Казакстан чет элдик авиациялык күйүүчү майга көз карандыбы: Энергетика министрлиги жеткирүүнүн үзгүлтүккө учурашы тобокелдигине баа берди

Жакынкы Чыгышта күчөгөн кагылышуу маалында Ормуз кысыгы аркылуу мунай жеткирүү үзгүлтүккө учураган учурда бир катар чет элдик авиакомпаниялар каттамдарды кыскартып, күйүүчү майды үнөмдөө чараларын көрө башташты. Мындай шарттарда Казакстан жарандык авиациянын авиациялык отунга болгон муктаждыгын кантип камсыздап жатканын билүү үчүн «Казинформ» агенттигинин редакциясы Энергетика министрлигине суроо-талап жөнөткөн Буга жооп катары ведомство ата мекендик мунайды кайра иштетүүчү заводдор жыл сайын 750 миң тоннага жакын авиациялык күйүүчү май өндүрөрүн, бул ички рыноктун керектөөсүн жабат деп билдирди Өндүрүштүн эң чоң көлөмүн Чымкент мунай иштетүүчү заводу камсыздайт – жылына 315 миң тонна Атырау мунай иштетүүчү заводу 215 миң тонна, Павлодар мунай химиялык комбинаты 220 миң тонна өндүрөт Энергетика министрлиги өндүрүш көлөмү рыноктун бензинге жана дизелдик отунга болгон суроо-талабына жараша өзгөрүшү мүмкүн экенин белгиледи — Авиациялык отундун өндүрүшү ошондой эле социалдык маанилүү жана калктын, айыл чарба продукциясын өндүрүүчүлөрдүн, жүргүнчүлөрдү ташуучу автобустар менен поезддердин, азык-түлүк, эгин, курулуш материалдарын ташуучу жүк ташуучу поезддердин жана башкалардын АИ-92+ бензинине жана дизелдик отунга болгон муктаждыгына жараша жөнгө салынышы мүмкүн. Автобензин, авиациялык отун жана дизель майы тиешелүү мунай фракциялары болуп саналат, демек, фракциялардын биринин өндүрүшүнүн көбөйүшү башка мунай фракциясынын өндүрүшүн азайтат, деп айтылат Энергетика министрлигинин жообунда Жалпысынан 2026-жылы авиациялык күйүүчү майга болгон жалпы керектөө 1,2 миллион тоннаны түзөт деп айтылат Жарандык авиация комитетинин маалыматында. Анын ичинен 680 миң тоннага жакыны ички рынокко туура келсе, дагы 520 миң тоннасы транзиттик жана жүктөрдү аба ташууларын тейлөөгө керектелет Казакстандын мунайды кайра иштетүүчү заводдору ата мекендик жарандык авиациянын керектөөлөрүн толугу менен канааттандыргандыктан, кошумча импорт негизинен Астана жана Алматы аэропорттору аркылуу эл аралык транзит үчүн талап кылынат Жалпысынан авиациялык күйүүчү май төрт жактан – Орусия, Беларусь, Кытай жана Түркмөнстандан ташылып келет — Жыл сайын Казакстан Республикасынын Өкмөтү менен Россия Федерациясынын Өкмөтүнүн ортосундагы соода-экономикалык кызматташуу жөнүндө макулдашуунун алкагында 300 миң тонна өлчөмүндө авиа күйүүчү майдын импортун караган Индикативдик баланска кол коюлат. Керек болсо бул көлөм 500 миң тоннага чейин көбөйтүлүшү мүмкүн, деп билдирди ведомство Энергетика министрлигинин маалыматы боюнча, 2025-жылдын декабрынан бери Алматы аэропортунун жанындагы жеке терминалга Кытайдан 1230 тонна Jet-3 авиа күйүүчү май жеткирилген Энергетика министрлиги Евразия экономикалык комиссиясы тарабынан жактырылган авиациялык күйүүчү майларды ташып келүүдө КНСти алып салуу жана аны үчүнчү өлкөлөрдөн ташып келүүдө нөлдүк бажы алымдарын жеткирүү үчүн кошумча стимул болгонун белгиледи Жакынкы Чыгыштагы кырдаалга байланыштуу энергетикалык кризистин шартында Lufthansa 2026-жылдын июнь жана октябрына чейин 20 миңге жакын каттамдарды жокко чыгарууну пландап жатканы мурда кабарланган