Чоң жетиликтин саммитинде Украина, Иран жана жасалма интеллект талкууланат

Франциянын Эвиан-ле-Бен шаарында өтүүчү Чоң жетиликтин саммитинде Украина согушу, Иран менен болгон кырдаал, глобалдык экономикалык дисбаланс, жасалма интеллект жана өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн карыз жүгү негизги талкуулардын темасы болмокчу Modern.az : АКШ, Улуу Британия, Канада, Франция, Германия, Италия жана Япониянын лидерлери катышкан саммит 15-июнда башталган G7 дүйнөдөгү эң өнүккөн экономикаларды бириктирген бейформал платформа. Уюмдун туруктуу катчылыгы же юридикалык статусу жок. Саммиттерге Евробиримдик да катышканы менен уюмдун жети негизги мүчөсүнүн бири катары каралбайт Күн тартибинде Украина маселеси биринчи орунда турат Саммитте негизги көңүл Украинадагы согушка бурулат. Чоң жетиликтин өлкөлөрү согуштун бешинчи жылында Киевге колдоо көрсөтүүнү талкуулашат Саммитке Украинанын президенти Владимир Зеленский да катышууда. Ал Россиянын президенти Владимир Путин менен түз сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүнү сунуштады жана Европа өлкөлөрүнүн тынчтык жараянында активдүүрөөк роль ойношун каалайт Иран жана Ормуз кысыгы Лидерлер Иранга байланыштуу акыркы абалды да талкуулашат. АКШ менен Ирандын ортосунда жетишилген алкактык келишимдин чоо-жайы саммиттин катышуучуларынын көңүл борборунда болот Талкуунун жүрүшүндө Ормуз кысыгы качан жана кандай шарттарда эл аралык жүк ташуу үчүн толук ачыла тургандыгы тууралуу маселенин такталышы күтүлүүдө Ирандын өзөктүк жана баллистикалык ракеталык программаларына байланыштуу келечектеги талаптар да күн тартибинде. Бул талкууларга Египет, Катар жана Бириккен Араб Эмирликтеринин лидерлери да катышат Глобалдык экономикалык дисбаланс Франциянын төрагалыгы быйылкы саммиттин негизги артыкчылыктарынын бири катары дүйнөлүк экономикалык дисбаланстарды аныктады Расмий Париж Кытай өтө көп өндүрүп жатат, АКШ өтө көп керектөөдө жана Европа жетиштүү инвестиция салбай жатат деп эсептейт. Лидерлер бул тенденциялардын дүйнөлүк экономикага тийгизген кесепеттерин талкуулашат Кытайдын рекорддук соода профицити жана өкмөттүн колдоосу менен өскөн өндүрүш кубаттуулугу батыш өлкөлөрүнүн негизги тынчсызданууларынын бири Ошондой эле жасалма интеллект талкууланат Саммиттин негизги темаларынын бири – жасалма интеллект Франциянын президенти Эммануэль Макрон саммиттин алкагында боло турган талкууларга технология тармагынын алдыңкы өкүлдөрүн чакырды. Чакырылгандардын арасында OpenAIнин башкы директору Сэм Альтман жана Anthropic компаниясынын башкы директору Дарио Амодеи бар Лидерлер жасалма интеллект жараткан мүмкүнчүлүктөрдү, мүмкүн болуучу тобокелдиктерди, балдарды онлайн режиминде коргоо жана санариптик инфраструктураны камсыздоону талкуулашат Өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн карыз маселеси Саммитте өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдүн карыз жүгү да көтөрүлөт G7 лидерлери бул өлкөлөрдүн каржылык көйгөйлөрүн чечүү үчүн саясий эрк көрсөтөт деп күтүлгөнү менен, конкреттүү механизмдер жарыяланабы же жокпу азырынча белгисиз G7 1973-жылдагы мунай кризисинен кийин түзүлгөн. Негизги максат дүйнөнүн ири экономикаларынын ортосундагы кызматташтыкты чыңдоо жана глобалдык экономикалык чакырыктарга биргелешип жооп берүү болду Учурда уюмга АКШ, Улуу Британия, Канада, Франция, Германия, Италия жана Япония кирет. Орусия бул уюмга 1997-жылы кошулганы менен, 2014-жылы Крым аннексиялангандан кийин анын мүчөлүгү токтотулган Чоң жетиликке кирген өлкөлөрдүн жалпы экономикасы дүйнөлүк ИДПнын жарымына жакынын түзөт, ошондуктан саммитте кабыл алынган чечимдер дүйнөлүк экономикага жана эл аралык саясатка олуттуу таасирин тийгизүүдө