ШКУнун баш катчысы Казакстандын уюмга 25 жыл ичиндеги катышуусунун жыйынтыгын чыгарды

15-июнда Шанхай Кызматташтык Уюмунун түзүлгөнүнө 25 жыл толот. Казакстан уюмду негиздөөчү алты мамлекеттин бири жана анын ишмердүүлүгүнө активдүү катышууда Эрмекбаевдин айтымында, Казакстандын 2023-2024-жылдары ШКУга төрагалыгы бир катар эл аралык окуялар, анын ичинде Израил-Палестина жаңжалы жана ШКУга мүчө айрым мамлекеттерде болгон террордук чабуулдар боюнча уюмдун бирдиктүү позициясын иштеп чыгууга мүмкүндүк берди Негизги окуялардын бири 2024-жылы Астанада өткөн ШКУ саммити болду, анда биринчи жолу мүчө-мамлекеттердин, байкоочу өлкөлөрдүн, өнөктөштөрдүн жана эл аралык уюмдардын жетекчилеринин катышуусунда “ШКУ плюс” форматында жолугушуу болуп өттү — Саммиттин жыйынтыгында Астана декларациясы жана 20га жакын чечим кабыл алынды, анын ичинде үч маанилүү стратегия: 2024–2029-жылдарга баңгизатка каршы стратегия жана аны ишке ашыруу боюнча иш-чаралар программасы, 2030-жылга чейин энергетикалык кызматташтыкты өнүктүрүү стратегиясы, ШКУнун Экономиканы өнүктүрүү стратегиясын ишке ашыруу боюнча иш-чаралар планы. Астана саммитинде мамлекет башчылары уюмдун ишмердүүлүгүн жакшыртуу боюнча Тышкы иштер министрлер кеңешинин сунушун жактырышты. Бүгүнкү күндө тараптар бул маселенин үстүндө иштеп жатышат», - деп белгиледи Башкы катчы «Шанхай кызматташтык уюму: 25 жыл ичиндеги эволюция жана трансформация» эксперттик жыйында сүйлөп жатып Ошону менен бирге Эрмекбаев ШКУну мындан ары реформалоо зарылдыгын белгиледи «Ошол эле учурда ШКУнун ишинде кемчиликтерди көрүп жатабыз. Ушуга байланыштуу азыр мамлекет башчыларынын алдыга койгон приоритеттүү милдети - уюмдун ишмердүүлүгүн комплекстүү модернизациялоо. Убакыттын талабын жана алдыбызда турган алдыдагы милдеттерди эске алуу менен уюмдун ишине илимий-эксперттик жана университеттик коомчулукту дагы жигердүү тартууну, пикир алмашуу, уюмду өнүктүрүү жолдору боюнча сунуштарды иштеп чыгуу үчүн иштеп жаткан жана жаңы аянтчаларды түзүүнү каалайбыз», - деди ал Башкы катчы белгилегендей, бүгүнкү күндө ШКУга жалпы аянты 36 миллион чарчы километрге жакын 10 мүчө мамлекет кирет, бул дүйнөдөгү кургактыктын төрттөн бир бөлүгүн түзөт Уюмга кирген өлкөлөрдүн калкы 3,4 миллиард адамдан ашат, же планетанын калкынын 40% жакынын түзөт. ШКУ мамлекеттеринин үлүшүнө дүйнөлүк ИДПнын төрттөн бирине жакыны жана эл аралык сооданын 15%дан ашыгы туура келет — 2024-жылдын аягында ШКУга мүчө мамлекеттердин ортосундагы соода жүгүртүү жети пайызга өсүп, дээрлик 700 миллиард АКШ долларына жетти. Башкача айтканда, ШКУнун потенциалы абдан чоң», - деп белгиледи Башкы катчы Уюмдун ишине мүчө мамлекеттерден тышкары Монголия жана Ооганстан катышууда, дагы 15 өлкө диалог боюнча өнөктөш статусуна ээ. Эрмекбаевдин айтымында, ШКУ менен кызматташууга 20га жакын мамлекет да кызыкдар экенин билдирди Эске сала кетсек, буга чейин президент Касым-Жомарт Токаев Казакстан ШКУнун ишмердүүлүгүнө жигердүү катышууну уланта берерин айтып, уюмду коопсуздук жана өнүгүү чөйрөсүндө кеңири күн тартиби бар авторитеттүү евразиялык бирикме деп атаган