Согуштун чыгымы: талкаланган миңдеген ишканалар, жумушсуздук, кымбатчылык - жаңыртылган 23:00

Американын жана Израилдин Иранга абадан сокку уруулары өнөр жайга олуттуу зыян келтирип, ислам республикасынын жумушчу күчтөрүнүн жарымы үчүн жумушсуздук коркунучун жаратты, деп билдирет Associated Press Агенттиктин маалыматына караганда, жардыруу учурунда Ирандагы миңдеген заводдор жабыркаган. 20 миң ишкана жок кылынды – бул Ирандын жалпы өндүрүштүк кубаттуулугунун 20%ке жакыны. Жабыркагандардын арасында ири фармацевтикалык холдинг, оптикалык жана химиялык заводдор, алюминий жана цемент заводдору бар. Болот куюу жана нефтехимия енер жайына олуттуу зыян келтирилген Эки эң ири болот өндүрүүчү Мобараке Стил жана Хузестан Стил, ошондой эле майда ишканалар өндүрүштү токтотушту, 50дөн ашык нефтехимиялык комплекстер токтоп калды. Баанын жогорулашы пластмассалардан жана түтүктөрдөн баштап кездемелерге жана сүт, май жана сыр сыяктуу тамак-аш таңгактарына чейин таасирин тийгизди. Акыркы бир айда тоок этинин баасы 75%, уй жана козу эти 68% кымбаттады. Көптөгөн сүт азыктарынын баасы эки эсе кымбаттады. Америка Кошмо Штаттары Ирандын портторун жаап, Иранга миллиарддаган доллар алып келүүчү көптөгөн импорттук жана мунай экспорттук агымдарды токтоткондуктан кырдаал курчушу мүмкүн. Экономикалык көйгөйлөр согушка чейин эле массалык нааразычылыктарды жаратып, ирандыктарды кайрадан көчөгө алып чыгышы мүмкүн Ирандын килем өнөр жайынын борбору болгон Кашан шаарында килем өндүрүүчүлөрдүн 80%га жакыны экспорттун кескин төмөндөшүнөн жана ички сатуунун дээрлик нөлдүк деңгээлинен улам ишин токтотту Нааразылык акцияларынан кийин интернеттин жабылышы онлайн сатуудан көз каранды болгон чакан жана орто бизнеске кыйратуучу сокку урду. Америкалык блокадага чейин эле Иран импортунун үчтөн бирине жакыны көз каранды болгон Бириккен Араб Эмираттарына Ирандын соккулары бул өлкө менен сооданы үзгүлтүккө учураткан AP Ирандын эмгек министринин орун басары Голамхоссейн Мохаммадиге шилтеме жасап, ислам республикасы согуштун айынан түздөн-түз кеминде бир миллион жумушсуз калганын жазды. Экономисттер дагы 10-12 миллионго чейин жумуш орундары - Ирандын жумушчу күчүнүн жарымы - коркунучта болушу мүмкүн деп эскертишет. Расмий бийлик Иран экономикалык кыйынчылыктарды жеңе алат деп коомчулукту ишендирүүгө аракет кылууда. Өкмөт жумушсуздук боюнча жөлөкпулдарды көбөйтүүгө убада берди АП агентствосу белгилегендей, америкалык блокада Иранды экспорттук кирешеден толук ажыратып коюу коркунучун тузет. Иран 2025-жылы болжол менен 98 миллиард долларга товар сатса, анын жарымынан азы мунайдан түшкөн Ирандын бажы кызматы болоттон жасалган буюмдарды экспорттоого тыюу салды. Тиешелүү тапшырмалар тиешелүү түзүмдөргө жөнөтүлдү АКШ менен Израилдин ортосунда Иран менен болгон согуштун жүрүшүндө өлкөнүн ири өнөр жай объектилери, атап айтканда Фоолад Мобараке Эсфахан жана Фоолад Хузестан сыяктуу ири металлургиялык ишканалар олуттуу зыян тартышкан Расмий статистикага ылайык, Иран болот өндүрүү боюнча дүйнөдө 10-орунда турат жана өткөн жылы өлкө 32 миллион тонна болот өндүргөн