Мекен партиясынан Фенер Рум Патриархатына кылмыш арызы

«Ватан» партиясынын президенттик башкаруу кеңешинин мүчөсү жана башкы казыначы Шехмус Йылдырым Генжер Анкарада жасаган басма сөз билдирүүсүндө Фенер Рум Патриархатынын ишмердүүлүгүн күн тартибине алып чыкты. Генжер мекеменин учурдагы укуктук статусунан ашып кеткенин жана «Экуменик» титулун колдонуу менен Түркиянын эгемендик укуктарын бутага алган саясий иш-аракеттерге катышканын белгиледи Шехмус Йылдырым Генжер Фенер Рум Патриархатынын Украина кризисинде жана башка ар түрдүү аймактык геосаясий процесстерде түздөн-түз роль ойногонун айтты. Генжер мекеменин бул кризистер учурунда бир позицияны карманып, Америка Кошмо Штаттарынын (АКШ) актеру сыяктуу иш кылганын белгиледи Генчер, патриархат жүргүзгөн делген эл аралык жана аймактык саясий иш-аракеттердин мамлекеттик мекемелер тарабынан ачык-айкын текшерилишин талап кылды Генжердин толук билдирүүсү төмөндөгүдөй: Биз бүгүн Түркия Республикасынын эгемендик укуктарына, конституциялык түзүлүшүнө, улуттук мамлекеттик түзүлүшүнө жана тышкы саясий көз карандысыздыгына түздөн-түз тиешелүү болгон өтө маанилүү бир маселени коомчулукка маалымдоо жана кызыкдар болгондорду бул милдетти алууга чакыруу үчүн келдик Түркия Республикасынын эгемен укуктары, улуттук коопсуздугу, ички укуктук тартиби жана аймактык кызыкчылыктары; Аны түздөн-түз аскердик, саясий же экономикалык коркунучтардан гана эмес, эл аралык саясий процесстердеги биздин өлкөнүн чегинде иштеген институттардын ролу жагынан да кылдаттык менен коргоо керек. Бүгүн коомчулуктун көңүлүн буруп жаткан маселе Фенер Рум Патриархаты жана анын патриархы Димитри Бартоломеостун Түркия Республикасынын эгемендик укуктарын дээрлик көрмөксөнгө салган ишмердүүлүгүнө байланыштуу Түркиядагы Фенер Рум Патриархатынын укуктук статусу ачык. Патриархат Түркиянын мыйзамдарына жана тиешелүү мыйзамдарына ылайык Фатих районунун губернаторлугуна караштуу. Башкача айтканда, Фенер Рум Патриархы Фатих районунун губернаторлугуна караштуу расмий адам. Ошондуктан, патриарх Варфоломейдин дүйнө жүзүндөгү православ христиандарынын лидери катары «экуменик» титулун колдонуусу Лозаннага да, Түркия Республикасынын эгемендик укуктарына да каршы келет Бул мекеменин жалгыз бийлиги Түркия Республикасынын чегинде иш алып барган жана Стамбул, Гөкчеада жана Бозжаададагы грек православ коомчулугуна диний кызматтарды көрсөткөн жергиликтүү диний мекеме болуп саналат Бирок, Патриарх Варфоломей көптөн бери бул статустун чегинен тышкары иш-аракет кылып келет; Өзүн дүйнө православиелеринин лидери дегенди билдирген “Экуменик патриархы” деп тааныштыруу менен чындыгында Түркия Республикасынын ички укуктук тартибин, конституциялык түзүлүшүн жана эгемендик укуктарын талаштуу кылат Патриарх Варфоломейдин АКШ, Греция, Эстония, Балтика өлкөлөрү, Балкан, Түштүк Кавказ жана башка региондордогу ишмердүүлүгү Патриархаттын диний мекемеден алда канча көп иш алып барарын көрсөтүп турат АКШга болгон сапарында «Көмүскө тышкы иштер» деп аталган АКШнын Тышкы байланыштар кеңеши CFRге барды жана бул