Окумуштуулар алыскы планеталарда магнит талаасынын белгилерин аныкташты

Бул ачылыш алыскы жылдыздарды айланган жети гигант экзопланетаны изилдеген эл аралык изилдөөчүлөр тобу тарабынан жасалган. Европанын Түштүк Обсерваториясынын Чилидеги абдан чоң телескобу жана Гавайидеги Gemini Түндүк телескобунан алынган байкоолорду колдонуп, топ планеталардын атмосферасындагы күчтүү шамалдарды өлчөп, күтүлбөгөн жыйынтыктарды тапкан Изилденген планеталар чоңдугу боюнча Юпитерге окшош, бирок алар ээ болгон жылдыздарга өтө жакын орбитада. Алар толкун менен жабылгандыктан, бир тарабы дайыма жылдызга караса, экинчи жагы тынымсыз караңгылыкта калат. Бул температуранын кескин айырмасын жаратат жана катуу атмосфералык шамалдарды жаратат Изилдөөчүлөр шамалдын ылдамдыгын болжол менен 7200 км/сааттан 25 000 км/саатка чейин катташкан, бул Юпитерде байкалган эң ылдам шамалдардан алда канча ашып кеткен. Бирок, окумуштуулар планеталарды салыштырганда, таң калыштуу тенденцияны байкашкан: эң ысык планеталарда шамал күтүлгөндөн жайыраак болгон Nature Astronomy журналында жарыяланган изилдөөгө ылайык, күчтүү магнит талаасынын болушу мүмкүн болгон түшүндүрмө. Бул магнит талаасы тормоз сыяктуу иштеп, планеталардын атмосферасында заряддуу бөлүкчөлөрдүн кыймылын жайлатып, шамалдын ылдамдыгын азайтат Бул эффектти талдоо менен команда планеталардын магнит талаасынын күчүн баалай алган. Натыйжалар талаалар биздин Күн системабызда табылган талаалар менен салыштырууга болот, бул Сатурндун магнит талаасынан төрт эсе күчтүү жана Юпитердин жарымына жакын күчтүү экенин көрсөтүп турат Лагранж лабораториясынын астроному башкы автор Жулия Зайдель табылгалар экзопланеталарды изилдөө үчүн таптакыр жаңы жол ачып, илимпоздорго алыскы дүйнөнүн магниттик чөйрөлөрүн биринчи жолу салыштырууга мүмкүнчүлүк түзөрүн айтты "Бул биз биринчи жолу башка дүйнөлөрдүн магниттик чөйрөлөрүн салыштыра алабыз - акыры кайсы планеталар тирүү кала аларын, суусун сактай аларын жана, балким, бир күнү биз билген жашоого ээ боло аларын түшүнүүгө болгон негизги кадам", - деп белгиледи Зайдель Ачылыш бул алыскы ааламдардын пайда болушуна да таасирин тийгизиши мүмкүн. Жерде заряддуу бөлүкчөлөр менен планетанын магнит талаасынын ортосундагы өз ара аракеттенүү түндүк жана түштүк жарыктарды жаратат. Окумуштуулар ушул сыяктуу процесстер изилденген экзопланеталардын кээ бирлеринде андан да укмуштуудай жаркыраган нурларды жаратышы мүмкүн деп эсептешет Буга чейин Kazinform маалымат агенттиги Юпитердин чаң шакеги алгачкы планеталарды курган болушу мүмкүн экенин билдирген