Габалада Азербайжан-Чех бизнес форуму өттү
27-апрелде Габалада Азербайжан Республикасынын Президенти Ильхам Алиев жана Чехиянын Премьер-министри Андрей Бабистин катышуусунда Азербайжан-Чех бизнес форуму өттү Иш-чарада Азербайжандын президенти менен Чехиянын премьер-министри сөз сүйлөштү деп билдирет 525.az Алгач бизнес форумда Азербайжанд

27-апрелде Габалада Азербайжан Республикасынын Президенти Ильхам Алиев жана Чехиянын Премьер-министри Андрей Бабистин катышуусунда Азербайжан-Чех бизнес форуму өттү Иш-чарада Азербайжандын президенти менен Чехиянын премьер-министри сөз сүйлөштү деп билдирет 525.az Алгач бизнес форумда Азербайжандын президенти сөз сүйлөдү Президент Илхам Алиевдин сүйлөгөн сөзү Кутмандуу күн, айымдар жана мырзалар, урматтуу коноктор Премьер-министр Бабиштин расмий сапары учурунда аны Чехиянын чоң бизнес делегациясы коштоп жатканына абдан кубанычтабыз. Бул биргелешип бизнес жүргүзүүгө өз ара кызыкчылыктын абдан ачык белгиси. Адатта, бизнес чөйрөлөр долбоордун кирешелүүлүгүнө карап чечим чыгарышат, бирок ошол эле учурда көптөгөн маселелер укуктук негиздер менен саясий өңүттөн көз каранды Ошентип, менин оюмча, бүгүн Чехия менен Азербайжандын лидерлери өздөрүнүн бизнес чөйрөсүнө абдан ачык билдирүү жөнөтүүдө: эки тараптуу соода жөнүндө ойлонууга, инвестицияларга катышууга, практикалык долбоорлорду жана кызматташтыкты түзүүнүн жолдорун карап чыгууга убакыт келди. Менимче, бүгүнкү күндө жогорку деңгээлде түзүлгөн саясий байланыштар абдан күчтүү саясий негизди түзөт Бүгүн айтылгандай, биз премьер-министр Бабиш менен үч ай мурда Давосто жолукканбыз, азыр болсо Габалада жолугуп жатабыз. Кыскасы, бул чындап эле эки тараптын ар түрдүү тармактардагы өнөктөштүктү бекемдөөгө абдан кызыкдар экенин көрсөтүп турат. Бүгүн саясий күн тартибинин көптөгөн маанилүү маселелеринен, анын ичинде аймактык жана глобалдык саясий күн тартибинен тышкары, биз бизнес мүмкүнчүлүктөрү, өз ара инвестициялар тууралуу да көп сүйлөштүк. Биз конкреттүү долбоорлорго токтолдук, бизнес-форумда ошол маселелердин баары так каралат Албетте, ар бир инвестор үчүн мыйзамдык базадан тышкары потенциалдуу инвестиция чөйрөсүндөгү экономикалык абал да маанилүү. Мен аудиторияга Азербайжандын финансылык-экономикалык абалы туруктуу экенин билдире алам. Биздин валюта көп жылдардан бери, азыр тогуз жылдан бери туруктуу. Чынында валютанын курсу өзгөрүүсүз бойдон калууда. 2017-жылдан бери бир доллар 1,7 манатты түзөт. Бул жергиликтүү жана чет элдик потенциалдуу инвесторлор үчүн маанилүү көрсөткүч деп ойлойм. Акыркы жыйырма жылдын ичинде Азербайжанга 350 миллиард АКШ доллары инвестицияланган жана анын дээрлик жарымы чет элдик өнөктөштөрдөн келген. Кыскасы, жагымдуу инвестициялык климат, албетте, негизги максат болду. Анткени, өзгөчө эл аралык күн тартибиндеги коогалаңдуу мезгилде эч бир экономика инвестициясыз өнүгө албасы анык Карызды кыскартуу менен каржы системабызды чыңдоого жетиштик. Негизи тышкы карызды азайтуу үчүн бир нече жыл мурун ири карыз алууну токтотконбуз. Учурда кайра карыз ала баштадык, анткени азыр тышкы карыз ИДПнын 6,1 пайызын гана түзөт Инфраструктуралык