"21-nji maýda iki möhüm taryhy many bar"

Bir tarapdan, 21-nji maý Bütindünýä gepleşik we ösüş üçin medeni dürlüligiň güni hökmünde bellenilýär. Beýleki tarapdan, 21-nji maý, adamzat taryhynyň iň aýylganç sahypalarynyň biri bolan Beýik Çerkez gyrgynçylygyny we sürgüni ýatlamak güni. Edebiýatşynas we redaktor Seýfeddin Huseýnliniň ýolbaşçylygyndaky "Medeni we etnik dürlülik merkezi" jemgyýetçilik birleşigi bu gün barada beýannama berdi 525.az maglumatlaryna görä, iki möhüm we taryhy manysy bolan 21-nji maýda senenamadaky adaty günleriň biri hökmünde garalyp bilinmejekdigi aýdylýar. Sebäbi bir tarapdan, adamzadyň dürlüligini bellän Dialog we Ösüş üçin Bütindünýä medeni dürlüligi güni hökmünde bellenilýär. Beýleki tarapdan, 21-nji maý taryhdaky iň aýylganç sahypalaryň biri bolan Beýik Çerkez gyrgynçylygy we sürgün bilen gara "ähmiýete" eýe boldy MEMM-iň beýanynda medeni dürlüligiň diňe dürli dilleri, däp-dessurlary, aýdym-sazlary, tanslary we beýleki medeni elementleri aňlatmaýandygyny, adamyň dünýä düşünişiniň nusgasy bilen gönüden-göni baglanyşykly düşünjedigi aýdylýar. Iman, dil, däp-dessurlar we medeniýetler bilelikde ýaşaýan we erkin dem alýan dünýä biziň her birimiziň umumy arzuwymyza öwrülmelidir. " Şol bir senenama sahypasynyň bizi 1864-nji ýylyň 21-nji maýyna - Kawkazyň gadymy halky bolan Çerkezleriň watanyndan aýrylan we çar Russiýasy köpçülikleýin gyrgynçylyga we sürgüne sezewar edilen garaňky güne eltýändigi nygtalýar: "Şol ganly we pajygaly wakalaryň soňunda, 1864-nji ýylyň 21-nji maýynda sirkler, watanlar ýitdi. Notok. Tutuş nesli, geljegi we iň erbet tarapy, taryhynyň uly bölegini Gara deňziň sowuk suwlarynda ýitirdiler, sebäbi bu umumy wy consciencedan, kalbyňyza şikes. Medeniýeti ýok etmek synanyşygy, Bütindünýä medeni dürlülik günündäki ähli gymmatlyklara diýseň agyr degýär Bu iki düşünjäniň bir günde duşuşmagy hemmämize örän möhüm bir sapagy ýada salmalydyr: medeni dürlüligiň gözelligi barada aýdanymyzda, şol dürlüligi gorap saklamak üçin nähili gurban edilendigini ýatdan çykarmaly däldiris! "Çerkez halkynyň görgülerini ýatlamak, henizem şahsyýetini we dilini goramaga synanyşýan her bir topara hormat goýmagyň nähili möhümdigini görkezýär." MEMM-iň beýanynda azerbaýjan halkynyň wagtal-wagtal şuňa meňzeş betbagtçylyklary başdan geçirýändigi aýratyn bellendi. Iň esasy zat, soňky iki asyryň dowamynda ruslaryň basyp alyşy, sütem we zulum döwründe köp sanly kynçylyklary başdan geçirdik we şol bir seriýanyň şowsuz dowamy bolan basyşlar we repressiýalar wagtal-wagtal gaýtalanýar Bularyň hemmesi sebäpli 21-nji maý ýüregimizde geçmişiň derdini duýmak, şu güne duýgur garaýyş we geljege seresaplylyk bilen garamak güni: “Medeniýet we etnik dürlüligiň merkezi” jemgyýetçilik bileleşigi hökmünde 21-nji maýyň manysyna we ähmiýetine dogry baha bermäge synanyşýarys, ýitenleri we göçürilenleri ýada salýarys! Tapawutlar ýigrenç çeşmesi däl-de, baýlygyň çeşmesi bolan, hiç bir milletiň ýok edilmeýän ýa-da ezilmeýän adalatly we asuda dünýä arzuw edýäris! "