Кол жазмалар институтунда Абул Касым аз-Захравиге арналган илимий сессия болуп өттү

АМАнын Мухаммед Физули атындагы Кол жазмалар институтунда “Абул Касым аз-Захрави: араб авторлорунун кол жазмаларын изилдөө жана котормо маселелери” деген темада илимий сессия болуп өттү Иш-чараны Сауд Аравия Королдугунун Корол Абдулазиз фонду менен Кол жазмалар институту биргелешип уюштурганын 525.az сайты билдирди Алгач катышуучулар институттун көргөзмө залында коюлган араб кол жазмаларынын көргөзмөсү менен таанышышты Илимий сессия Азербайжан Республикасынын Мамлекеттик гимнинин жана Сауд Аравия Королдугунун Гимнинин ойнолушу менен башталды Иш-чараны кириш сөз менен ачкан АМАнын президенти, академик Иса Хабиббайли эки мекеме уюштурган сессиянын маанилүүлүгүн баса белгиледи. Эки өлкөнүн экономикалык, маданий, илимий, саясий жана дипломатиялык кызматташтыгы динамикалуу өнүгүп жатканын белгилеген АМАнын башчысы Сауд Аравия Королдугу Азербайжан үчүн дос жана боордош өлкөлөрдүн бири экенин баса белгиледи. Ал белгилегендей, президент Илхам Алиевдин жетекчилиги астында Азербайжан мамлекети Сауд Арабиясы менен бардык багыттар боюнча алакаларды өнүктүрүүгө өзгөчө маани берет. Бул мамилелердин негизи азербайжан элинин улуттук лидери Гейдар Алиев тарабынан түптөлгөн бекем негиздерге негизделген Академик Иса Хабиббайлы белгилегендей, учурда АМАнын бир катар институттарында араб тили жана адабияты боюнча өзүнчө илимий топтор, бөлүмдөр иштеп жатат. Азербайжан мурдагы советтик мейкиндикте гана эмес, бүткүл дүйнө жүзүндө чыгыш таануу жана араб таануу илиминин негизги борборлорунун бири катары белгилүү Ал АНАнын Сауд Арабиянын эң ири илимий жана маданий борборлорунун бири болгон Король Абдулазиз фонду менен расмий кызматташууну баштоосу маанилүү экенин баса белгиледи. Бул кызматташтык араб тили жана адабияты багытында, өзгөчө Кол жазмалар институтунда жүргүзүлүп жаткан изилдөөлөрдү системалуу жана тереңирээк ишке ашыруу үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү түзөт Академик Иса Хабиббайли көрүнүктүү илимпоз Абул Касим аз-Захравинин медицина илими боюнча 30 томдук фундаменталдык эмгеги боюнча Кол жазмалар институтунун окумуштуулары тарабынан жүргүзүлгөн изилдөөлөрдүн жыйынтыгында көз карандысыз басылманын бет ачары пландалып жатканын белгиледи. Анын айтымында, бул эмгек мусулман дүйнөсүндө гана эмес, жалпы эле дүйнөлүк илим тарыхында хирургияга арналган эң байыркы жана бай булактардын бири. Эмгекте 240тан ашык хирургиялык аспаптар баяндалган, аларды конкреттүү операцияларда колдонуу ыкмалары илимий негизде түшүндүрүлгөн жана бул мусулман чыгышындагы хирургия илиминин өнүгүшүнө маанилүү таасирин тийгизген Андан соң Илимий-архив борборунун (Дарах) аткаруучу директору Турки бин Мухаммад аль-Шувейр Король Абдулазиз сөз сүйлөп, өткөрүлгөн илимий сессия эки мекеменин ортосунда түзүлгөн карым-катнаштарды бекемдөөгө жана илимий кызматташтыкты кеңейтүүгө маанилүү салым кошоорун айтты. Ал бул иш-чара кол жазмалардын илимий мурас боюнча маанисин дагы бир жолу көрсөткөнүн белгиледи Азербайжан архивдеринде сакталып жаткан араб кол жазмаларына токтолгон Турки бин Мухаммад аш-Шувейр падыша Абдулазиз 10-11-кылымда Испаниянын Кордова шаарында жашаган көрүнүктүү араб окумуштуусу Абул-Касим аз-Захравиге таандык кол жазма өзгөчө илимий мааниге ээ экенин баса белгиледи. Ал Абул-Касим аз-Захравинин илимий мурасы дүйнөлүк медицина илиминин өнүгүшүнө маанилүү салым кошконун айтты Сауд Аравия Королдугунун Азербайжан Республикасындагы Атайын жана Ыйгарым укуктуу элчиси Иссам бин Салех аль-Кутейли өз сөзүндө эки өлкөнүн ортосундагы түрдүү тармактардагы азыркы мамилелер тынымсыз кеңейип жатканын белгиледи. Ал эки өлкөнүн мамлекет башчыларынын бул мамилелерди өнүктүрүүгө өзгөчө көңүл бурушу кызматташтыктын стратегиялык мүнөзүнүн ачык мисалы экенин баса белгиледи Элчи бүгүнкү илимий сессия бул мамилелердин ырааттуу жана максаттуу уланышынын көрсөткүчү экенин айтты Андан соң Кол жазмалар институтунун директору, академик Теймур Каримли сөз сүйлөп, азыркы мезгилде маалымат технологияларынын тез өнүгүп жаткан фонунда мындай жолугушуулар өзгөчө илимий жана стратегиялык мааниге ээ экенин баса белгиледи. Анын айтымында, акыркы жылдары санариптештирүү процесстеринин активдешүүсү, жасалма интеллект менен байланышкан бөлүмдөрдүн түзүлүшү жана бул жаатта жооптуу адамдардын аныкталышы эл аралык илимий кызматташтыкты мындан ары да чыңдоого кеңири мүмкүнчүлүктөрдү ачат Ал фонддун карамагында сакталып турган 4 миллиондон ашык кол жазмалардын жана экспонаттардын олуттуу бөлүгү санарипке өткөнүн, келечекте эки мекеменин ортосунда электрондук кол жазма алмашуу жогорку деңгээлде болорун билдирди. децгээлде ишке ашырыла тургандыгына ишенгендигин билдирди Иш-чарада Кол жазмалар институтунун араб кол жазмаларын изилдөө бөлүмүнүн башчысы проф. Камандар Шарифов, Геда бинт Абдулла аль-Габлан, Имам Мухаммад бин Сауд Ислам университетинин коомдук илимдер факультетинин тарых жана маданият бөлүмүнүн профессору, Кол жазмалар институтунун улук илимий кызматкери, философия илимдеринин доктору, доц. Закия Абилова, Сауд Аравиясынын мусулман элдеринин тарыхын жана цивилизациясын изилдөө боюнча профессор Ибрагим бин Мохаммед бин Хамад аль-Музегни жана башкалар чыгып сүйлөп, сессияда өткөрүлгөн талкуулар келечектеги биргелешкен иш-чараларга жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачып жатканын айтышты