долбоорлор. Карабахтын жана Чыгыш Зангезурдун азат кылынган райондорун кайра курууга келгенде, алдыда коп иштер турат. Ошентип, биз Дүйнөлүк банк, ЕРӨБ, Азия өнүктүрүү банкы, Азия инфраструктурасы жана Капитал банкы жана башка алдыңкы финансылык институттар менен активдүү ишти баштадык. Биздин алдыбызда турган маанилүү долбоорлорду ишке ашырууда көбүрөөк динамика түзүү максаты турат. Эл аралык тажрыйбага келсек, «Moody's» рейтинг агенттиги Азербайжандын кредиттик рейтингин оң прогноз менен инвестициялык рейтинг деңгээлине көтөргөнүн да белгилей кетсек болот. Мунун баары инвесторлор үчүн Азербайжан акча салууга ылайыктуу жер экенинин жакшы белгиси деп ойлойм. Сөзсүз түрдө саясий туруктуулук, коомдук туруктуулук, коопсуздук, б.а., өлкөдө бизнес жүргүзүүнү чечкен инвестор үчүн зарыл болгон ар бир критерий Эки тараптуу кызматташуунун келечегине келсек, биринчиден, Премьер-министр Бабишке Европа Биримдигинен тышкары биринчи өлкө – Азербайжанга келгени үчүн абдан ыраазы экенибизди айткым келет. Биз муну достуктун, сый-урматтын белгиси катары баалайбыз жана бул эки өлкөнүн бири-бирине чындап муктаж экенин көрсөтүп турат. Биз Азербайжандан үзгүлтүксүз мунай жеткирүү менен энергетика тармагында жакшы өнөктөштүк түздүк. Бүгүн биз жаратылыш газы жаатында кызматташуу мүмкүнчүлүктөрүн кеңири талкууладык. Мунай, газ, мунай кайра иштетүү продуктулары, мунай химиясы, жер семирткичтер, электр энергиясы, жасалма интеллект, маалымат борборлору жана башка бардык тармактарды камтый турган стратегиялык кызматташтыкты түзүү үчүн бул маселелерди кеңири перспективадан карап чыктык Жыйынтыгында бир тармак – коргонуу өнөр жайы. Чехия коргонуу өнөр жай тармагындагы абдан заманбап жана ишенимдүү продукциялары менен белгилүү. Буга чейин чехиялык компаниялар менен бир нече келишим түзгөнбүз. Учурда иш чөйрөбүздү кеңейтип, биргелешкен өндүрүштү баштоону пландап жатабыз. Биздин кызматкерлер мунун үстүндө иштеп жатышат. Айрыкча жаандан кийин согуштар жана кагылышуулар козу карындай көбөйүп жаткан маалда бул ар бир өлкө үчүн абдан маанилүү аймак. Ар бир мамлекет өзүнүн эгемендигин, аймактык бүтүндүгүн жана чек араларынын кол тийбестигин коргоого даяр болушу керек. Бул өңүттөн алганда, биз чоң өсүш потенциалы бар бул жаатта кызматташуу үчүн абдан бекем пайдубал түздүк деп ойлойм Ошондой эле, биз бүгүн мырза Премьер-министр менен биргеликте кабыл алган чечимдердин арасында Биргелешкен экономикалык комиссиянын теңтөрагалыгынын деңгээлин министрлердин деңгээлине көтөрүү жана Өкмөттөр аралык биргелешкен комиссиянын жыйынын уюштуруу маселелери да бар. Бул жыйын быйыл өткөрүлсө жакшы болмок. Биргелешкен өкмөттөр аралык комиссиянын акыркы жыйыны мындан 3 жыл мурун болгон. Ошентип, көптөгөн маселелердин үстүндө иштеп жатат. Биз бул маселелердин жүрүшүнөн кабардар болуп, маалымат алмашып, бизнес коомчулугуна багыт берип, аларга жакшы шарт түзүп беришибиз керек Ал эми Азербайжанга биздин өлкө үчүн приоритеттүү деп эсептелген тармактарга инвестициялоого боло турган потенциалдуу инвестицияларга келсек, биринчи багыт, албетте, өнөр жайды жана биргелешкен өндүрүштү