сапарларында жасаган билдирүүлөрүндө Израил тарабынан геноцидге дуушар болгон Палестина элинин каршылык көрсөтүү уюмдары Хамас жана Хизболланы террордук уюмдар деп сыпаттады жана Израилдин геноцидин актоого аракет кылды. Варфоломейдин буткул дуйнелук куч-аракети АКШ менен Израилдин империализмине каршы тургандарды айыптоо болуп саналат АКШдан алган милдети жана көрсөтмөлөрү менен Орусия-Украина согушуна кийлигишип, АКШнын православ дүйнөсүндөгү ишмердүүлүгүн Украина аркылуу ишке ашырган Патриарх Варфоломей ойногон ролу, өзгөчө Украина маселесинде абдан таң калыштуу. Патриарх 2019-жылы Украинадагы чиркөөнүн түзүлүшүнө кийлигишип, украин чиркөөсүнүн жикчил аракеттерди көрсөтө баштаган процессинде чечүүчү роль ойноп, эл аралык саясий процесстерде ачык тарап катары билдирүүлөрдү жасап, Түркиядагы Патриархат борборун аймактык геосаясий процесстердин бир бөлүгүнө айландыруу боюнча иш-чараларды баштаган Айрыкча жакында эле Украинанын президенти Зеленский Патриархатка келип, ал жерде саясий жана дипломатиялык байланыштарды өткөрдү; Патриархат диний гана эмес, геосаясий байланыш борбору катары да иштээрин ачык көрсөтүп турат Кайрадан, Патриарх Варфоломейдин акыркы жекшемби күнкү кызмат учурунда Орусия-Украина согушу тууралуу жасаган билдирүүлөрүндө көрүнүп тургандай, Патриархат азыр эл аралык согуштарга, кризистерге жана дипломатиялык процесстерге түздөн-түз байланыштуу саясий позицияларды чыгарат Түркиянын чегинде жана мыйзамдарынын алкагында иш алып барышы керек болгон бир мекеме эл аралык кризистерде саясий актер катары иш алып барышы керек; Түркиянын тышкы саясаттагы көз карандысыздыгы жагынан түздөн-түз бааланышы керек болгон абал Бул жерде негизги маселе түшүнүктүү. Фатих районунун губернаторлугуна караштуу жергиликтүү диний мекеменин Түркиянын ички мыйзамдарынан ашкан «Экуменик Патриарх» статусуна ээ болушу жана патриархаттын ЦРУ борборлогон иш-аракеттери Түркиянын коопсуздугуна коркунуч жаратууда Түркия жана Орусия баш болгон дос өлкөлөр менен кызматташууну максат кылган аракеттери Түркияны АКШ борборлошкон коркунучтарга каршы изоляциялоону көздөйт Ушул себептен улам Фенер Рум Патриархатынын жана Патриарх Варфоломейдин экумендик дооматтары, алардын Украина жана украиндер менен болгон карым-катнаштары, Греция жана Батыш менен болгон байланыштары, Грузия, Түштүк Кавказ, Балкан жана Балтикадагы демилгелери, ички мыйзамдарга жана конституциялык тартипке карама-каршы келген иш-аракеттери ар тараптуу жана ачык-айкын чагылдырылышы керек Түркия Республикасы өз аймагында иш алып барган эч бир түзүлүштүн: эгемендик укуктарын бузуусуна, улуттук мамлекеттик түзүлүштү талаш-тартыштарга алып келишине, Түркияны коңшулары же дос өлкөлөрү менен көйгөй жарата турган процесстерге сүйрөөсүнө жана аймактык кызыкчылыктарына коркунуч келтиришине уруксат бере албайт. Түркиянын көз карандысыздыгы, эгемендиги, конституциялык түзүлүшү жана улуттук кызыкчылыктары сырттан келген ар кандай жетекчиликтен жана саясий кийлигишүүдөн жогору турат. Биздин мамлекетти жана тиешелүү мекемелерди чара көрүүгө чакырабыз