Трамп Ормузду ирандыктарга түбөлүккө бере алат

АКШнын мурдагы президенти Жо Байдендин энергетика жана Жакынкы Чыгыш боюнча кеңешчиси Амос Хокштейн шейшемби күнү Bloomberg агенттигине берген маегинде Вашингтон менен Тегерандын ортосунда тынчтык келишими түзүлсө, Иран Ормуз кысыгын “түбөлүккө” көзөмөлгө алат деп билдирди. Мурдагы америкалык аткаминер Перс булуңундагы өлкөлөр Ирандын кысыкты көзөмөлүнө албаш үчүн жаңы куурларды курууга аргасыз болорун белгиледи "Энергетика рыногунда эч ким келишимдин акыркы жыйынтыгын карап, кысыктарга таянбашы керек. Иран кысыктарды көзөмөлдөйт", - деп баса белгиледи Амос Хокштейн Иран шаршемби күнү Трамп администрациясынын согушту токтотуу жана өзөктүк сүйлөшүүлөрдү кечеңдетүү үчүн Ормуз кысыгын кайра ачуу сунушун четке каккандан кийин АКШнын жаңы тынчтык сунушун карап жатканын жарыялады Шаршембиде Трамп Иран менен келишим түзүлүшү мүмкүн деп ишенээрин, бирок сүйлөшүүлөрдөн майнап чыкпаса, өлкөнү бомбалоону улантабыз деп коркуткан. Ал ошондой эле АКШ келишимге Иран "багынганда" гана макул боло аларын кошумчалады Ормуз кысыгы Вашингтон менен Тегерандын ортосундагы сүйлөшүүлөрдүн негизги темасына айланды; АКШ да, Иран да көзөмөлдү колго алуу аракетинде кысыкты блокадага алышкан. Иран Ормуз кысыгы жана Оман булуңу аркылуу мунай танкерлеринин өтүшүнө уруксат бере албайт жана ошол эле учурда Перс булуңундагы өлкөлөрдөн экспортту токтотту Хохштейн белгилегендей, Трамптын администрациясы Иран менен мүмкүн болуучу тынчтык келишимин Ормуз кысыгын кайра ачуу катары айтып жаткан кезде, чек ара мамлекеттери Ирандын иш жүзүндө вето укугу бар экенин түшүнүшөт. "Вашингтондогулардын баары ишенет. Перс булуңундагы эч ким буга ишенбейт" деди ал. Мурдагы америкалык чиновник кошумчалагандай, Перс булуңундагы өлкөлөр Ормузду айланып өтүп мунай ташуу мүмкүнчүлүгүнө ээ болуу үчүн мунай куурларын төшөө үстүндө иштешет Хохштейндин айтымында, Перс булуңунан Европага жаңы куурлардын курулушу Түркиянын позициясын бекемдейт. "Ирак түндүктөн Түркияга бара турган куурдун кубаттуулугун жогорулатууга аракет кылууда. Перс булуңунан Түркияга баруучу куур да бир нече миллиард долларга гана сарпталат. Ирандын ветосун жокко чыгаруу өтө кымбат эмес", - деди АКШнын мурдагы расмий өкүлү Белгилей кетсек, ушул айдын башында Түркиянын энергетика министри Алпарслан Байрактар да Катар-Сауд Арабиясы-Иордания-Сирия багыты боюнча Түркияга бара турган куур долбоору тууралуу сөз кылган. Анкара бул долбоорду 2009-жылы эле сунуштаган, бирок Сириянын мурдагы лидери Башар Асад Орусиянын басымы астында Перс булуңундагы энергияны Европага ташыган куурга каршы чыккан