12-nji kazyýet bukjasynyň jikme-jiklikleri yglan edildi: Kämillik ýaşyna ýetmediklere berlen jezalar köpelýär, ene-atanyň äsgermezligi üçin has berk jezalar bar, paketde LGBTI + düzgüni hem bar | T24

Adalat ministrligi tarapyndan taýýarlanan 12-nji kazyýet bukjasynyň jikme-jiklikleri mälim edildi. Aýry-aýry 19 kanunyň üýtgedilmegini göz öňünde tutýan 59 maddalyk kanun taslamasy jenaýatyň içine çekilen çagalar, Ibanyň pidalary, täze sanksiýalar we metbugat ýaýlymlaryna çäklendirmeler, sosial mediýada şahsyýeti barlamak borjy, LGBTI + şahsyýetler, maşgala we aýrylyşmak kanunlaryny öz içine alýar. Taslama laýyklykda, çagalar tarapyndan edilen jenaýatlar üçin jezalar köpeldilse-de, ene-atanyň geleňsizligi sebäpli adam öldürmek we agyr hüjüm etmek ýaly agyr jenaýatlar eden halatynda ene-atalara beriljek jezalaryň hem artdyrylmagy göz öňünde tutulýar. Iban ulanmak arkaly edilen jenaýat "ökde galplyk" çäginden aýrylýar we aýratyn jenaýat bolýar. Şahsyýetini barlamak usuly bilen sosial media platformalaryna girmegi hökmany edýän taslamada jyns üýtgemeginiň ýaş çäkleri 18-den 25-e çenli ýokarlanýar we durmuşa çykmazlyk şertine çaga dogurmazlyk şerti goşulýar Uzak wagt bäri ýurduň gün tertibinde durýan 12-nji Kazyýet bukjasynyň jikme-jiklikleri peýda boldy. Paketde amnistiýa hökmünde kesgitlenip bilinjek ýerine ýetiriş düzgüni ýokdy. Beýleki tarapdan, möhüm düzgünleri öz içine alýan taslama jenaýat işine çekilen çagalar üçin möhüm üýtgeşmeleri öz içine alýar. Türkiýäniň Jenaýat kodeksine (TCK) görä, ömürlik agyr türme tussaglygyny talap edýän jenaýatlarda 12-15 ýaş aralygyndaky çagalar üçin iň ýokary jeza çägi 15 ýyldan 18 ýyla çenli ýokarlanýar, ömürlik türme tussaglygynyň ýerine 9-11 ýyl aralygynda berlen iň ýokary jeza çägi 10-12 ýyla, möhletli türme tussaglygy üçin bolsa azaldylandan soň iň ýokary çäk 7 ýyldan 9 ýyla çenli ýokarlanýar. 27 ýyla çenli köpeltmek meýilleşdirilse-de, jerimeleri azaltmak derejesi azalýar. Bu ýaş toparynda ömürlik türme tussaglygynyň ýerine 12-15 ýyl azatlykdan mahrum etmegiň iň ýokary çägini 15-18 ýyla çenli ýokarlandyrmak we azaldylandan soň 12 ýyldan 15 ýyla çenli azatlykdan mahrum etmek möhleti artdyrmak meýilleşdirilýär. Taslama, şeýle hem, bilkastlaýyn adam öldürmek we agyr ýaralanmak ýaly agyr jenaýatlarda kazylaryň 15-18 ýaş aralygyndaky çagalara jeza çäresini azaltmazlyk hukugyny giňeldýär. Bu edaranyň "niýetiň esasynda günäkärligiň agyrlygy, jenaýatyň edilişi, sebäpleri we öňki jenaýat ýazgylary" ýaly kriteriýalara bagly boljakdygy aýdylýar Taslamada kämillik ýaşyna ýetmedikleriň jezalandyryş düzgünindäki üýtgeşmeler hem göz öňünde tutulýar. Şoňa görä-de, höküm ýapyk kämillik ýaşyna ýetmedikleriň jezalandyryş edaralarynda ýerine ýetiriler we özüni alyp barşy bilen bilim edaralaryna geçirmek mümkin bolar. Şeýle-de bolsa, şertli goýberiş hasaplamasynda düýpli üýtgeşme girizildi we agyr jenaýatlar bolan ýagdaýynda 15 ýaşa ýetmedikler üçin türmelerde geçirilen "1 gün 2 gün hasaplanýar" düzgüni ýatyryldy we 1 gün 1 gün hasaplandy 14 ýaşly bir oglan Kahramanmaraşda polisiýa başlygy bolan kakasyna degişli ýaraglary alyp, mekdepde gyrgynçylyk edensoň, çagalara degişli çynlakaý hadysalarda maşgalalaryň jogapkärçiligi