Түрк мамлекеттеринин олуттуу таасири бар күч борборлорунун бири болоору анык КОММЕНТАРИЙ

21-кылым эл аралык мамилелер системасында жаңы геосаясий реалдуулуктар калыптанган, саясий жана экономикалык күчтөрдүн тең салмактуулугу кайра аныкталган татаал тарыхый этап катары мүнөздөлөт. Ааламдашуу процессин тездетүү, энергетикалык коопсуздук, транспорттук-коммуникациялык линиялардын стратегиялык мааниси, аймактык интеграцияны чыңдоо жана маданий-цивилизациялык негизде кызматташуу моделдерин кеңейтүү азыркы дүйнөнүн негизги өнүгүү тенденцияларынан болуп саналат. Мындай шартта тарыхы, тили, маданияты жана руханий баалуулуктары орток түрк элдеринин бирдиктүү стратегиялык платформанын айланасында биригүүсү маданий идеал гана эмес, маанилүү геосаясий зарылдык болуп саналат. Түрк дүйнөсү – кеңири географияны камтыган, бай жаратылыш ресурстарына, маанилүү транзиттик мүмкүнчүлүктөргө, жаш адамдык капиталга жана байыркы мамлекеттүүлүк салттарына ээ цивилизациянын улуу жери Бул тууралуу улуттук парламенттин жаратылыш ресурстары, энергетика жана экология боюнча комитетинин төрагасы Садык Гурбанов AZERTAc агенттигине берген маалыматында билдирди Балкандардан Орто Азияга, Кавказдан Анадолуга чейин созулган бул географиянын тарых бою дүйнөлүк саясатка, экономикага жана маданиятка олуттуу таасирин тийгизгенин айтты. Заманбап доордо түрк мамлекеттеринин ортосундагы кызматташтыктын институционалдык негизде өнүгүүсү, жалпы саясий эрктин калыптанышы жана өз ара стратегиялык кызыкчылыктардын жакындашуусу түрк дүйнөсүнүн келечекте глобалдык күч борборлорунун бирине айланышы үчүн реалдуу мүмкүнчүлүктөрдү жаратууда. Тарыхка көз чаптырсак, түрк элдери ар кайсы доордо дүйнөлүк саясатта маанилүү роль ойногону ачык көрүнүп турат. Тарыхый тажрыйба көрсөткөндөй, түрк элдеринде чоң саясий жана стратегиялык биримдикти түзүү мүмкүнчүлүгү бар. Азыркы мезгилде түрк мамлекеттери Европа менен Азияны байланыштырган маанилүү геостратегиялык абалда жайгашкан. Бул география Чыгыш-Батыш жана Түндүк-Түштүк транспорт коридорлорунун кесилишинен тышкары, энергетикалык ресурстар боюнча дүйнөдөгү эң маанилүү аймактардын бири Садык Гурбанов Азербайжандын, Казакстандын жана Түркмөнстандын бай энергетикалык ресурстары, Түркиянын транзиттик-логистикалык мүмкүнчүлүктөрү, Борбордук Азиянын кеңири экономикалык потенциалы түрк дүйнөсүнүн эл аралык системадагы ролун арттырып жатканын белгиледи. Акыркы жылдарда ишке ашырылган трансулуттук долбоорлор түрк мамлекеттеринин ортосундагы интеграциянын стратегиялык мүнөзүн бекемдеди. Түрк дүйнөсүнүн интеграциясы идеясы Азербайжан мамлекеттүүлүгүнүн ой жүгүртүүсүндө өзгөчө орунду ээлейт. Улуттук лидер Гейдар Алиев түрк элдеринин биримдигин сактоону стратегиялык маселе катары караган. Анын “Бир улут, эки мамлекет” деген сөзү Азербайжан менен Түркиянын ортосундагы мамилелердин маңызын ачып, жалпы түрк дүйнөсүнүн тилектештигине берилген саясий жана моралдык баалуулуктун көрсөткүчү болгон Президент Илхам Алиевдин «Түрк дүйнөсү XXI кылымдын таасирдүү геосаясий күч борборлорунун бири болушу керек» деген идеясы заманбап эл аралык мамилелер системасынын реалдуулуктарынан келип чыккан стратегиялык мамиле. Бул идея түрк мамлекеттери бир гана маданий жакындыктын алкагында кызматташып тим болбостон, саясий, экономикалык, энергетикалык, транспорттук, коопсуздук жана дипломатиялык тармактарда бирдиктүү стратегиялык позицияны түзүшү керек дегенди билдирет "Бүгүнкү күндө түрк дүйнөсүнүн таасирдүү геосаясий күч борборлорунун бирине айланышы тарыхый тажрыйбадан да, азыркы эл аралык мамилелер системасынын талаптарынан да келип чыккан стратегиялык зарылчылык болуп саналат. Тарых бою мамлекеттүүлүктүн улуу салттарын калыптандырган түрк элдеринин экономикалык, саясий жана маданий потенциалы азыр да кеңири. Ильхам Алиев бул багытта маанилүү саясий концепцияны түзүүдө, ал келечекте региондук гана эмес, дүйнөлүк масштабда да олуттуу таасири бар күч борборлорунун бирине айланаары анык», - деп кошумчалады комитеттин төрагасы 2026 © AZERTAC. Автордук укук корголгон. Маалыматты колдонуу гипершилтеме менен көрсөтүлүшү керек