4-nji iýun: Çaknyşyk, ekspluatasiýa we äsgermezlik kölegesinde çagalar - “Kıbrıs” gazet - Kıbrıs habarlary, TRNC soňky minut we gün tertibi habarlary

4-nji iýunda, Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan 1982-nji ýylda kabul edilen "Günäkär däl çagalaryň halkara güni" taryhy taýdan Liwan söweşi wagtynda hüjümlerden ejir çeken palestinaly we liwanly çagalaryň agyr ynsanperwer weýrançylygyna esaslanýar. BMG-nyň sözleri bilen aýdanyňda, 4-nji iýunda dünýäniň dürli künjeklerinde fiziki, akyl we emosional zorluga sezewar bolan çagalaryň derdini görmek bolýar. Şeýle-de bolsa, häzirki wagtda çagalaryň janyna howp salýan meseläniň diňe gyzgyn söweşler däldigini bilýäris. Hawa, uruş sebitlerinde çagalar bomba, açlyk, mejbury migrasiýa, hassahana we mekdebi weýran etmek we ynsanperwer kömeginiň päsgelçilikleriniň göni pidasy bolmagyny dowam etdirýärler. “Çagalary halas et” 2025 hasabatyna görä, 2024-nji ýyl çagalara garşy çynlakaý hukuk bozulmalary boýunça yzly-yzyna üçünji ýyl iň erbet ýyl boldy. 41,763 çynlakaý düzgün bozma barlandy we dünýädäki bäş çagadan birden köpüsi konfliktiň täsirinde ýaşaýar. Waröne uruşmaýan ýurtlarda-da çagalar zorlugyň beýleki görnüşlerine: garyplyk, äsgermezlik, sütem, bilimiň ýoklugy, howpsyzlyk, çaga zähmeti, guramaçylykly jenaýat ulgamlary we jezasyzlyk medeniýeti terk edilýär Ümsüm söweş: Garyplyk, äsgermezlik we halkara hukugy Şol sebäpli 4-nji iýuny diňe uruş zolaklaryndaky çagalaryň üsti bilen okamak doly bolmaz. Bu gün, şeýle hem, sosial döwletiň çaga öňündäki jogapkärçiligini we partiýa döwletlerine BMG-nyň Çaga hukuklary konwensiýasy tarapyndan ýüklenen agyr we öňe sürülmedik borçlary ýada salýan gün hökmünde garalmalydyr. Sebäbi çaganyň hukugy diňe bir ýaşamak hukugy däl. Konwensiýada görkezilişi ýaly çaga; Her kimiň howpsuz gaçybatalga, bilim, saglyk, iýmitlenmek, goramak, oýnamak, ösüş we abraýly geljege hukugy bar. Çaganyň hukuklary baradaky konwensiýanyň merkezinde ýerleşýän "Çaganyň iň gowy gyzyklanmasy" ýörelgesi, ähli hukuk we dolandyryş kararlarynda esas hökmünde kabul edilmeli esasy ölçegdir. Çaga öýde aç bolsa, mekdepde goralmasa, köçedäki garakçylaryň nyşany bolsa, işleýär, ýöne agyr işe mejbur edilse, zorluk sebäpli dymýar, ol ýerde görünýän gyzgyn uruş bolup bilmez; Emma çaga üçin hukuklaryň çynlakaý bozulmagy bar. Hukuklaryň bozulmagy üçin şuňa meňzeş esas, bilim, hünär gazanmak ýa-da maşgala goşant goşmak ýaly sebäplere görä çaga zähmeti kadalaşdyrylan her bir ýagdaýda ýüze çykýar. Çagany mekdepde, oýnamaly we howpsuz sosial gurşawda bolmaly wagty kyn iş şertlerine iteklemek diňe bir ykdysady garyplygy däl, eýsem çagany goramak ulgamyndaky gurluş gowşaklygyny görkezýär Global çüýremek we jogapkärçilik Jeffri Epşteýn faýllary we bütin dünýäde uly täsir galdyran Ghislaine Makswell kazyýet işi çagalara zulum etmegiň diňe şahsy ýoýulmalar bilen çäklenmeýändigini görkezýär; güýç, pul, ýagdaý we gatnaşyk torlarynyň käbir ýagdaýlarda hyýanatçylykly ýyllaryň dowamynda görünmeýän edip biljekdigini görkezdi. Makswelliň jynsy taýdan ekspluatasiýa we çagalary satmakda aýyplanmagy bu sebitiň dünýä derejesinde jogapkärçilik çekjekdigini görkezdi. Bu ýerdäki sapak düşnüklidir: Çagalary goramaýan ulgamlar köplenç güýçlileri goraýan ulgamlara öwrülýärler Kipr türk jemgyýetiniň taryhy ýatlamasy: Bu global surata seredenimizde, Demirgazyk Kipr Türkiýe Respublikasy hökmünde häzirki wagtda örän bagtly bir ýerdedigimizi aýtmak gerek. Häzirki wagtda Kipr türk çagalary göni söweşiň weýrançylykly täsirlerinden uzakda howpsuz ýerde ulalýarlar. Şeýle-de bolsa, bu tötänlik däl; Geçmişde tölenen agyr bahalaryň netijesidir. Sosial ýadymyz, gapma-garşylyklaryň çagalaryň kalbynda we bedeninde galdyrýan yzlaryny gaty gowy bilýär. Kiprli türk çagalary Migrasiýa ýollarynda, çadyrlarda we petiklenen anklawlarda, häzirki wagtda Gazadaky we beýleki söweş geografiýalarynda çagalaryň başdan geçiren gorkularyny, mahrumlyklaryny we şikeslerini hut özi başdan geçirdi. Geçmişdäki bu görgüler, çagalaryň howpsuzlygynyň näderejede gowşakdygyny we parahatçylygyň nähili möhümdigini hemişe ýada salmalydyr Netije: Döwlet, jemgyýet we kanun nirede? Netijede, 4-nji iýunda diňe bir uruş çagalaryny däl, eýsem goralmadyk ähli çagalary ýada salmaly. Bomba astynda ölen çaga, senagat meýdançasynda işleýärkä ömrüni ýitiren çaga, kemsidilen we dymýan çaga hemmämizi şol bir sorag bermäge mejbur edýär: BMG, halkara jemgyýetçiligi we kanun nirede? Çagalary diňe ölenlerinde, kemsidilende ýa-da jenaýat işine çekilenlerinde gürleşmegi dowam etdirýän bolsalar, Şeýle etsek, hiç hili çözgüt hakyky bolmaz. Sosial gorag we gözegçilik mehanizmleriniň "wakadan soňky gynanç" çemeleşmesinden aýrylmagy we öňüni alyş gurluşyna öwrülmegi möhümdir. Jemgyýetiň ösüşi iň uly binalary, iň çalt tehnologiýa ýa-da iň ýokary ösüş görkezijileri bilen ölçelmeýär. Jemgyýetiň hakyky derejesi, çagalaryny näderejede gorap biljekdigi bilen ölçelýär. Çagalaryny gorap bilmeýän ýurt diňe bir häzirki ýagdaýyny däl, geljegini hem ýitirýär. Çaganyň howpsuzlygy, döwletiň rehimine galmak üçin bereket däl; Hukuk tertibiniň, jemgyýetçilik ýagdaýynyň we adamzadyň yzyna gaýtaryp bolmajak borjy