hem taslama goşuldy. Taslama, Türkiýäniň Jenaýat kodeksiniň 233-nji maddasynda göz öňünde tutulan "maşgala kanunlaryndan gelip çykýan borçlary bozmak" jenaýatynyň jezasyny ýokarlandyrmagy göz öňünde tutýar. Şoňa laýyklykda aşaky çäk 1 aýdan 3 aýa, iň ýokary çäk bolsa 1 ýyldan 2 ýyla çenli ýokarlandyrylýar. Göwreli är-aýalyň garşysyna edilen bolsa, jeza 6 aýdan 2 ýyla çenli ýokarlandyrylýar. Çagalaryň howpsuzlygyna çynlakaý howp salýan ýagdaýlarda jeza 1 ýyldan 3 ýyla çenli ýokarlandyrylýar Mundan başga-da, çaga ene-atasynyň geleňsizligi sebäpli adam öldürmek we agyr hüjüm etmek ýaly agyr jenaýatlary eden bolsa, jeza köpeldilýär we bu ýagdaýlarda şikaýat talaplarynyň talap edilmeýändigi aýdylýar. Meýilnamanyň taslamasynda seresapsyzlyk bilen başga biriniň ýaragyny ulanmagyna rugsat beren adama 3 ýyl azatlykdan mahrum etmek meýilleşdirilýär we ýaragyň çaga tarapyndan ele salynmagy bilen baglanyşykly jezanyň hem artdyrylmagy meýilleşdirilýär. Mundan başga-da, Maşgala we durmuş hyzmatlary ministrligine we Milli bilim ministrligine çaga garşy gozgalan islendik kazyýet işi barada habar bermek hökmany bolýar Taslama, Instagram, X, TikTok we YouTube ýaly sosial media platformalarynda täze borçnamalary ýükleýär. Türkiýedäki ulanyjylary üçin şahsyýeti barlamak ulgamyny döretmegi platformalaryň hökmany edýän taslamasynda bu kontekstde alnan esasy ulanyjy maglumatlarynyň Maglumat tehnologiýalary we aragatnaşyk edarasyna (BTK) habar berilmegi göz öňünde tutulýar. Ulgamy gurmak üçin platformalara 9 aýlyk geçiş döwri berilýär. Taslama, şeýle hem katalog jenaýatlarynyň çäginde geçirilen derňewlerde we kazyýet işlerinde sosial media hasaplary baradaky ulanyjy maglumatlaryny kazyýet edaralary bilen paýlaşmagy hökmany edýär. Bloklanan mazmuna ýa-da ulanyjynyň anonimligine girmäge rugsat bermek Hyzmatlary hödürleýän VPN hyzmatlary, şeýle hem 5651-nji Kanunyň çägine girizilmegi meýilleşdirilýär. Düzgünnamada kazyýetiň kararyny ýerine ýetirmeýän sosial media platformalary üçin giň zolakly sanksiýalar hem bar Taslamada ýene bir bellemeli at, halka Iban pidasy hökmünde bilinýän, bank hasaplaryny aýratyn jenaýat hökmünde ulanmaga rugsat berýän adamlara garşy düzgünnamanyň kesgitlemesi bolar. Şoňa laýyklykda Ibany ulanmak bilen edilen jenaýat "ökde galplyk" çäginden aýrylar we aýratyn jenaýat bolar we 3 ýyla çenli azatlykdan mahrum ediler. Şeýle-de bolsa, kezzapçylyk jenaýatyna gatnaşygy ýüze çykarylsa, jenaýatçy bu jenaýat üçin aýratyn jezalandyrylar LGBTI + adamlar bilen baglanyşykly düzgün, reaksiýadan soň 11-nji kazyýet bukjasyndan aýryldy, bu gezek "maşgala kanunlaryna degişli düzgünler" ady bilen. LGBTI + şahsyýetler üçin jyns üýtgemegini kynlaşdyrýan möhüm üýtgeşmeleri öz içine alýan taslama laýyklykda, jyns üýtgemegi baradaky arzalaryň ýaş çäkleri 18-25 ýaş aralygynda ýokarlanýar we durmuşa çykmazlyk şertine çagaly bolmazlyk şerti goşulýar. Lukmançylyk geňeşiniň jyns üýtgemegi baradaky hasabatlarynyň diňe Saglygy goraýyş ministrligi tarapyndan kesgitlenen doly okuw we gözleg hassahanalaryndan alynmagy meýilleşdirilýär we bu amal azyndan üç aý aralykda geçiriljek dört aýratyn baha bermegiň netijesinde tamamlanar. Hasabat, şeýle hem adamyň köpelmäge