Балдарды маалыматтык чөйрөдө коргоо мамлекеттин стратегиялык максаты болуп саналат

Азыркы мезгилде маалыматтык-коммуникациялык технологиялардын тез өнүгүшү коомдук турмуштун бардык тармактарына гана таасирин тийгизбестен, жаңы мүмкүнчүлүктөр менен катар белгилүү бир тобокелдиктерди да жаратты. Айрыкча балдар интернетти жана санариптик аянтчаларды кеңири колдонгон кырдаалда алардын маалыматтык коопсуздугун камсыз кылуу мамлекеттик саясаттын маанилүү багыттарынын бири болуп калды. Ушуга байланыштуу Азербайжанда “Маалымат, маалыматташтыруу жана маалыматты коргоо жөнүндө” мыйзам маалыматтык мамилелерди жөнгө салуу, маалымат ресурстарын коргоо жана жарандардын, өзгөчө балдардын коопсуз маалыматтык чөйрөдө өнүгүүсүн камсыз кылуу жагынан маанилүү мыйзамдык базанын ролун ойнойт Балдардын укуктарын коргоо жана алардын коопсуз, дени сак жана сапаттуу билим берүү чөйрөсүндө өсүүсү дайыма Азербайжан Республикасынын Президенти Ильхам Алиевдин жетекчилиги астында ишке ашырылып жаткан мамлекеттик саясаттын артыкчылыктуу багыттарынын бири болуп келген. Санариптик трансформация, электрондук башкаруу системасын өнүктүрүү, киберкоопсуздуктун мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү жана маалыматтык коопсуздукту чыңдоо жаатында акыркы жылдары кабыл алынган чечимдер келечек муундун кызыкчылыктарын коргоого кызмат кылат. Президент мырза бекиткен «Азербайжан 2030: Социалдык-экономикалык өнүгүүнүн улуттук артыкчылыктары», «Маалыматтык коопсуздук жана кибер коопсуздук стратегиялары», ошондой эле санариптик өнүгүү чөйрөсүндө кабыл алынган мамлекеттик программаларда өлкөдө коопсуз маалыматтык чөйрөнү калыптандыруу негизги максаттардын бири катары аныкталган. Бул документтерде балдарды зыяндуу маалыматтын таасиринен коргоо, санариптик сабаттуулукту өнүктүрүү жана заманбап технологияларды коопсуз колдонууга көмөк көрсөтүү өзгөчө орунду ээлейт Мамлекет башчысы кол койгон жарлыктардын жана буйруктардын натыйжасында билим берүү мекемелеринин санариптик мүмкүнчүлүктөрү кеңейтилип, мектептерде маалыматтык технологияларды колдонуу мүмкүнчүлүктөрү жогорулап, электрондук билим берүү ресурстарын өнүктүрүүгө маанилүү инвестициялар жумшалды. Мындан тышкары, кибер коопсуздук чөйрөсүндө институционалдык механизмдерди чыңдоо балдар интернет чөйрөсүндө туш болушу мүмкүн болгон тобокелдиктерди минималдаштырууга кызмат кылат. Биринчи вице-президент Мехрибан Алиеванын ишмердүүлүгү балдардын дени сак, коопсуз жана ар тараптуу өнүгүүсүнө багытталган мамлекеттик саясаттын маанилүү курамдык бөлүгү болуп саналат. Мехрибан Алиева Гейдар Алиев Фондунун президенти катары демилгелеген долбоорлор миңдеген балдардын сапаттуу билим алуу мүмкүнчүлүгүн кеңейтүүгө, алардын ден соолугун коргоого жана социалдык бакубаттуулугун жогорулатууга маанилүү салым кошту «Азербайжанды модернизациялоонун жаңы мектеби», «Балдар үйлөрү менен интернаттарды өнүктүрүү», «Кант диабети менен ооруган балдарга эң жогорку камкордук», «Талассемиясыз жашоо үчүн» жана башка социалдык-гуманитардык долбоорлор өлкөдөгү балдардын физикалык жана руханий жактан өнүгүүсүнө кызмат кылган ийгиликтүү демилгелер катары өзгөчө мааниге ээ. Бул долбоорлор социалдык колдоо механизми гана эмес, ошондой эле балдардын коопсуз келечегин камсыздоого багытталган стратегиялык инвестиция болуп саналат. Акыркы жылдары Милли Межлис маалыматтык коопсуздукка, балдардын укуктарын коргоого жана санариптик чөйрөдө коопсуздукка байланыштуу бир катар маанилүү мыйзамдык демилгелерди ишке ашырды. “Балдардын укуктары жөнүндө”, “Маалымат, маалыматташтыруу жана маалыматты коргоо жөнүндө”, “Жеке маалыматтар жөнүндө”, “ЖМК жөнүндө” жана башка мыйзамдарга киргизилген толуктоолор жана өзгөртүүлөр балдарды зыяндуу маалыматтардан коргоого, алардын жеке маалыматтарынын сакталышын камсыздоого жана санариптик мейкиндикте укуктарын коргоого кызмат кылат Бул багыттагы мамлекеттик саясатты өркүндөтүүгө парламентте өткөрүлгөн коомдук угуулар жана комитеттик талкуулар да маанилүү салым кошууда. Улуттук Парламенттин Адам укуктары боюнча комитети, Үй-бүлө, аялдар жана балдар иштери боюнча комитети, ошондой эле башка тиешелүү комитеттер балдардын маалыматтык коопсуздугу, интернет-ресурстарды пайдаланууну укуктук жөнгө салуу, кибер чөйрөдө пайда болгон жаңы чакырыктарды жана аларды жеңүү жолдорун такай талкуулап турушат. Бүгүнкү күндө маалымат коопсуздугу бир гана техникалык же юридикалык маселе эмес, улуттук коопсуздуктун, адам укуктарынын жана келечек муундарды коргоонун маанилүү элементи болуп саналат. Ааламдашкан дүйнөдө балдардын ар кандай маалыматтык таасирлерге дуушар болушуна байланыштуу мамлекеттин, үй-бүлөнүн жана коомдун биргелешкен аракети өзгөчө мааниге ээ. кылат Президент Илхам Алиевдин жетекчилиги астында Азербайжан мамлекети маалыматтык коопсуздук чөйрөсүндө заманбап чакырыктарга адекваттуу жооп берген саясатты ишке ашырууда. Бул саясаттын негизги максаты санариптик өнүгүүнү камсыз кылуу гана эмес, балдардын дени сак, коопсуз жана интеллектуалдык жактан өнүккөн жарандар болуп чоңоюшуна жагымдуу шарттарды түзүү болуп саналат. Мамлекеттик институттардын, Милли Межлистин, Гейдар Алиев Фондунун жана жарандык коомдун бул багыттагы биргелешкен ишмердүүлүгү Азербайжандын келечек муундарынын коопсуз жана гүлдөп өнүгүүсүнө кызмат кылган маанилүү кепилдиктердин бири болуп саналат Мехрибан Валиева, Милли Межлистин депутаты