Базардагы жаңы эреже: үй сатып алуу жеңилдейби | LS

Казакстанда 1-июлдан тарта ипотекалык насыянын үстөк пайызы жылдык 25 пайыздан 20 пайызга чейин төмөндөйт. Кыймылсыз мүлк боюнча эксперт Александр Пак бул өзгөрүүнүн турак-жай баасына тийгизген таасири тууралуу пикирин билдирди Анын айтымында, өлкөдө ипотекага суроо-талап азайбай жатат, тескерисинче, анын жеткиликтүүлүгү азаюуда "Калктын турак-жайга болгон суроо-талабы жогору болгондуктан, ипотека аркылуу турак-жай алуу тенденциясы улана берет. Бирок 1-июлдан тарта ипотекалык насыя алууда талаптар татаалдашы мүмкүн. Мисалы, карыз алуучунун төлөө жөндөмдүүлүгүн баалоо талаптары күчөйт, камсыздандыруунун баасы көтөрүлүшү мүмкүн, ошондой эле баштапкы салымдын көлөмү дагы көбөйүшү мүмкүн", - дейт эксперт Анын айтымында, Улуттук банктын базалык ставкасы 18 пайыз деңгээлинде болсо, банктар үчүн 20 пайыздык үстөк менен ипотека берүү пайдалуу эмес "Ошондуктан кошумча талаптар киргизилиши мүмкүн. Алардын бири - алгачкы төлөмдүн көбөйүшү. Адатта, баштапкы төлөм канчалык көп болсо, насыянын үстөк пайызы ошончолук төмөн болот", - деп түшүндүрдү А.Пак Эксперттин айтымында, ипотекалык арыздардын саны калганы менен, жактырылган насыялардын саны азайышы мүмкүн «Мисалы, азыр 10 арыздын жетөө канааттандырылып, үчөө четке кагылган, бирок келечекте тескерисинче, 10 арыздын үчөө гана канааттандырылышы мүмкүн», - дейт ал Бул жагдай турак-жайдын баасына таасирин тийгизе баштады. Биринчи рынокто турак-жай баасынын өсүшү 1-1,5% га төмөндөдү Ал эми аймактарда экинчилик рынокто батирлердин баасы март-апрель айларында өзгөрүүсүз калып, май айында төмөндөө баштаган. Эксперттин айтымында, азыр сатуучу менен сүйлөшүп, бааны түшүрүү мүмкүнчүлүгү көбөйдү Мисалы, мурда 15 миллион теңгеге бааланган батирди 12 миллион теңгеге сатууга болот. Кээ бир учурларда, арзандатуунун суммасы 15-20% жетет Астананын экинчи рыногунда жана эки ири мегаполисте баалардын 15%га чейинки арзандатуулары байкалууда Мындан тышкары, эксперт Казакстанда өнүккөн өлкөлөргө салыштырмалуу ипотеканын жеткиликтүүлүгү дагы эле төмөн экенин белгиледи "Казакстанда турак жай операцияларынын 30%га жакыны ипотека аркылуу ишке ашат. Ал эми өнүккөн өлкөлөрдө 85%га чейин сатып алуучулар ипотека уюштура алышат. Биздин өлкөдө ипотеканын жеткиликтүүлүгү 40%дан төмөн", - деп жыйынтыктады А.Пак Буга чейин эксперттер жөнөкөйлөштүрүлгөн ипотекалык программалар кыскарышы мүмкүн экенин айтышкан. Бул тургундардын турак-жай алуу мүмкүнчүлүгүнө таасирин тийгизиши мүмкүн