hemişelik ukypsyzdygyny ýa-da ýokdugyny kesgitlemek üçin lukmançylyk taýdan baha bermegi tabşyrýar Taslamada, kanuny talaplara ters gelýän jyns taýdan gaýtadan bellemek üçin lukmançylyk çäreleri aýratyn jenaýat hökmünde düzgünleşdirilýär. Bu nukdaýnazardan goşulyşýanlary 3-7 ýyl azatlykdan mahrum etmek we kazyýet jerimesi, bu işe rugsat berenler 1-3 ýyl azatlykdan mahrum etmek jezasyna höküm edilýär. Bu hereketler çagalar ýa-da rugsatsyz adamlar tarapyndan edilen bolsa, jezalar artdyrylar. Beýleki tarapdan, aýdymçy Murat Öwüç tussag edilenden soň jedelli bolan "biabraý hereketler" jenaýatynyň jezasy 6 aýdan 3 ýyla çenli ýokarlandyrylýar. Taslama, şeýle hem, "umumy ahlaga ters" hasaplanýan biologiki jynsdan ters hereketleri köpçülige görkezmegi, höweslendirmegi ýa-da öwmegi jenaýat jogapkärçiligine çekýär. Şeýle hem bir jynsdaky adamlar bilen nikalaşmak ýa-da nikalaşmak dabaralaryny geçirmek jenaýat hasaplanýar we bu hereketler 1 ýyl 6 aýdan 4 ýyla çenli azatlykdan mahrum edilip bilner Taslama aýrylyşmak we maşgala kanunlary bilen baglanyşykly köp üýtgetmeleri hem öz içine alýar. Aýrylyşmak proseslerini çaltlaşdyrmagy we aliment arzalaryny wagtlaýyn ýerine ýetirmegi maksat edinýän bu düzgüne görä, aýrylyşan adamlar kazyýetiň zerurlygy bolmazdan, gaýtadan nikalaşmak üçin resmi saglyk edarasynyň hasabaty bilen nika işgärine ýüz tutup bilerler. Aýrylyşmak barada karar bermäge mümkinçilik berýän düzgüne görä, är-aýalyň biri aýrylyşmagy haýyş etse, iň azyndan bir ýyl dowam eden nika meselesinde çynlakaý kemçilik talap etmezden, taraplaryň aýrylyşmagy barada ylalaşsa-da, aliment, hossarlyk we emläk bölünişi ýaly goşmaça meseleler barada ylalaşyp bilmese, aýrylyşmak barada karar bermäge mümkinçilik berýän; Bu meseleleriň kazyýet işi aýratyn dowam etdiriler. Ther-aýalyň biri kazyýete ýüz tutmazdan ozal azyndan bir ýyl aýry ýaşandyklaryny subut etse, aýrylyşmak barada karar kabul edilip bilner Aliment, saklamak we emläk bölünişi ýaly ikinji derejeli meseleleriň uzaldylan halatynda aýratyn faýllarda çözülmegi göz öňünde tutulýar. Garyplyk alimenti bolan halatynda, nikanyň dowamlylygyna baglylykda dowamlylygy täzeden düzülýär. Şoňa laýyklykda aliment möhleti, iň azyndan 5 ýyl nikalaşan senesi bilen aýrylyşmak kazyýetiniň berlen senesiniň arasyndaky döwrüň ýarysy hökmünde hasaplanar Şeýle-de bolsa, aliment töleýji saglyk ýagdaýy, işlemezligi ýa-da garrylygy sebäpli yzygiderli girdeji gazanyp bilmese, aliment has uzak wagtlap tölenip bilner. Bu ýagdaýda haýyş, görkezilen möhlet gutarandan soň iň soňunda bir ýylyň dowamynda berilmelidir. Taslama şeýle hem düzgünleriň dowam edýän ýagdaýlarda ulanyljakdygyny we gutarnykly kararlar kabul edilen halatynda alimentiň ýene bir ýyl tölenjekdigini göz öňünde tutýar Taslama, şeýle hem köpçülikleýin habar beriş serişdelerine we teleýaýlym ýaýlymlaryna girizilen täze gadaganlyklary we sanksiýalary öz içine alýar. Şoňa görä-de, ýaýlym hyzmatlarynyň jenaýaty, ýarag ulanmagy we bikanun wirtual jedelleri höweslendirmeli däldigi hökmany bolsa-da, kazyýet derňewi ýa-da kazyýet işi bilen baglanyşykly wakalaryň umumy ahlagy bozýan görnüşde, esasanam maşgala bitewiligine ýa-da çagalaryň beden, akyl we ahlak taýdan