit işgärleri diňe şeýle hünärmenler. Bu hünärde adamyň edermenligi, bilimi, islegi we tehniki başarnyklary ýaly synag edilýär. Hazar deňziniň ortasynda, ýel gatylaşyp, tolkun ulalanda, adam hünärmen bolýar ýa-da yza çekilýär. Orta ýok Haliddin Tatliýew bu "orta däl" hünäriň adamy. Onuň durmuş ýoluna seretseň, ony diňe bir adamyň durmuş ýoly hökmünde däl-de, eýsem tutuş bir döwrüň ýyl ýazgysy hökmünde okaýarsyň. 1936-njy ýylda Gazak sebitiniň Dagkasaman obasynda doglan bu meşhur adam onlarça ýyl bäri Azerbaýjanyň nebit pudagynyň iň çylşyrymly, iň jogapkärli, iň howply we şol bir wagtyň özünde iň abraýly pudagynyň öňünde durdy. 1961-nji ýylda Azerbaýjan nebit-himiýa institutyny gutardy. Şol beýik ylym merkezinde önüp-ösen, nebitiň ysy bilen doldurylan her bir inerener, Hazar deňziniň Azerbaýjan üçin nämäni aňladýandygyny duýýar. Halhaş Haliddin Özbegistana işe gidýär. Ol ýerde burawçy hökmünde tejribe alýar we hünäriň agyrysyny başdan geçirýär. Soň bolsa ykbal ony Siriýa taşlaýar. Bu ýurtlar tötänleýin saýlanmady. Nebit pudagy serhetleri bilmeýär we hakyky hünärmenler diňe bir öz topraklarynda däl, eýsem halkara derejesinde hem synagdan geçirilýär we ýetişýär. Haliddin Tatliýew giň dünýä tejribesi bolan hünärmen bolýar 1980-nji ýyllarda alyp barýan işleriniň tapgyry aýratyn bellärliklidir. Bu döwür Hazar deňziniň çuňlugynyň basyp alnan ýyllarydy. Hundredüz metrden gowrak çuňlukda buraw işlerini guramak, deňizdäki buraw desgalaryny ýurda getirmek, işe taýýarlamak ... bular diňe bir tehniki ýerine ýetiriş däl, eýsem çylşyrymly önümçilik proseslerini dolandyrmakdy Garaşsyzlyk döwri we "Asyryň şertnamasy" ... Bu etapda tehniki bilimler, strategiki pikirleniş, halkara hyzmatdaşlygy we karar bermek jogapkärçiligi bilen birlikde birinji orunda durýar. Daşary ýurt kompaniýalary bilen gözleg we buraw işlerini meýilleşdirmek, taslamalary tassyklamak diňe bir in engineeringenerçilik däl, eýsem senagat diplomatiýasydy Şol bir wagtyň özünde jenap Haliddin ylmy pikirlenmäni önümçilige getirýän nebit işgärleriniň-alymlaryndan biridir. Ylmy eserleri, patentleri we amaly netijeleri bu ady hünäriň taryhynda baş harplar bilen ýazypdyr. Nebitçiler hakda aýdylanda kynçylyk, töwekgelçilik we gahrymançylyk ýaly stereotipli sözler aýdylýar. Jenap Haliddin bu sözleri durmuşda anyk mazmun bilen dolduran adam Ogly Röwşan meniň dostum. Bu waka bilen Halidiň mugallymy bilen hem duşuşdym. Ony ilkinji gezek görenimde, iň köp ünsümi çeken zat, onuň ýönekeýligi, kiçigöwünliligi we tutanýerliligi. "Deňziň düýbünde işleýän adamlar adatça gury ýerde dymýarlar" diýip pikir etdim ... Mugallym Haliddiniň maşgalasynda aýdyňlyk bar - üznüksizlik. Onuň durmuşy diňe bir burawlanan guýularyň we gurlan platformalaryň taryhy bolman, eýsem ullakan tejribe howdany, möhüm mekdepdir. Bu mekdebiň ilkinji yzarlaýanlaryndan biri onuň ogly. Röwşan kakasynyň alyp barýan ýoluny-da saýlady, şol otaglarda leksiýalary diňledi, şol bir barlaghanalarda synag geçirdi we şol bir in engineeringenerçilik pikiri bilen döredildi. Bu tötänlik däl, içerden wepalylygyň netijesidir. Azerbaýjan nebit we himiýa instituty bu maşgala we ýokary okuw mekdebi üçin başlangyç nokat. Bu ýerde emele gelen pikir, jogapkärçilik duýgusy we hünäre bolan garaýyş bu maşgalanyň esasyny düzýän gymmatlyklardyr. Jenap Haliddin bu ruhy ýaşady we Röwşan ony dowam etdirýär. Indi bu setiriň üçünji tolkuny görünýär Halid henizem bu ýoluň başynda. Şeýle hem uly umyt, däp-dessur we jogapkärçiligiň göterijisidir. Arzuwym, atasy ýaly, Hazar deňziniň gödekliginden çekinmezligi, kakasynyň ýoluny gaýtalamazlygy, hasam öňe gitmegi. Sebäbi her täze nesil diňe bir dowam etmeli däl, eýsem giňelmeli we geljekki perspektiwalara alyp barmaly Bu maşgalada nebit diňe ýerden alynýan baýlyk däl. Tatliýewler üçin nebit zähmetiň, bilim alyşmagyň, wepalylygyň we hünär mertebesiniň nyşanydyr Bir gün ýaş inerener Hazar deňziniň ortasyndaky täze platformada durup, familiýasy Tatliýew bolsa, biz geň galmaly däldiris. Sebäbi bu sagdyn binýadyň dowamy bolar. Bu eýýäm bir hakykaty görkezýär: bu maşgalada hünär saýlanok, ýaşaýar. 2026-njy ýylyň 3-nji maýynda görnükli nebitçi 90 ýaşady. 90 ýyllyk ýubileýine seredenimde, ony diňe bir ýubileý hökmünde däl, eýsem geologiki gatlak, bir gatlak hökmünde görýärin. Mugallym Haliddiniň durmuşy nebit guýusyna meňzeýär: gatlak boýunça gatlak, gatlak boýunça gatlak, has çuňlukdan we olaryň hemmesinde aýratyn başarnyk we tejribe Mugallym Haliddine arzuw edýärin: ömrüniň indiki ýyllaryny buraw tertibinde däl-de, ekspluatasiýa re iniminde geçsin; - ýagny has köp miwe bermeli we az energiýa talap etmeli; - saglygynyň "basyşy" hemişe kadaly bolmaly, hiç bir "çüwdürim" garaşylmadyk ýagdaýda ýerine ýetirmeli däl; - ýadyndaky "guýular" hiç haçan guramaly däldir, tersine, täze nesiller üçin arassa we baý "maglumat çykarmagy" üpjün etmeli; - töweregindäki ýaş inersenerler tejribelerini "aýlamaly" däl-de, dogry ýol bilen size goşulmaly; - durmuşyňyzda "heläkçilik duralgalary" bolmaly däl, diňe meýilleşdirilen we amatly arakesmeler Iň uly arzuwlarymyň biri, jenap Haliddin 100 ýaşyny belläninde, "ätiýaçlyk baha bermek" bilen meşgullanýandygyny aýdalyň, diňe bu gezek nebit hakda däl-de, adamlar hakda. Sebäbi Haliddin Tatliýew ýaly adamlar muny subut etdiler: Nebit gutaryp biler, ýöne hünär ussatlygy, adamkärçilik, Watan söýgüsi - ýok. 90 ýaşyňyz gutly bolsun, Beýik Nefçi!