Американын кээ бир штаттары федералдык екмет менен «ажырашуу-ну» жакташат — «Нью-Йорк тайме» газетасы

Америка Кошмо Штаттарынын жана Канаданын бир катар аймактары федералдык штаттардан бөлүнүү үчүн кыймылдарды күчөттү, деп билдирет The New York Times. Кыймылдардын катышуучулары экономикалык теңсиздикке жана борбордук бийлик алардын кызыкчылыгын коргобойт деген сезимге кайрылышат Сиэтлде Каскадия демократиялык аракет уюму 2028-жылы Вашингтондо жана Орегондо АКШдан бөлүнүү боюнча референдумдарды даярдап жатат. "Биздин федералдык өкмөт менен уулуу мамилебиз бар. Ажырашуу - бул мыйзамдуу жооп", - деди уюмдун жетекчиси, журналист Эндрю Энгельсон Орегондун консервативдүү чыгыш округдарын кошуна Чоң Айдахого кошуу кампаниясы буга чейин 13 округда референдумда жеңип чыккан. Анын жактоочулары дисбаланс бар экенин белгилешет: чыгыш Орегон штаттын үчтөн экисин ээлейт, бирок калктын 10-15% гана түзөт. "Алар тоонун аркы өйүзүндөгү бизди түшүнүшпөйт" деди округдун судьясы Дэн Жойс. Ошол эле учурда бул идеяны башында колдогон эки район кийинчерээк андан баш тартышкан Ушундай эле сезимдер өлкө боюнча катталып жатат, деп белгилейт NYT. Индиананын мыйзам чыгаруучулары Иллинойс штатынын консервативдүү округдарын штатка кошулууга чакырган мыйзамды кабыл алышты. Батыш Вирджиния штатынын сенатору Вирджиния жана Мэриленд штаттарынын 30 чек ара округун ага кошулууга чакырды. Канадада Альберта 2026-жылдын октябрында өлкөдөн чыгуу ыктымалдыгы боюнча референдумга даярданууда Пландарды ишке ашырууда мыйзамдуу тоскоолдуктар бар. АКШнын Жогорку Соту 1869-жылы штаттар өлкөдөн бир тараптуу бөлүнүп чыга албайт деген чечим чыгарган. Чек араны өзгөртүү эки штаттын жана Конгресстин макулдугун талап кылат. Вашингтон университетинин укук профессору Хью Спитцердин айтымында, эң реалдуу сценарий да ондогон жылдарды талап кылат The Wall Street Journal Альберта февралда Канададан бөлүнүү боюнча референдумга даярдыгы тууралуу жазган. 2025-жылдын декабрында Шайлоо комиссиясы маселени коомдук добуш берүүгө коюу үчүн кол топтой баштаган Alberta Prosperity Project сепаратисттик тобунун петициясын жактырган Көз карандысыздыкты жактагандар Вашингтондун колдоосуна үмүт артууда. Financial Times гезитинин жазганына караганда, жикчилдер провинцияны эгемендүүлүк жарыялангандан кийин өнүктүрүү үчүн АКШдан 500 миллиард доллар кредит сурагылары келет АКШнын Каржы министри Скотт Бессент Альбертаны Вашингтондун “табигый өнөктөшү” деп атап, провинцияга АКШга кошулууга уруксат берилиши керектигин мойнуна алды. Сецессисттер АКШнын президенти Дональд Трампты чайыр кумдарга бай провинциянын экономикасынын негизги таянычы болгон мунай өндүрүшүн чектеген Канаданын либералдык федералдык өкмөтүнө каршы күрөштө өнөктөш катары көрүшөт