Улуттук банк: Базалык ченди төмөндөтүү теңгенин алсызданышына алып келбейт

Улуттук валютанын алмашуу курсу тенге активдеринин жогорку жагымдуулугунун сакталып турган шартында туруктуу бойдон калууда Базалык курстун 18%дан 17%га чейин төмөндөшү теңгенин алмашуу курсуна олуттуу таасирин тийгизбейт, анткени теңге инструменттеринин кирешелүүлүгү кыйла жогору бойдон калууда жана улуттук валютага суроо-талапты колдоону улантууда. Бул тууралуу Казакстандын Улуттук банкынын төрагасы Тимур Сулейменов Астанада өткөн брифингде билдирди, деп маалымдайт Kapital.kz бизнес-маалымат борборунун кабарчысы Анын айтымында, ченди 1 пайыздык пунктка төмөндөтүү теңге депозиттеринин жана башка финансылык инструменттердин, анын ичинде мамлекеттик жана корпоративдик облигациялардын принципиалдуу жагымдуулугун өзгөртпөйт "Валюта курсу бир нече факторлордун таасири астында өзгөрүшү мүмкүн. Жылдын башында долларга болгон суроо-талап адатта азыраак болот, анткени бюджеттик каражат дагы эле бөлүштүрүлүп, тендерлер өткөрүлүп, иш жүзүндө валютага болгон суроо-талап убактылуу азаят. Анан жеңүүчүлөр аныкталып, долбоорлор ишке ашырыла баштаганда катышуучулар валюта сатып алуу үчүн рынокко чыгышат", — деп белгиледи Тимур Сулейменов Ал кошумчалагандай, валюта рыногуна сезондук факторлор да таасир этет: майрам мезгилинде калк салттуу түрдө чет элдик валютага суроо-талапты жогорулатат, бул валюта курсуна басымды убактылуу күчөтүшү мүмкүн "Бизде ар дайым сезондук болот. Жыл башында суроо-талап азайып, жай жана каникул маалында жарандар долларды сатып ала башташат. Бул убакта курс бир аз көтөрүлүшү мүмкүн", - деп түшүндүрдү көзөмөл органынын жетекчиси Анын айтымында, фундаменталдык факторлор жагымдуу бойдон калууда: мунайдын жогорку баасы валюталык кирешелердин агымын жана тышкы баланстын туруктуулугун колдойт "Биздин абал негизи жакшы. Мунайдын баасы жыл башында бир баррелине 60-70 долларды түзсө, азыр жогорку деңгээлде туруктуу", - деди Тимур Сулейменов Эске сала кетсек, 2025-жылдын 10-октябрында базалык ставка кескин түрдө жылдык 16,5%дан 18%га көтөрүлгөн. 2026-жылы 23-январдагы, 6-марттагы жана 24-апрелдеги жыйындарда ошол эле деңгээлде калтырылган. Андан кийин Улуттук банк жакынкы келечекте акча-кредит саясатын жумшартуу ыктымалдыгын жарыялады. Акча-кредиттик жөнгө салуучу органдын башчысы Тимур Сулейменов белгилегендей, базалык ченди төмөндөтүүгө өтүү түздөн-түз бир катар факторлордон көз каранды, бирок инфляция негизги көрсөткүч бойдон калууда. Бүгүн, 5-июнда Акча-кредит саясаты комитети базалык ченди +/- 1 п.п. коридору менен жылдык 17% деңгээлинде белгилөө чечимин кабыл алды Буга чейин сурамжылоого катышкан эксперттердин көпчүлүгү – АФКнын мүчөлөрү (59%) базалык ставканын этияттык менен 17,5%га төмөндөшүн күтүшкөн. Сурамжылоого катышкан калган рыноктун катышуучулары чендин 18% деңгээлинде калышына жол беришти 2026-жылдын май айында өлкөдө жылдык инфляция 10,4%га, айлык инфляция 0,7%га төмөндөгөн. Апрель айында бул көрсөткүчтөр тиешелүүлүгүнө жараша 10,6% жана 0,8% деңгээлинде болгон Эмне үчүн монетардык жөнгө салуучу мындай чечимди кабыл алды жана андан ары эмнени күтөт? Kapital.kz бизнес-маалымат борборунун материалдары менен иштөөдө булакка милдеттүү гипершилтеме менен тексттин 30% гана колдонууга уруксат берилет. Толук материалды колдонууда редактордун уруксаты талап кылынат