Казакстан Борбор Азияда киши башына эң аз суу керектеди

World Population Review маалыматына ылайык, Казакстан Борбор Азия өлкөлөрүнүн ичинен жан башына суу керектөөнүн эң төмөн өлкөсү болуп саналат. Өлкө боюнча орточо суткалык керектөө бир адамга 3397 литрди түзөт Салыштыруу үчүн, Кыргызстанда бул көрсөткүч 4153 литрди, Тажикстанда 4460 литрди, Өзбекстанда 4778 литрди түзөт. Регион боюнча эң жогорку көрсөткүч Түркмөнстанда катталган – бир адамга күнүнө 15 445 литр. Бул көрсөткүч боюнча өлкө дүйнөдө биринчи орунда турат Мындай статистика ички керектөөнү, анын ичинде үйлөрдөгү жана батирлердеги сууну гана эмес, айыл чарба, өнөр жай, энергетика жана суу ташуу учурундагы жоготууларды да эске алат. Демек, күнүнө бир кишиге бир нече миң литр деген көрсөткүч мындай көлөмдү күнүмдүк жашоодо бир жашоочу күн сайын керектейт дегенди билдирбейт Орто Азиядагы жогорку көрсөткүчтөрдүн негизги себеби сугат дыйканчылыгы болуп саналат. Казакстанда өкмөттүн маалыматы боюнча суу ресурстарынын 60%га жакыны айыл чарба тармагында колдонулат. Эл аралык эсептөөлөр ошондой эле айыл чарбасы өлкөдө суунун эң ири керектөөчүсү бойдон кала берээрин белгилейт, бул жылдык суунун 63%га жакынын түзөт Суунун олуттуу бөлүгү инфраструктурада жоголот. БУУнун Өнүктүрүү программасынын маалыматы боюнча, дарыялардан алынган ар бир 1 миллион куб метр суунун 400-450 миң куб метри айыл чарба жерлерине жетет, ал эми эффективдүүлүк көрсөткүчү 700 миң куб метрди түзөт. Жалпы тутум жоготуулары 60% жетиши мүмкүн Суу абалы трансчегаралык дарыяларга көз карандылыктан улам татаалдашат. Worldometers агенттигинин маалыматына ылайык, Казакстандын суу ресурстарынын 40,6% өлкөнүн сыртынан келет. Айрым эсептөөлөр көрсөткөндөй, колдо болгон суунун 45%дан ашыгы Иртыш, Иле жана Сыр-Дарыянын агымын кошкондо, трансчегаралык келип чыгат Европа менен салыштырганда ажырым байкалат. Германияда, рейтинг боюнча, керектөө бир адамга күнүнө болжол менен 856 литрди, Францияда - 1236 литрди, Австрияда - 1144 литрди түзөт. Финляндия Казакстандык деңгээлге жакыныраак – бир кишиге күнүнө болжол менен 3414 литр Ошентип, Борбордук Азиядагы салыштырмалуу төмөн көрсөткүч сууга болгон стрессти жок кыла албайт. Казакстан үчүн каналдарды модернизациялоо, коромжуларды азайтуу, суунун эсебин алуу, ирригациялык системаларды жаңылоо жана айыл чарба секторунун сууну көп талап кылуучу практикадан көз карандылыгын азайтуу негизги бойдон калууда