Трамп: «Келишим бүттү, кысыктар ачылат» деп Ирандан күтүүсүз жооп келди

АКШнын президенти Дональд Трамп Ак үйдө басма сөз өкүлдөрүнүн суроолоруна жооп берип жатып, Иран менен болгон сүйлөшүүлөргө байланыштуу таң калыштуу билдирүүлөрдү жасады Трамп Ирандан баштап, "Иран менен болгон согушка байланыштуу чоң келишимге жетиштик. Бул жакынкы бир нече күндө бүтүшү керек. Балким Европада кол коюу аземи болот. Бул абдан чоң нерсе" деди Келишим тууралуу кабардан кийин биржа көтөрүлүп, мунай баасы арзандаганын белгилеген Трамп : "Иран эч качан өзөктүк куралга ээ болбойт деген келишимибиз бар. Бул бүт процесстен өтүүнүн негизги максаты эле. Ошондуктан бул абдан чоң окуя. Жакында кол коюу аземи болот. Документтер дээрлик акыркы болуп калды" деди Процесстин кыска убакытта бүтүшүн күткөнүн белгилеген Трамп, аймактагы лидерлер менен жолугушууларын улантып жатканын түшүндүрдү. Трамп : "Мен жаңы эле Нетаньяху менен сүйлөштүм. Катар, Бириккен Араб Эмирликтери, Сауд Арабия, Бахрейн, Кувейт жана башка өлкөлөрдүн лидерлери менен сүйлөштүм. Түркия менен да жолугабыз. Президент Эрдоган абдан сонун болду жана бул чындап эле чоң өнүгүү. Пакистан дагы мыкты болду",- деди Трамп ошондой эле: "Бүт Жакынкы Чыгыш бактылуу. Жакынкы Чыгыштан тышкаркы жерлер да бактылуу. Келишимге кол коюлар замат Босфор ачылат" деди АКШнын Ормуз кысыгынан Ирандын кабары жок кемелерди өткөргөнүн кайталаган Трамп, акыркы бир айдан бери түн ичинде чоң кемелерди өткөрүшкөнүн айтты "Алар жарыкты өчүрүштү. Ошондуктан биз алардын радарын жана баарын бомбаладык. Ошентип, алар эмне болуп жатканын көрө албай калышты. Кээ бир түндөр 25 кеме, кээ бир түндөрү 15 кеме болду", - деди Трамп. Босфор аркылуу чоң көлөмдө мунай ташылганын белгилеген Трамп: «Келишимге кол коюу менен Босфор кысыгы расмий түрдө ачылат»,-деди Ирандын диний лидери Можтаба Хаменеи келишимди жактырдыбы же жокпу деген суроого Трамп : «Мен түшүнгөндөй» деп жооп берип, келишимге кол коюу менен АКШ киргизген блокаданы алып сала турганын айтты. "Жана мунайдын баасы таштай түшкөнүн көрөсүз" деди Трамп Өзөктүк материалдар жана сүйлөшүүлөр тууралуу суроого ал: "Ооба, биз принципиалдуу түрдө макул болдук. Ансыз деле эч ким өзөктүк материалдарга жакындай албайт, анткени алар тоо астында көмүлгөн" деп жооп берди. Ирандын өзөктүк курал жасоо максатынан баш тартууга макул болгонун талашкан Трамп: «Алар атомдук куралга ээ болбойт, муну кабыл алышты»,-деди Иран менен мурда келишим түзүлүп, бирок жыйынтык чыкпаганын эске салган Трамп, "Анткени алар өтө катуу сокку алышты. Аларга чыдай албай катуу сокку болду. Алар келишимди мен каалагандан да көбүрөөк каалап жатышат" деп жооп берди. "Мага бир нерселерди мындай кылуу жакпайт, бирок мен муну зарыл деп ойлогом" деди Трамп Келишимдин АКШ, Жакынкы Чыгыш жана Иран үчүн оң натыйжалары болорун айткан Трамп: "Биринчи топ лидерлерди таасирсиз кылдык. Экинчи топ лидерлер башка бир топ жана башка деңгээлде. Алардын баары келишимди жактырышты. Келишимди баары жактырды. Эми аны аягына чыгарабыз жана бүтөөрүнө ишенем" деди. Трамп ошондой эле: "Алар да мен сыяктуу кол коюуну каалашат. Чындыгында, мен муну көбүрөөк каалашат деп айтаар элем. Дагы көп. Бул аларга чоң таасири бар көптөгөн өлкөлөр тарабынан да кабыл алынды. Баары муну каалайт жана ушул себептен болот" деди Келишимдин кыска убакытта бүтүшүн күткөнүн белгилеген Трамп: "Алар келишим түзүшөт. Бул чоң келишим болот деп айткым келет. Анткени алар эч качан өзөктүк куралга ээ болбойт. Бул салыштырмалуу тез болот деп үмүттөнөбүз, бирок келишимге кол коюлаар замат кысыктар ачылат. Кол коюу аземи ишемби же дүйшөмбү күнү болушу мүмкүн, бул абдан тез өтөт деп ойлойбуз" деди Трамптын билдирүүлөрүнөн кийин Ирандын Тышкы иштер министрлигинин басма сөз катчысы Исмаил Бекайы билдирүү жасады. IRNA маалымат агенттигине маалымат берген Бекаи, Ирандын АКШ менен мүмкүн болуучу келишим боюнча акыркы чечимин чыгара электигин айтты Ирандын сүйлөшүүлөрдө кызыл сызыктарынан баш тартпай турганын баса белгилеген Бекаи, келишимге кол коюу убактысы жана жери тууралуу кабардын спекуляция экенин белгиледи Бекайы сүйлөшүү текстинин көбүнүн бүткөрүлгөнүн ырастоо менен бирге, сүйлөшүүлөр учурунда АКШнын позициясын көп жолу өзгөрткөнүн да белгиледи Бекаи социалдык медиа эсебинен да билдирүү жасап, АКШ армиясынын Оман булуңунан өткөн Палау желектүү M/T Settebello кемесине кол салуусуна катуу реакция жасады. Кол салууда 3 индиялык деңизчи набыт болду Өмүрүнөн ажыраганын белгилеген Бекайы бул окуяны «Американын куралдуу каракчылык жана мамлекеттик каракчылык саясатынын уланып жатканынын ачык далили» деп мүнөздөдү Каза болгон деңизчилердин үй-бүлөлөрүнө жана Индия элине көңүл айткан Бекаи: «Деңизде жүрүү эркиндигине коркунуч туудурган глобалдык тынчтык жана коопсуздукка коркунуч туудурган мыйзамсыз жүрүм-туруму үчүн эл аралык коомчулук АКШны жоопкерчиликке тартуусу керек»,-деди