өнүктүрүү. Биз Азербайжанда транспорттук инфраструктуранын алдыңкы өндүрүүчүлөрү менен биргелешкен ишкана түзүү максатында Чехиянын абдан популярдуу транспорт тармагын кеңири талкууладык Биз Азербайжанда чоң потенциалга ээ энергиянын кайра жаралуучу булактарын активдүү өнүктүрөбүз. Биздин планыбыз 2032-жылга чейин 8 гигаватт күн, шамал жана гидроэлектроэнергиясын алуу болуп саналат жана бул пландарга эмес, буга чейин кол коюлган келишимдерге негизделген. Бул учун бир топ талаа жумуштарын жургузуу керек. Албетте, бул талаалардын бири болушу мүмкүн Байланыш. Бүгүнкү күндө биз Чыгыш-Батыш транспорттук коридоруна чоң инвестиция салып жатабыз жана бүгүнкү күндө салттуу жеткирүү чынжырынын үзгүлтүккө учурашынан, логистикалык жана транзиттик кыйынчылыктардан улам бул коридор болуп көрбөгөндөй зарыл. Ошентип, Азербайжан чыгыштан батышка жана тескерисинче, ал тургай түндүктөн түштүккө жана түштүктөн түндүккө коопсуз жана ишенимдүү транзит менен камсыз кылат. Биз эки коридордун кесилишинде жайгашканбыз жана акыркы жылдарда инфраструктурага чоң инвестицияларды тартуу менен биз көптөгөн өлкөлөр муктаж болгон бул чоң байлыкты түздүк Туризм, албетте, өнөктөштүктүн маанилүү чөйрөсү боло алат. Эки өлкөнүн тең тарыхы, маданияты, эстеликтери жана жаратылышы бай. Айтмакчы, бүгүнкү форум Азербайжандын эле эмес, кеңири географиянын байыркы бөлүгү болгон жерде өтүп жатат. Габала кылымдар бою байыркы Кавказ мамлекети Албаниянын борбору болгон. Мен бүгүн Азербайжандын туризм борбору деп айтат элем. Биз, албетте, байланыштар, улуттар аралык байланыштар, аба байланышы боюнча иштешибиз керек, ал жерде бар, бирок биздин пландарды эске алуу менен көбөйтүү керек Биз ошондой эле Азербайжан аймактагы маанилүү ролду ойногон аба жүк ташуу боюнча потенциалдуу кызматташууну талкууладык. Мындан башка дагы көптөгөн аймактар бар. Албетте, биздин жазууларыбызда бардык маселелерди камтуу мүмкүн эмес. Бирок бүгүнкү күндө бизнес-коомчулук бизнести куруу жана достук чөйрөнү түзүү потенциалын так түшүнүү менен чогулду деп ишенем. Чехия менен Азербайжандын ишкер чөйрөлөрүнүн өкүлдөрү да жакшы дос болот деп ишенем. Бул достуктун пайдубалы бүгүн түптөлөт жана ал уланат Дагы бир жолу, мырза Премьер-министр, урматтуу меймандар, Азербайжанга кош келиңиздер Андан соң Чехиянын премьер-министри бизнес-форумда сөз сүйлөдү Премьер-министр Андрей Бабиштин сөзү Урматтуу президент Алиев мырза, министр Жаббаров, урматтуу коноктор, айымдар жана мырзалар! Бул жерде Габалада эң динамикалуу өлкөлөрдүн бири болгон От өлкөсү Азербайжан менен мамилелерди бекемдөөгө жана жаңы горизонтторду изилдөөгө арналган Чех-Азербайжан бизнес форумуна катышуу чоң сыймык Албетте, Азербайжан биз үчүн, Чехия үчүн стратегиялык өнөктөш. Ошондуктан мен бул жакка Европа Биримдигине кирбеген өлкөлөрдүн ичинен биринчи сапарымды жасап жатам. Биз Давосто президент мырза менен жолуктук, бул сапар тууралуу макулдаштык жана мен бул жерде болгонума кубанычтамын жана сыймыкмын. Ошол эле учурда мен сиздерди Прагада кабыл алууга чакырам Биздин елкелердун ортосунда биргелешкен экономикалык комиссияны уюштуруу идеясы бар жана