Санкт-Петербург форуму Өзбекстанга кандай мүмкүнчүлүктөрдү берет?

Дүйнөлүк рыноктордо атаандаштыктын күчөшүнүн жана геосаясий чыңалуулардын тереңдешинин фонунда тышкы экономикалык байланыштарды диверсификациялоо жана кызматташуунун жаңы формаларын издөө стратегиялык зарылдыкка айланууда Макроэкономика жана региондук изилдөөлөр институтунун профессору Нодирбек Расулов белгилегендей, Өзбекстан акыркы жылдары прагматикалык ыкманы карманууда. Өлкөнүн тышкы саясатынын өзгөчөлүгү анын идеологиялык же саясий артыкчылыктарга эмес, улуттук экономикалык кызыкчылыктардын артыкчылыктарына негизделгендигинде. Бул багытта Ташкент Шанхай кызматташтык уюму, Түрк мамлекеттери уюму, Көз карандысыз Мамлекеттер Шериктештиги, Экономикалык Кызматташтык Уюму, Дүйнөлүк Соода Уюму сыяктуу уюмдар менен кызматташууну активдүү өнүктүрүүдө. Бул саясаттын практикалык натыйжалары азыртан эле ачык-айкын керунуп турат. Өзбекстандын тышкы соода жүгүртүүсү өсүп, анын инвестициялык жагымдуулугу жогорулап, өлкөнүн өнөр жайына негизги чет элдик инвестициялар тартылып, ата мекендик өндүрүшчүлөр үчүн сатуу рыногу кеңейүүдө 3-6-июнда Санкт-Петербург шаарында “Прагматикалык диалог: туруктуу келечекке жол” деген ураан алдында өтүп жаткан Санкт-Петербург Эл аралык экономикалык форуму кезектеги эл аралык иш-чара эмес, өлкөнүн экономикалык дипломатиясынын маанилүү куралы болуп саналат. Ал азыркы кездеги эл аралык мамилелерде экономикалык таламдардын жана практикалык кызматташтыктын есуп жаткан ролун чагылдырат Дүйнөлүк экономика бир катар олуттуу көйгөйлөргө туш болууда. Геосаясий атаандаштык, жеткирүү чынжырынын үзгүлтүккө учурашы, энергетикалык рыноктордогу жылыштар, жасалма интеллект менен санариптик технологиялардын тез өнүгүшү мамлекеттерди жаңы чечимдерди издөөгө түртүүдө. Санкт-Петербург форуму бара-бара бул кыйынчылыктарды талкуулоо жана аларды жеңүүгө практикалык ыкмаларды иштеп чыгуу аянтчасына айланууда Быйылкы форумдун программасы дүйнөлүк экономиканын алдында турган эң актуалдуу маселелерди чагылдырган беш негизги багытты камтыйт. Эл аралык кызматташтыктын жаңы моделдери, технологиялык лидерлик, адамдык капиталды өнүктүрүү, жашоонун сапатын жогорулатуу жана чакан бизнести колдоо өлкөлөрдүн келечегин аныктай турган артыкчылыктуу багыттар болуп эсептелет Өзбекстан үчүн бул багыттардын ар бири өзгөчө маанилүү, анткени өлкөдө жүргүзүлүп жаткан реформалар инвестициялык климатты жакшыртууга, адам капиталын өнүктүрүүгө, жогорку технологиялык өндүрүштү кеңейтүүгө жана жеке сектордун үлүшүн көбөйтүүгө багытталган Президент Шавкат Мирзиёевдин форумга катышуусу жана пленардык жыйында сүйлөгөн сөзү эки тараптуу мамилелер үчүн да, Өзбекстандын эл аралык экономикалык күн тартибинде ролун бекемдөө үчүн да маанилүү. Өлкө реформаларды ишке ашыруучу мамлекет катары гана эмес, аймактык туруктуулук жана экономикалык кызматташтык үчүн демилгелерди илгерилетүү боюнча активдүү катышуучу катары да каралат Форум Өзбекстанга жаңы инвестицияларды тартуу, экспорттук рынокторду кеңейтүү жана технологиялык кызматташтыкты бекемдөө мүмкүнчүлүктөрүн сунуштайт. 130дан ашык өлкөнүн өкүлдөрүнүн катышуусу өлкөнүн экономикалык потенциалын кеңири эл аралык аудиторияга көрсөтүү үчүн жагымдуу шарттарды түзөт. Өзбекстан үчүн бул кезектеги дипломатиялык окуя эмес, анын прагматикалык интеграция саясатынын практикалык көрүнүшү. Форум эл аралык экономикалык байланыштарды чыңдоо, жаңы өнөктөштөрдү табуу жана улуттук өнүгүү максаттарын алдыга жылдыруу үчүн маанилүү аянтчага айланууда Инвестиция, адам капиталы жана экспорт: Санкт-Петербург форумунун Өзбекстандын экономикасына потенциалдуу таасири Санкт-Петербург эл аралык экономикалык форумунун Өзбекстан үчүн мааниси саясий диалогдон же эл аралык кадыр-барктан тышкары Негизги суроо - бул улуттук экономикага, өзгөчө инвестиция тартуу, адамдык капиталды жогорулатуу жана экспорттук потенциалды жогорулатуу сыяктуу приоритеттүү тармактарда кандай практикалык пайда алып келери Экономикалык өсүштүн негизги кыймылдаткычтарынын бири – бул чет элдик инвестиция. Өндүрүш кубаттуулугун жогорулатуу, заманбап технологияларды киргизүү, инфраструктураны модернизациялоо үчүн олуттуу финансылык ресурстар талап кылынат. Санкт-Петербург форуму мамлекеттерди, каржы институттарын жана жеке компанияларды бириктирген бир нече эл аралык платформалардын бири Эксперт Лобар Хушназарованын айтымында, бул форум Өзбекстан үчүн жүргүзүлүп жаткан экономикалык реформаларды эл аралык инвесторлорго түздөн-түз көрсөтүү мүмкүнчүлүгү болуп саналат. Өнөр жай, энергетика, транспорт, айыл чарба тармагындагы долбоорлорго кызыкдар компаниялар менен сүйлөшүүлөр, жана санариптик экономика инвестиция агымын көбөйтүүгө жардам берет Экинчи маанилүү багыт адамдык капиталды өнүктүрүүгө тиешелүү. Акыркы жылдары билим берүү, илим жана кадрларды даярдоо Өзбекстандын мамлекеттик саясатынын артыкчылыктуу багыттарына айланды. Заманбап экономиканын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгү негизинен адам ресурстарынын сапаты менен аныкталат Форумдун программасына адам капиталы жана социалдык чөйрө үчүн атайын аймактын киргизилиши кокустук эмес. Программа эмгек рыногундагы өзгөрүүлөргө, суроо-талапка ээ болгон кесиптерге, билим берүү системасын модернизациялоого, санариптик көндүмдөрдү өнүктүрүүгө, жогорку квалификациялуу адистерди даярдоого багытталган. Мындай тажрыйба алмашуу алдыңкы тажрыйбаларды изилдөөгө жана аларды улуттук өнүгүү стратегиясына ылайыкташтырууга мүмкүндүк берет Жасалма интеллект жана санариптик технологиялардын тез өнүгүшүнүн шартында кадрларды даярдоо экономикалык коопсуздуктун маанилүү курамдык бөлүгүнө айланууда. Форумдун алкагында өткөрүлгөн жолугушуулар билим берүү мекемелеринин, илимий борборлордун жана жогорку технологиялык компаниялардын ортосундагы кызматташуунун жаңы механизмдерин түзүүгө жардам берет Үчүнчү негизги багыт экспорттук потенциалды кеңейтүүгө тиешелүү. Өзбекстандын экономикасы үчүн эң маанилүү милдеттердин бири – тышкы рынокто улуттук продукциянын үлүшүн көбөйтүү. Бул максатта сатып алуучулардын чөйрөсүн, логистикалык маршруттарды, соода өнөктөштүгүн кеңейтүү зарыл Форумга жүздөгөн компаниялардын жана бизнес өкүлдөрүнүн катышуусу ата мекендик өндүрүшчүлөр үчүн кеңири мүмкүнчүлүктөрдү түзөт. Текстиль, тамак-аш, химиялык жана айыл чарба продукцияларын, ошондой эле курулуш материалдарын экспорттоо боюнча макулдашууларга жетишүү ыктымалдыгы жогору Форум Өзбекстан менен Россиянын ортосундагы экономикалык кызматташтыкты жаңы деңгээлге көтөрүү үчүн чоң мааниге ээ. Өнөр жай кызматташуусу, транспорт коридорлору, энергетика жана жогорку технологиялар боюнча биргелешкен долбоорлор эки өлкө үчүн гана эмес, Борбордук Азиянын бүтүндөй экономикалык мейкиндиги үчүн да маанилүү Өзбекстандын тышкы саясатынын маанилүү өзгөчөлүгү көп векторлуу экономикалык кызматташтыкты өнүктүрүү болуп саналат. Россия, Кытай, Түркия, Евробиримдик, АКШ жана коңшу мамлекеттер менен байланыштардын тең салмактуу кеңейиши тышкы экономикалык байланыштарды диверсификациялап, экономиканын тышкы чакырыктарга туруктуулугун бекемдейт Санкт-Петербург эл аралык экономикалык форуму өлкөнүн инвестициялык жагымдуулугун жогорулатууга, адам ресурстарын өнүктүрүүгө, экспорттук рынокторду кеңейтүүгө жана жаңы технологиялык кызматташууларды түзүүгө багытталган экономикалык дипломатиянын негизги платформасы катары кызмат кылат. Эң негизгиси, алмашылган идеялар жана түзүлгөн келишимдер Өзбекстандын экономикалык прогрессине көмөктөшөт, жумуш орундарын түзөт жана элинин бакубаттуулугун жогорулатат