8-июнь Бүткүл дүйнөлүк океандар күнү

БУУ: Келгиле, океандын ресурстарынын гана бенефициарлары болбостон, анын келечегинин чыныгы сакчылары болобуз Бүткүл дүйнөлүк океандар күнү жыл сайын 8-июнда белгиленет. Бул датаны белгилөө идеясы 1992-жылы Рио-де-Жанейродо өткөн Жер саммитинде сунушталган Океандар планетанын бетинин 70 пайыздан ашыгын ээлей турганын AZERTAc БУУнун сайтына шилтеме кылып билдирет. Алар адамзатты жана жер бетиндеги бардык башка организмдерди колдоочу жашоонун булагы. Океандар планетадагы кычкылтектин кеминде 50 пайызын өндүрөт, Жердин биологиялык ар түрдүүлүгүнүн чоң бөлүгүн камтыйт жана дүйнө жүзү боюнча миллиарддан ашык адам үчүн белоктун негизги булагы болуп саналат. Мындан тышкары, океандар биздин экономикада негизги ролду ойнойт: 2030-жылга чейин океандар менен байланышкан тармактарда 40 миллион адам иш менен камсыз болот деп болжолдонууда 2026-жылдагы Бүткүл дүйнөлүк океандар күнүнүн темасы, "Кайра ойлонуу" бизди океанга болгон көз карашыбызды өзгөртүүгө жана ага кам көрүүгө чакырат. Көптөн бери биз аларды алыскы жер катары көрүп келебиз, чындыгында, океандар биздин күнүмдүк жашообуздун бир бөлүгү: дем алган абабыз, жеген тамак-ашыбыз жана жашообузду мүмкүн кылган климаттык тең салмактуулук. БУУ адамзатты океандын байлыктарынын бенефициары гана эмес, анын келечегинин чыныгы ээси болууга үндөйт Адамзат деңиз экосистемаларын түп тамырынан бери өзгөртүп жатат. 2024-жылы дүйнө калкынын саны 8,2 миллиардга жетип, алардын 37 пайызы жээктен 100 чакырым алыстыкта ​​жашайт. Бул сөзсүз түрдө жээк зоналарында адамдык жана чарбалык ишмердүүлүктүн топтолушуна алып келет Мындан тышкары, оорулардын чыгышы, булгануу жана климаттык стресс балык чарбанын жана аквакультуранын узак мөөнөттүү туруктуулугуна коркунуч туудурат. "Көгүлтүр экономика" жыл сайын 1,5 триллион долларды түзөт жана 2030-жылга чейин 3 триллион доллардан ашат деп болжолдонууда. Жээк жана деңиз туризми 174 миллион адамды жумуш менен камсыз кылат Учурда деңиздеги мунай жана газ өндүрүшүнүн, ошондой эле жүк ташуунун кесепеттерин баалоо жана азайтуу боюнча аракеттер көрүлүүдө. Ташуу дүйнөлүк сооданын 80 пайыздан ашыгын түзөт жана глобалдык парник газдарынын эмиссиясына олуттуу салым кошот 2017-жылдын 5-декабрында БУУнун Башкы Ассамблеясы 2021-2030-жылдарды Туруктуу өнүгүү үчүн океан илиминин декадасы деп жарыялаган. Бул декада илимий коомчулукту, саясатчыларды, бизнес өкүлдөрүн жана жарандык коомду океан менен байланышкан илимий изилдөөлөр жана технологиялык инновациялар боюнча бириктирүүгө багытталган 2026 © AZERTAC. Автордук укук корголгон. Маалыматты колдонуу гипершилтеме менен көрсөтүлүшү керек