бул биз тараптан комиссияга премьер-министрдин биринчи орун басары господин Хавличик башчылык кылат. Мен бул комиссия өз ишин тезирээк башташы керек деп эсептейм – ушул жылы биз бул долбоорлордун баарын алдыга жылдыра алабыз Энергетикага келгенде биз Евробиримдиктин энергетикасы жөнүндө сөз кылып жатабыз. Чехия бардык лидерлерге, Комиссияга жана Евробиримдиктин Кеңешине төрт кат жөнөттү. Бизде көйгөй бар. Биздин көйгөйүбүз азыркыдан айырмаланып бүтө турган жашыл келишимде. Ошентип, "ETS1" жана "ETS2" менен европалык өнөр жай талкаланып, Европанын жана европалык жарандардын жашоосу жабыркайт. Азыр бизде Ормуз кысыгы боюнча маселе бар. Азыр Европада чийки мунай жана газ маселеси ачыкка чыга баштады. Биз бул жерге энергетика боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзүү үчүн да келдик, анткени Азербайжан Чехияга чийки мунайдын эң ири жеткирүүчүсү болуп саналат, анын 42 пайызын камсыз кылат. Сиз биздин номер биринчи жеткирүүчүсүз Биз бул жерге газдын эң ири дистрибьютору CHES менен келдик жана албетте узак мөөнөттүү кызматташуу, узак мөөнөттүү келишим, эки тараптуу инвестицияларды талкуулоого абдан кубанычтабыз. Сиз жаңы газ кендерин ачасыз, албетте, бул маселеге бизде чоң кызыгуу бар. Биз экөөбүз тең ишенимдүү өнөктөш экенибизди билебиз жана биздин кызматташтыгыбыз өз ара урматтоого жана ишенимге негизделген. 2025-жылдан азыркыга чейин соода жүгүртүү 1,75 миллиард еврону түздү жана бул негизинен чийки мунай жеткирүүнүн эсебинен болду. Бирок келечекте диверсификациялоо үчүн чоң потенциал бар. Мына ошондуктан, господин Президент, мен бул жерде 50 эц маанилуу чехиялык компаниялардын екулдеру менен болдум жана бугун биз менен бирге болгон мына ушул конкреттуу компаниялар менен сиздерди тааныштыргым келет. Биз энергетикалык чечимдердин толук спектрин сунуш кылган адистештирилген компаниялардын тобун бириктирдик. Бүгүнкү күндө бул жерде көрсөтүлгөн компаниялардын арасында CHES, "Inco Engineering", "Provico", "TTC Marconi", "ZPA Pečky", "ZVVZ Engineering" жана "ŽDAS" бар Сизди коргонуу тармагында иштеген компаниялар тобу менен да тааныштырайын, сиз алар менен мурдатан таанышсыз. Чех Республикасы 1939-жылы дүйнөдө аскердик техниканын жана курал-жарактын эң ири өндүрүүчүсү болгон. Чех жана Словакия топтору да бул жерде, биргелешкен ишканалар, инвестициялар, - "L-39NG Aero Vodochody", "CSG Aerospace", "Česká Zbrojovka", "Colt", "Excaliburosia International", "OOPPni" жана "Livance SRO Meteopress", - бул долбоорлорду талкууладык. Бардык бул компаниялар өнүмдөрдүн комплекстүү спектрин жана сиздин конкреттүү муктаждыктарыңызга ылайыкташтырылган чечимдерди сунуштайт. Биздин делегация заманбап транспорттук инженерияда эң мыкты чечимдерди көрсөтөт. Бул компаниялар поезддерден жана темир жол технологиясынан баштап кыймылды башкаруунун алдыңкы системаларына жана “акылдуу” инфраструктурага чейин бардыгын камсыздайт. Алар бизге дагы тезирээк, коопсуз жана туруктуу транспорт тармагын курууга жардам берүү үчүн бул жерде. Албетте, Баку метросунда өткөрүлгөн тендерде «ŠKODA Transportation» жана Чехиядагы абдан маанилүү жана экономикалык «PPF» тобунун мүчөсү болгон «ŠKODA» компаниялар тобу ийгиликтүү чыкса, абдан кубанмакпыз. Бул жерде "AŽD Praha", "CZ Loco", "Daco" жана "Tatra Export" компаниялары да бар. Бул компаниялардын бардыгы бул жерде абдан спецификалык долбоорлорду сунушташты жана биз менен кызматташып турсаңыз, сиз абдан кубанычта болосуз деп ишенем Ошондой эле геологиялык жана тоо-кен өнөр жай тармагынын өкүлдөрү болгон "Česká geologická služba va Frýdlantské strojírny", "TR", "SRO" адистештирилген компанияларын тааныштыруу менин сыймыгым. Бул компаниялар суу ресурстарын башкаруу жана туруктуулук маселелери боюнча адистешкен. Ошондой эле каржы тармагында иш алып барган "MEGA", "Chemoprojekt" жана "Чех Экспорт Банкы", "Exportní garanční a pojišťováci společnost", аналитикалык технологиялар жана лабораториялык тармак кызматтарында иштеген "JTH Holding" бар Биздин бүгүнкү талкууларыбыз, албетте, өнөр жай жана экономикалык өсүшкө багытталганына карабастан, биз өнөктөштүк технология жана соодага караганда тереңирээк, бирок ошондой эле маданият, билим жана социалдык жоопкерчиликти камтыйт деп ишенебиз. Бул контекстте мен музыкалык аспаптар боюнча адистешкен жана дүйнөгө белгилүү болгон "Петров" компаниясын куттуктайм. Кошумчалай кетсек, мен сиздердин назарыңыздарга абдан маанилүү маселени алып чыгууга кубанычтамын. Бул жерде екулдеру болгон ишканалардын жана уюмдардын айрымдары социалдык прогресске, айрыкча аялдардын коомдогу жана алар профессионалдык чөйрөдө өз ролуна терең берилген. Мына ушуларды эске алуу менен мен «FCEM» чехословакиялык ишкер аялдардын жана менеджерлердин Моравия ассоциациясын тосуп алганыма абдан кубанычтамын. Бул компаниялар европалык ондогон жылдардан бери келе жаткан салттарды бүгүнкү күндөгү дүйнөлүк рынокторду аныктаган заманбап инновациялар менен айкалыштырып, өздөрүнүн тармактарынын туу чокусун чагылдырышат. Ошентип, бул жерде компаниялардын тизмеси, кызыгуулар көп болду, балким, тизмеге 100 компанияны кошсок болот. Бирок, господин президент, биз кандайдыр бир тандоо жасоо керек деп ойлодук. Ошентип, бул тизме чех компанияларынын сиздин кооз өлкөңүзгө жана сиз менен бизнес жүргүзүүгө болгон кызыгуусун чагылдырат Эми мен компанияларды өз сунуштарын берүүгө чакырам. Бүгүнкү форум, албетте, кызматташуубузду активдештирүү менен алдыга жылат деп ишенем жана бул биз үчүн абдан маанилүү. Анткени биздин компаниялар эң сонун өнүмдөрдү жана кызматтарды сунуштайт деп ишенебиз. Биз биргелешкен ишкана түзүүгө, сиздердин адамдарыңызды жумушка алууга, илимий изилдөөлөргө инвестиция салууга, университеттер менен кызматташууга даярбыз, биздин өлкөдө чоң потенциал бар Чоң рахмат. Мен сиздерди Прагада тосуп алууну чыдамсыздык менен күтөм жана ага чейин биздин өкүлдөр бул долбоорлорду алдыга жылдырып, соода жүгүртүүбүз бир топ жогорулайт деп ишенем Сизге чоң рахмат, мырза президент 27-апрелде Габалада Азербайжан Республикасынын Президенти Ильхам Алиев жана Чехиянын Премьер-министри Андрей Бабистин катышуусунда Азербайжан-Чех бизнес форуму өттү Иш-чарада Азербайжандын президенти менен Чехиянын премьер-министри сөз сүйлөштү деп билдирет 525.az