ösmegine zyýan ýetirip bilmejekdigi düzgünleşdirilýär. Bu düzgünlere degişlidir Düzgün bozulan aýyndan öňki aýyň umumy täjirçilik aragatnaşyk girdejisiniň 2 göteriminden 5 göterimine çenli administratiw jerime salmak, düzgün bozýan hereket edýän metbugat guramalaryna, düzgün bozulan programmalaryň ýaýlymyny 5 esse togtatmak we talap edilýän ýaýlym platformalarynda katalogdan degişli mazmuny aýyrmak mümkindir. Taslama laýyklykda, katalogdan aýrylmagy karar edilen media hyzmatyny üpjün ediji, kararyň talaplaryna ters gelýän sanksiýa karary habarnamasyna garamazdan ýaýlymyny dowam etdirse, ýaýlym ygtyýarnamasy ýatyrylar Gutapjyklar, web sahypasyndan iberilen we ulanyjynyň brauzerinde ulanyjynyň web brauzeri tarapyndan ulanyjynyň kompýuterinde saklanýan ownuk böleklerdir. Brauzeriňiz her habary gutapjyk diýilýän kiçijik faýlda saklaýar. Serwerden başga bir sahypa haýyş edeniňizde, brauzeriňiz gutapjygy serwere iberýär. Gutapjyklar, web sahypalary üçin maglumatlary ýatda saklamak ýa-da ulanyjylaryň brauzer işjeňligini ýazdyrmak üçin ygtybarly mehanizm hökmünde döredildi Bu gutapjyklar web sahypasynyň işlemegi üçin zerurdyr we ulgamlarymyzda öçürilip bilinmez. Bular, adatça, diňe amallaryňyzy gaýtadan işlemek üçin döredilýär. Bu amallar, gizlinlik islegleriňizi düzmek, hasabyňyza girmek ýa-da anketany doldurmak ýaly hyzmat islegleriňizi öz içine alýar. Bu gutapjyklar barada blokirlemek ýa-da duýduryş bermek üçin brauzeriňizi sazlap bilersiňiz, emma şeýle etseňiz sahypanyň käbir bölekleri işlemän biler Bu gutapjyklar, sahypamyzyň işleýşini ölçäp we gowulandyryp biler ýaly, sahypa girýänleriň we traffik çeşmeleriniň sanyny sanamaga mümkinçilik berýär. Haýsy sahypalara iň az girilýändigini we girýänleriň sahypa nädip girýändigini öwrenmäge kömek edýär. Bu gutapjyklar tarapyndan toplanan ähli maglumatlar jemlenendir we şonuň üçin anonimdir. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, sahypamyza haçan gireniňizi bilmeris Bu gutapjyklar, wideo we göni söhbetdeşlik ýaly ösen işlemegi we şahsylaşdyrmagy hödürlemäge mümkinçilik berýär. Bular biziň ýa-da sahypalarymyzda ulanýan hyzmatlarymyzy üçünji tarap üpjün edijiler tarapyndan kesgitlenip bilner. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu funksiýalaryň hemmesi ýa-da käbiri dogry işlemän biler Bu gutapjyklar, mahabat hyzmatdaşlarymyz tarapyndan sahypamyzda goýuldy. Bular degişli kompaniýalar tarapyndan gyzyklanma profiliňizi döretmek we beýleki sahypalarda degişli mahabaty görkezmek üçin ulanylyp bilner. Brauzeriňizi we enjamyňyzy özboluşly kesgitlemek arkaly işleýärler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, dürli saýtlarda şahsylaşdyrylan mahabat tejribesini hödürläp bilmeris Bellik: Kukiler syýasatyna garamazdan mahabatlar görkezilýär Bu gutapjyklar, mazmunymyzy dostlaryňyz we toruňyz bilen paýlaşmak üçin sahypamyzda ýerleşdirilen dürli sosial media hyzmatlary tarapyndan gurnalýar. Beýleki sahypalary ulananyňyzda we gyzyklanma profiliňizi döredeniňizde brauzeriňizi yzarlap bilerler. Bu, girýän beýleki sahypalaryňyzdaky mazmuna we habarlara täsir edip biler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu paýlaşma gurallaryny ulanyp ýa-da görüp bilmersiňiz