Италиялык эксперт: Азербайжандын бошотулган аймактары инновациялык шаар куруу лабораториясына айланууда

Бакуда өткөн Бүткүл дүйнөлүк шаарды өнүктүрүү форумунун (WUF13) 13-сессиясы туруктуу шаар пландоо, климатка туруктуулук жана турак жай көйгөйлөрүн чечүү бири-бири менен тыгыз байланышкан глобалдык артыкчылыктар экенин ачык-айкын көрсөттү Италиянын «Ла Рагионе» жана «Иль Риформиста» газеталарынын кызматкери, журналист жана саясий серепчи Доменико Летициа АЗЕРТА-га езунун комментарийинде мындай пикирин билдирди. Анын айтымында, форумду «Шаар куруу жана архитектура жылы» деп жарыяланган жылы Азербайжанда өткөрүү эл аралык коомчулуктун көңүлүн бошотулган аймактарды масштабдуу калыбына келтирүү маселесине бурду. «Бул демилге инфраструктуралык долбоорлордун сериясы катары эмес, өнүккөн геосаясий, социалдык жана технологиялык лаборатория катары каралууда», - деди эксперт Д.Летициянын айтымында, Италия менен Азербайжандын ортосундагы бекем саясий жана экономикалык мамилелер, ошондой эле эки өлкөнүн өнөр жай жана дизайн маданиятынын окшоштугу кызматташтыктын чоң стратегиялык потенциалга ээ болушуна негиз түзөт Эксперт бошотулган аймактарда “Акылдуу шаар” жана “Акылдуу айыл” концепцияларын өнүктүрүүгө, анын ичинде Агалиде ишке ашырылган пилоттук долбоорго өзгөчө көңүл бурду "Азербайжан алдынкы "Акылдуу шаар" жана "Акылдуу айыл" концепцияларынын негизинде бошотулган аймактарды өнүктүрүүдө. Италияда шаарды жандандыруу жана алдыңкы технологияларды татаал тарыхый жана сезимтал аймактарга адаптациялоо жаатында терең тажрыйба бар", - деп баса белгиледи ал Д.Летицианын айтымында, италиялык компаниялар жаңы шаарлардын санариптик эгиздерин түзүүгө, ресурстарды башкаруунун интеллектуалдык системаларын колдонууга, туруктуу мобилдүүлүктү өнүктүрүүгө жана заманбап экологиялык жарыктандыруу системаларын курууга салым кошо алат Эксперт энергетикага өтүү жана жашыл технологиялар маселелерине да токтолду. "Азербайджан регенерацияланган аймактарды нөлдүк эмиссиясыз аймакка айландырууга аракет кылууда. Күн жана шамал энергиясы, биоэнергетика жана айланма экономика тармактарында алдыңкы технологияларга ээ болгон Италия бул процессте табигый өнөктөш",- деди Кызматташтыктын келечектүү багыттарынын ичинен ал микро түйүндөргө негизделген көз карандысыз энергетикалык коомдоштуктарды түзүүнү, калдыктарды жана суу ресурстарын башкаруу боюнча заманбап чечимдерди ишке ашырууну, ошондой эле турак жайлардын жана коомдук имараттардын энергетикалык натыйжалуулугун жогорулатууну белгиледи Карабак аймагынын тарыхый-маданий мурасын калыбына келтирүү жөнүндө айтып, Д.Летиция архитектуралык эстеликтерди реставрациялоо жана маданий мурастарды коргоо жаатында Италиянын алдыңкы позициясын баса белгиледи “Карабактын калыбына келтирилиши Азербайжандын маданий борбору болгон Шуша шаары сыяктуу байыркы борборлордун тарыхый жана маданий өзгөчөлүгүн сактоо, калыбына келтирүү жана жайылтууга байланыштуу маанилүү маселени көтөрүүдө”,-деди эксперт Анын айтымында, италиялык адистештирилген мекемелер эстеликтерди физикалык жактан калыбына келтирүүнү гана эмес, маданий жана экотуризм кластерлерин өнүктүрүүгө, билим берүү программаларын иштеп чыгууга жана реставрация тармагында адистерди даярдоого да колдоо көрсөтө алат. Акыркы жылдарда эки тараптуу иш-чаралардын жана конференциялардын өткөрүлүшү Азербайжан-Италия кызматташтыгынын практикалык мүнөзгө ээ болгонун далилдейт Келечектеги кадамдардын арасында эки өлкөнүн архитектуралык жана инженердик компанияларынын катышуусунда мамлекеттик-жеке өнөктөштүктү түзүүнү, ошондой эле бошотулган аймактарда биргелешкен пилоттук долбоорлорду ишке ашырууну баса белгиледи "Карабакты калыбына келтирүү аракеттери Италияга өзүнүн "шаардык гуманизм" концепциясын экспорттоого уникалдуу мүмкүнчүлүк түзөт. Бул моделде алдыңкы технологиялар жана жашыл өтүү тарыхты өчүрбөйт, тескерисинче, социалдык интеграцияга, жарандардын бакубаттуулугуна жана жамааттык эс тутумдун сакталышына кызмат кылат", - деп жыйынтыктады Д.Летиция 2026 © AZERTAC. Автордук укук корголгон. Маалыматты колдонуу гипершилтеме менен көрсөтүлүшү керек